Sıcak hava fritözleri (Airfryer) daha mı sağlıklı? Enerji tasarrufu sağlar mı?

Ülkemizde de Sıcak hava fritözleri, yani Airfryer ürünleri ülkemizde de son dönemin popüler elektronik ürünlerinden. Birçok markanın ürünleri piyasaya çıkıyor ve tüketicilerden çok fazla rağbet görüyor. Peki bu ürünler gerçekten daha mı sağlıklı pişiriyor? Enerji tasarrufu sağlıyor mu?

Sıcak hava fritözleri (Airfryer) daha mı sağlıklı? Enerji tasarrufu sağlar mı?
Sıcak hava fritözleri (Airfryer) daha mı sağlıklı? Enerji tasarrufu sağlar mı?
Haber albümü için resme tıklayın

Yağda kızartma yapmanın alternatifi olarak sunulan sıcak hava fritözleri, çok daha az yağ kullanarak ve daha pratik bir şekilde aynı lezzeti vaat ediyor. Üstelik bu ürünlerin enerji tasarrufu sağladığı da söyleniyor. Peki bu iddialar ne kadar doğru?

Yapılan bazı araştırmalar, sıcak hava fritözü (Airfyer) kullanmanın bazı diğer yöntemlere göre daha sağlıklı olduğunu ve enerji tasarrufu sağlayabileceğini gösteriyor.

Sıcak hava fritözleri (Airfryer) daha mı sağlıklı? Enerji tasarrufu sağlar mı?

Sıcak hava fritözleri nasıl çalışıyor?

Sıcak hava fritözleri, mutfak tezgahınıza sığacak ebattaki çok güçlü konveksiyon fırınlarıdır. Konveksiyon fırınını, fanlı turbo fırınlar olarak düşünebiliriz.

Adının “fritöz”, İngilizcede ise “yağda kızartıcı” anlamına gelen “fryer” olması bir yana, işlemde herhangi bir kızartma söz konusu değildir. Konveksiyon mekanizmasını kullanarak sıcak havayı gıda etrafında hızla döndürerek çalışır.

Ancak işlem sonucunda gıdaların yüzeyin kızartmalardakine benzer şekilde çıtır, kahverengimsi bir tabaka oluşur. Bu da birçok tüketicinin “lezzetli” bulduğu bir özelliktir ve bilimsel olarak Maillard reaksiyonu yoluyla gerçekleşir.

Maillard reaksiyonu, amino asitler ve şekerler arasında gerçekleşen, bir dizi aroma ve tat bileşiğinin oluştuğu, gıdanın kahverengi tonlarda renk almasına neden olan kimyasal reaksiyonların genel adıdır. Mangalda pişmiş ürünler, kızarmış soğanın, çıtır çıtır patates kızartmasının lezzeti bu işlemden gelir.

Sıcak hava fritözleri (Airfryer) daha mı sağlıklı? Enerji tasarrufu sağlar mı?

Sıcak hava fritözlerinin avantajları nelerdir?

Sıcak hava fritözleri, çok fazla yağ kullanmadan Maillard reaksiyonu oluşturabildiği için sağlıklı olarak sunulmaktadır.

Derin ağda kızartma, yüksek miktarda trans yağ içerdiğinden, sağlık için zararlı kabul edilir. Trans yağlar, doymamış yağların hidrojenasyon geçirmesiyle ortaya çıkar. Trans yağların kalp krizi, inme, obezite ve diyabet gibi birçok hastalığın riskinin artmasıyla yakından ilişkili olduğunu gösteren sayısız çalışma vardır.

2015 yılında yapılan derin yağda ve sıcak hava fritözünde pişirilen patates kızartmasının karşılaştırıldığı bir bilimsel araştırmada, airfryer ile pişirilen üründe çok daha az yağ olduğu, ancak benzer nem ve renk özelliğini taşıdığı görüldü. Buna karşın sıcak hava fritözünde pişen üründe tadı etkileyebilen bir unsur olan nişasta jelatinizasyonunun daha az olduğu, aynı zamanda yağda kızartılan ürüne kıyasla daha sert ve kuru bir dokuya sahip olduğu görüldü. Makalede, “Sıcak hava fritözünde pişirme işlemi, daha az yağlı ürün elde etmeye olanak tanırken, bu ürünlerin duyusal özellikleri farklı olmaktadır” sonucuna varıldı.

Sıcak hava fritözlerinin zararlı bileşiklerin oluşumunu azaltabileceği yönünde de birçok kanıt vardır. Daha önce belirttiğimiz gibi, gıdaların çıtır bir kahverengi doku kazanması, Maillard reaksiyonu ile ortaya çıkar. Nişastalı gıdalar yüksek sıcaklıklarda pişirildiğinde akrilamid adı verilen bir madde oluşabilir. Bu kimyasal gıdalara bilindik kahverengi rengi vermesine ve lezzetli bir tada sahip olmasına karşın, kansere yol açabileceği yönünde bilimsel araştırmalar vardır.

2015 yılında yapılan başka bir araştırmada, airfryer kullanmanın patateste akrilamid oluşumunu nasıl etkilediği incelendi. Ümit verici bir şekilde, sıcak hava fritözü kullanmanın, geleneksel yağ kızartmaya kıyasla akrilamid oluşumunu %90 azaltabildiği belirlendi. Sonuçta, haşlama ve buharda pişirme gibi yöntemlerde akrilamid oluşmazken, sıcak hava fritözlerinde, kızartmaya kıyasla daha az da olsa akrilamid ortaya çıkıyor.

Genel olarak baktığımızda, sıcak hava fritözleri kızartmaya kıyasla daha sağlıklı ürünler elde etmeyi sağlıyor. Bununla birlikte sıcak hava fritözleri ve ızgara, geleneksel fırında pişirmeyi kıyaslayan pek fazla araştırma yok.

Sıcak hava fritözleri, enerji tasarrufu sağlar mı?

Airfryer alırken tüketicilerin ilgisini çeken bir diğer konu da bu ürünlerin enerji tasarrufu sağladığı iddiası. Bu iddianın ardında, pişirme alanının geleneksel bir fırından daha küçük olması ve daha az enerjiyle ısıtılabilmesi yer alıyor.

Bu konuda henüz çok fazla bilimsel araştırma olmasa da internet ortamında bazı testler yapılmış. BBC, aynı miktarda tavuk butu geleneksel fırında ve airfryerda pişirerek gerekli enerji miktarını hesapladı.

Fırındaki tavuk butların 35 dakikada piştiği ve 1.05 kw enerji gerektirdiği, sıcak hava fritözünde ise 20 dakikada pişme işleminin tamamlandığı ve 0.43 kw enerji harcandığı hesaplandı. Bu da geleneksel fırınların aynı pişirme işleminin sıcak hava fritözlerinin 2.5 katı kadar enerji gerektiği anlamına geliyor.

16 Eki 2022 - 14:00 - Sağlık


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Gıda Hattı Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Gıda Hattı hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Gıda Hattı editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Gıda Hattı değil haberi geçen ajanstır.