EYT'li olanlar dikkat! Yeni yıl gelene kadar yapanlar kazançlı çıkacak...

Emeklilikte yaşa takılanlar (EYT)'liler aralık ayında açıklanacak olan çalışmayı merakla bekliyor. Ancak pek çok EYT'linin priminin de eksik olduğu biliniyor. Eksik primleri tamamlamak için borçlanma yolu da bulunuyor. Emekli olmak için borçlanma zamanı da büyük önem taşıyor. Peki borçlanma ne zaman yapılmalı? 2023 yani yeni yıl gelmeden bunu yapanlar kazanacak. İşte konuya dair tüm detaylar..

EYT'li olanlar dikkat! Yeni yıl gelene kadar yapanlar kazançlı çıkacak...
EYT'li olanlar dikkat! Yeni yıl gelene kadar yapanlar kazançlı çıkacak...
Haber albümü için resme tıklayın

EYT bekleyenler gözünü aralık ayına dikti. EYT düzenlemesi için tek formül görüşülürken, milyonlarca insan  gün gün EYT'de son durumun ne olduğunu araştırıyor. EYT yasasına tabi olmasına rağmen eksik primi olan vatandaşların 2023 yılında bilmesi gereken çok önemli detaylar ortaya çıktı.

Bugün geçerli olan yasada emekli olmak için 3 şart gerekiyor

Türkiye'de emekli olmak için yürürlükte olan yasalara göre 3 şartı yerine getirmek gerekiyor. Bu şartlar prim, yıl ve yaş. 8 Eylül 1999 öncesi için SSK'da primler işe giriş tarihi baz alındığında 5.000 ile 5.975 gün arasında olurken, bu tarih sonrası işe girenler için yıl şartı kalkıyor. Ancak prim şartı 7.000 güne yükseliyor. Bağ-Kur'da ise kadınlar için 7.200 prim erkekler için ise 9.000 prim gün gerekiyor.

EYT'lilerde deprim gününün dolması şart

Emeklilik için bakıldığında emekli olmak için mutlaka istenen prim gün sayısını doldurmak gerekiyor. Bu günlerde milyonlarca vatandaş tarafından beklenen EYT düzenlemesi çıktığında da yine emeklilik için prim gün sayısı büyük önem kazanacak. 8 Eylül 1999 öncesine bakıldığında da SSK'da en az 5.000 gün prim gerekecek.

Borçlanma hakkı bulunuyor

Prim günlerini tamamlayabilmek için yasalarımız değişik kesimlere borçlanma olanakları sağlıyor. Bunlardan en çok bilinenler doğum ve askerlik borçlanmaları oldu

Kadınlar için doğum borçlanması hakkı bulunuyor

Borçlanma parasını ödeyip toplu şekilde prim satın alma anlamı taşıyor. Erkekler için askerlikte geçen sürelerin parasını ödeyerek prim gün sayılarına ekleme yapılıyor. Kadınlar da ise sigortadan sonraki 3 çocuğa kadar doğum borçlanması hakkı bulunuyor.

Her bir çocuk için 720 gün prim satın alınabiliyor. Böylece üç çocuk için toplam 2.160 gün prim satın almak mümkün oluyor. Gurbetçiler de ise yurtdışındaki günler satın alınarak Türkiye'den emekli olabiliyorlar.

Kaç TL ödeme yapılmalı?

Prim satın alma işlemleri için tutarlar yürürlükteki asgari ücrete göre belirleniyor. En düşük ödeme ise asgari ücret üzerinden hesaplanırken tavandan ödeme ise bunun 7,5 katı kadar yapılıyor.

Ödeme miktarları brüt ücretin yüzde 32'si şeklinde hesaplanıyor. Buna göre bu yıl ki prim tutarları hesaplarda mevcut asgari ücrete göre yatırılıyor. Bu gün 6471 lira olan brüt asgari ücrete göre en düşük aylık ödeme miktarı 2.070 TL olarak sayılıyor. Bu durumda askerlik ve doğum borçlanmasında bu rakam kullanılıyor. Örneğin 1 çocuk için en düşük prim borçlanması 49.680 TL olurken en düşük 18 aylık askerlik borçlanması ise 37.260 TL olarak hesaplandı.

Tavandan ödeme yapmak isteyenler ise bunun 7,5 katını ödemek zorunda kalıyor. Buna göre tavandan 18 Aylık askerlik borçlanması 279 bin 450 TL olurken bir çocuk için tavandan doğum borçlanması 372 bin 600 TL olarak hesaplanıyor. Siz iki rakam arasında bir rakam da ödeyebiliyorsunuz.

EYT'li olanlar dikkat! Yeni yıl gelene kadar yapanlar kazançlı çıkacak...

Borçlanma hakkı nasıl kazanılır?

Bu konuda Aralık ayı büyük önem kazanıyor. EYT düzenlemesi de Aralık ayında açıklanacak. Bu bakımdan önemli bir ay ancak hesaplı borçlanmak için de son ay olarak düşünülebilir. Borçlanmalar Aralık sonuna kadar bu gün geçerli olan asgari ücret üzerinden hesaplanarak yapılacak.

Yani borçlanma miktarı en düşük aylık olarak Aralık sonuna kadar 2.070 lira olarak uygulanacak. Ardından Ocak ayında 2023 yılı için yeni belirlenecek asgari ücret baz alınacak ve borçlanma rakamları yükselmiş olacak.

Kaç TL kar etmiş olursunuz?

Yeni asgari ücretin ne kadar olacağı aralık ayında belli olacak. Genellikle enflasyon üzerinde artış yapılacağı düşünüldüğünde asgari ücretteki artış yüzde 40 ie 70 arasında olacak. Ortalama yüzde 50 bile artış olursa aylık ödeme miktarı bu durumda 3.105 TL'yi bulacak.

Bir çocuk borçlanması için en fazla ödenecek para 24 bin 840 lira, 18 aylık askerlik borçlanmasında ise 18 bin 630 TL olacak. Bu durumda Aralık ayında borçlanan biri için 20 bin TL'den daha fazla para kalmış olacak.

Eksik primler nasıl tamamlanır?

Yıl şartının yanı sıra düzenleme ile gelecek prim şartının da tamamlanması şartı bulunuyor. Eksik primi bulunanlar, primlerini tamamladıktan sonra emeklilik sistemine girmiş olacaklar. Burada eksik primi tamamlamanın 6 yolu daha bulunuyor:

3600 gün üzerinden kısmi emeklilik 

Mevzuatımıza göre 8 Eylül 1999 öncesinde sigortalı olup EYT kapsamındaki vatandaşların 3600 günle yani 1 yıllık primle emekli olma imkanı var. Eğer yeterli primi tamamlama imkanı bulunmuyorsa 3600 gün de emeklilik için yeterli oluyor. Burada emeklilik için üç şartın sağlanması gerekiyor.

İlk olarak sigortalılık süresinin 15 yıla tamamlanması gerekiyor. Ancak bu şart 8 Eylül 1999 öncesinde sigortalı olan herkes için tamamlanmış olacak.

İkinci olarak 4A (SSK) kapsamında 3600 gün primin ödenmesi isteniyor.

Üçüncü olarak da kadınlar 50, erkekler 55 yaşının dolmuş olmasına bakılıyor.

Bu üç şarttan hangisi en son biterse o tarihe dek emeklilik yaşı belirleniyor.

Askerlik borçlanması

Eksik primi olan erkek sigortalılar için askerlik borçlanması ile tamamlama imkanı da bulunmakta. Erkekler askerlikte geçen tüm günlerini satın alarak emeklilik primlerine ekleyebiliyor. Bu durumda EYT için primi eksik olan bir sigortalı bu yolla prim kazanabilirler. Askerlik sigortadan önce yapılmış ise borçlanılan gün kadar işe giriş tarihi de geri çekilerek ayrıca bir avantaj da kazanılmaktadır.

Doğum borçlanması

Primi eksik olan kadınlara sigortalılar için ise doğum borçlanması imkanı var. Sigortalı olduktan sonra dünyaya gelen 3 çocuğa kadar borçlanma hakkı bulunuyor. Her bir çocuk için ise 2 yıl yani 720 gün kazanılabiliyor.

Böylece üç çocuk borçlanan bir kadın sigortalı 2160 gün kazanarak eksik primini tamamlayıp EYT'li olabilir. Burada ne kadar süreye ihtiyacınız bulunuyorsa o kadar borçlanma yapabiliyorsunuz.

İhya ile prim EYT

Kapsamı belirlenirken farklı kurumlardan sigortalı çalışmış vatandaşlar da değerlendirmeye alınmaktadır. 

Bunlardan biri de Bağ-Kur oldu. Bu kapsamda işyeri açmış olan veya şirket ortağı olmuş vatandaşlara geçmişte eğer primlerini ödememişler ise günleri donduruluyor ve borçları da siliniyor.

Ancak bu dondurulan günleri ihya sistemi ile yeniden kazanmak mümkün olacak. Geçmiş günlerini ihya etmek isteyenlere güncel asgari ücret üzerinden ödeme yapıp günlerinin tamamını alıyor ve primlerine ek yapabiliyorlar.

EYT'li olanlar dikkat! Yeni yıl gelene kadar yapanlar kazançlı çıkacak...

İsteğe bağlı sigortalılık

Çalışma imkanı olmayan sigortalılar eksik primlerini isteğe bağlı sigorta yaptırarak tamamlayabilmekteler.

SGK'ya verilecek bir dilekçe ile başlayan isteğe bağlı sigortada her ay 30 gün prim kazanılıyor. 18 yaşından büyük olan Türk vatandaşı olmak ve Türkiye'de ikamet etmek yeterli bulunuyor.

Burada dikkat edilmesi gereken konuda yapılacak ödemelerin 1261 günü yani 3.5 yılı bulmaması durumu. Bu sayının aşılması isteğe bağlı sigorta Bağ- Kur kapsamından olduğu için emeklilik hesabı da Bağ-Kur'a göre yapılmaktadır.

Hizmet tespiti ile tescil

Primi eksik olan EYT'lilere emeklilik imkanı sağlayan başka bir olanak da hizmet tespit davası oluyor.

Geçmişte sigortası yapılmış olmasına rağmen primi eksik ya da hiç yatırılmamış olanlar ya da sigortasız çalıştırılanlar geçmişe dönük hizmet tespiti yaptırarak bu günlerini tescil ettirebilir ya da giriş tarihini geri çekebilirler.

Sigorta girişi yapılarak primi yatırılmayanlar için zaman aşımına bakılmaz iken kayıt dışı çalıştırılmış olanlar için de geriye doğru zaman aşımı süresi bulunuyor.

27 Eki 2022 - 18:22 - Popüler Haberler

Mahreç  Serap Serap


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Gıda Hattı Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Gıda Hattı hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Gıda Hattı editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Gıda Hattı değil haberi geçen ajanstır.