Küresel gıda fiyatları: Bitkisel yağlarda rekor düşüş!

Nisan 2022’de başladığı düşüş sürecinde, Temmuz’da son 10 yılın en sert düşüşü yaşanan FAO Gıda Fiyat Endeksi, aylık yüzde 6,6 azalışla Şubat 2021’den bu yana en düşük değeri gören bitkisel yağ fiyatlarındaki düşüşle, Eylül’de de geriledi. FAO ayrıca, 45 ülkenin gıda için dış yardıma ihtiyacı olduğunu açıkladı.

Haber albümü için resme tıklayın

Uluslararası ölçekte 5 temel gıda emtiasındaki aylık fiyat değişimlerini yansıtan BM Gıda ve Tarım Örgütü FAO Gıda Fiyat Endeksi, Mart ayındaki tarihi zirvenin ardından başladığı düşüşünü sürdürüyor. Temmuz 2022’de son 10 yılın en sert düşüşünün yaşandığı küresel gıda fiyatlarında, Eylül ayında art arda altıncı ayda da geriledi.

Bitkisel yağ fiyatları Şubat 2021’den bu yana en düşük seviyesinde!

Küresel gıda emtia fiyatlarının göstergesi olan Gıda Fiyat Endeksi, Ağustos ayına göre yüzde 1,1 azalışla ortalama 136,3 seviyesinde oluştu. Ancak endeks, bir önceki yılın yüzde 5,5 üstünde kalmaya devam etti.

Bitkisel yağların fiyatlarındaki keskin düşüşler, Eylül’de sadece tahıl fiyatlarını dengelemekle kalmadı, endeksin düşüşünde de önemli rol oynadı.

FAO Bitkisel Yağ Fiyat Endeksi, aylık yüzde 6,6 azalarak Şubat 2021'den bu yana en düşük seviyesine ulaştı. Palm, soya, ayçiçeği ve kolza yağı için uluslararası fiyat teklifleri ise daha düşük seviyede seyretti. Uzun süredir devam eden yüksek miktardaki palm yağı stokları ile aynı zamana denk gelen Güneydoğu Asya'da mevsimsel olarak artan üretim, palm yağı fiyatlarını aşağı çekti. Arjantin'de soya yağı ihracatının artması, Karadeniz bölgesinde artan ayçiçek yağı arzı ve düşük ham petrol fiyatları da bu alt endeksin düşmesine katkıda bulundu.

Tahıl fiyatlarında dikkat çeken artış!

FAO Tahıl Fiyat Endeksi ise Ağustos ayına göre yüzde 1,5 arttı. Uluslararası buğday fiyatları, Arjantin ve ABD’deki kurak mahsul koşullarına ilişkin endişeler, yüksek iç talep ve Karadeniz Tahıl İnsiyatifi’nin Kasım ayından sonra da devam edeceğine ilişkin artan belirsizliğin ortasında AB’den yapılan ihracatın hızlı temposu ile bağlantılı olarak yüzde 2,2 oranında toparlandı. Güçlü ABD doları, ABD ve AB’deki düşük üretim beklentilerine bağlı olarak daha sıkı bir arz görünümünden gelen baskıya karşı koyarken, dünya mısır fiyatları çoğunlukla istikrarlıydı. Pirinç fiyatları, büyük ölçüde Hindistan'daki ihracat politikası değişikliklerine ve Pakistan'daki şiddetli su baskınlarının etkisine ilişkin endişeler nedeniyle yüzde 2,2 arttı.

Süt, et ve şeker fiyatları geriledi

FAO Süt Ürünleri Fiyat Endeksi, ay içinde yüzde 0,6 oranında geriledi. Endeksteki bu gerileme büyük oranda, piyasa belirsizlikleri ve karamsar küresel ekonomik büyüme beklentileri ile birlikte zayıf Euro'nun ABD doları karşısındaki etkisini yansıttı.

FAO Et Fiyat Endeksi Eylül’de yüzde 0,5 geriledi. Dünya sığır eti fiyatları, Brezilya'dan gelen yüksek ihracat olanakları ve bazı üretici ülkelerdeki artan sığır kesimleri nedeniyle düşerken, kümes hayvanları eti fiyatları, bastırılmış ithalat talebi nedeniyle yavaşladı. Buna karşılık, domuz eti fiyatları küresel ölçekte, AB’de kesime hazır hayvanların arz açığı nedeniyle yükseldi.

FAO Şeker Fiyat Endeksi, Brezilya'daki iyi üretim beklentilerinin yanı sıra daha düşük etanol fiyatları ve döviz hareketi etkileri gibi nedenlerle Eylül ayı boyunca yüzde 0,7 düşüş gösterdi.

FAO, küresel tahıl üretim tahminini aşağı çekti

FAO, yayınladığı Tahıl Arz ve Talep Özeti’nde, 2022 yılı için küresel tahıl üretim tahminini 2.768 milyon tona düşürdü. Bu rakam 2021 yılı verilerinin yüzde 1,7 altında.

Dünya kaba tahıl üretiminin, büyük ölçüde ABD’deki olumsuz mahsul koşulları nedeniyle yıllık bazda yüzde 2,8 düşüşle 1.468 milyon ton olarak gerçekleşmesi tahmin ediliyor. Dünya pirinç üretiminin, 2021'de ulaşılan tüm zamanların en yüksek seviyesine göre yüzde 2,4 düşüşle 512,8 milyon ton olması beklenirken bu oran, yine de ortalamanın üzerinde bir rakama işaret ediyor.  Eylül ayından bu yana pirinç üretiminde yapılan aşağı yönlü revizyonun nedeni, Çin'deki kurak yaz koşulları ve Pakistan'daki seller olarak öne çıkıyor. FAO, Eylül ayında küresel buğday üretim tahminini bir önceki yıla göre yüzde 1,0 artışla 787,2 milyon tona yükseltti. Bu rekor üretim beklentisine AB ve Rusya Federasyonu'ndaki beklenenden daha iyi verim neden oldu.

2022/23’teki dünya hububat kullanımının, büyük oranda yem kullanımındaki düşüşten kaynaklı olarak, bir önceki sezona göre yüzde 0,5 azalarak 2.784 milyon tona gerileyeceği tahmin ediliyor.

2023 sezonunun sonunda dünya tahıl stoklarının açılış seviyelerinin yüzde 1,6 altında küçülerek 848 milyon tona gerileyeceği tahmin ediliyor. Dünya hububat stokları kullanım oranının 2022/23'te bir önceki yıla göre yüzde 31'den yüzde 29,7'ye düşmesi beklense de bu oran yine de, tarihsel açıdan bakıldığında nispeten hâlâ yüksek bir seviyede.

Dünya hububat ticaretinin 2022/23'te (Temmuz/Haziran) bir önceki ticaret sezonuna göre yüzde 2,4 oranında azalacağı ve tüm ana hububat maddelerinin ticaretinde öngörülen daralmaların olacağı öngörülüyor. Bu düşüşe, bazı diğer faktörlerin yanı sıra, Ukrayna'daki savaşın sonuçları ve güçlenen ABD doları sebep oluyor.

45 ülke gıda için dış yardıma muhtaç!

FAO’nun Küresel Bilgi ve Erken Uyarı Sistemi (GIEWS) tarafından üç ayda bir yayınlanan son Mahsul Beklentileri ve Gıda Durumu Raporu’na göre ise, Afrika'da 33, Asya'da dokuz, Latin Amerika ve Karayipler'de iki ve Avrupa'da bir olmak üzere dünya çapında 45 ülkenin gıda için dış yardıma ihtiyacı var.

Kuraklıkla geçen uzun yıllar, Doğu Afrika'da ciddi bir gıda güvensizliği durumuna yol açtı. Somali'nin bazı bölgelerinde insani yardımlar artırılmazsa, kıtlık bekleniyor. Yüksek enflasyon oranları, zorlu makroekonomik ortamlar ve değer kaybeden para birimleri, düşük gelirli gıda açığı olan ülkelerde gıda güvensizliği koşullarını ağırlaştırmaktadır.

Raporda ayrıca, 2022 yılında Düşük Gelirli Gıda Açığı Olan Ülkelerde (LIFCDs) tahıl üretiminin 2021 yılına göre yüzde 0,4 oranında azalacağı öngörülüyor.

07 Eki 2022 - 23:04 - Gıda


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Gıda Hattı Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Gıda Hattı hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler Gıda Hattı editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Gıda Hattı değil haberi geçen ajanstır.