Temel bilimin Nobel ödülleri sahiplerini buldu

Tıp, fizik ve kimya alanlarında Nobel ödülleri açıklandı. Ödüller fosil genetiği, kuantum fiziği ve klik kimyası alanlarında çalışmalara gitti.

Büyütmek için resme tıklayın

Temel bilim alanlarında Nobel ödülleri sahiplerini buldu. Bu yıl Tıp alanında Ödül on binlerce yıllık fosillerde bulunan paha biçilmez DNA parçalarını inceleyerek insan evrimine ışık tutan çalışmaları ile Svante Pääbo aldı.

Almanya'daki Max Planck Evrimsel Antropoloji Enstitüsü'nden genetikçi Pääbo, Neandertallerin gen dizilimini ortaya koyan çalışmalar yanında Denisovanlar adı verilen yeni bir insansı türün varlığının keşfedildiği araştırmaların başında yer aldı.

Nobel Tıp Ödülü: 40 bin yıllık DNA'nın analizi

Pääbo binlerce yıl boyunca çeşitli elementlere maruz kalan, bunun yanında mikroorganizma ve modern insan genleri ile kirlenmiş fosil DNA'ların analizini mümkün kılan bir yöntem geliştirdi.

Fosil genler üzerinde yaptığı araştırmalar Neandertaller ve Homo sapienslerin bir dönem birbirleri aralarında çiftleştiklerini, Avrupa ve Asyalı modern insanların genlerinin %1-4 kadarının Neandertallere uzandığını kanıtladı.

Sibirya'daki bir mağarada bulunan 40 bin yıllık bir parmak kemiğinden izole edilen DNA'nın Neandertallere ya da Homo sapienslere ait olmadığı, Denisovanlar adı verilen yeni bir türe ait olduğu, Denisovan DNA'sının günümüzde milyarlarca insanın genlerinde yer aldığı da Pääbo'nun bulguları arasında yer aldı.

Nobel Fizik Ödülü: Kuantum bilgisayarın temelleri

Bu yıl Nobel Fizik Ödülünü ise üç deneysel fizikçi, kuantum bilgisi biliminin temelini oluşturan çalışmaları ile aldılar. John Clauser, Anton Zeilinger ve Alain Aspect kuantum dolanıklık alanında araştırmalar yürütmekteydi.

Üçlünün deneyleri, kuantum partikülleri arasındaki bağlantıların, iki sonucu birbirine bağlayan görünmez faktörler olan yerel gizli değişkenlerle açıklanamayacağını, bir kuantum cismini değiştirmenin uzaktaki bir başkasını etkilediği gerçek bir ilişkiye bağlı olduğunu gösterdi.

Kuantum dolaşıklığı nedeniyle birbirine dolaşık iki partikülün birindeki bir özelliğin ölçülmesi, aynı anda diğerindeki ölçümü de etkiliyor. Bu prensip kuantum bilgisayarların çalışmasını sağlıyor. Kuantum parçacıklarının aynı anda birden fazla durumda olabilme yeteneğini kullanan bu bilgisayarlar, alışılagelmiş bilgisayarlarla yapılması mümkün olmayan hesaplamaları yapabiliyor.

Nobel Kimya Ödülü: Yeni nesil kanser ilaçları

Bu yıl Kimya alanında verilen Nobel Ödülü de üç kişiye gitti: "Klik kimyası" olarak adlandırılan ve molekülleri hızla birbirine bağlayabilen bir tekniğe öncülük eden kimyacılar; Carolyn Bertozzi, Morten Meldal ve Barry Sharpless. Klik kimyası; modifiye plastikler, yeni ilaçlar gibi molekülleri zahmetsizce bir araya getirebilmesi açısından önem taşıyor.

Ödüle layık görülen bilim insanlarından Carolyn Bertozzi yaşayan hücrelere zarar vermeden yüzeylerindeki glikan adı verilen şekerli polimerlerin haritasını çıkarmak için bu yöntemi kullandı. Bertozzi'nin biyoortogonal reaksiyonlar adını verdiği teknik halihazırda kanser ilacı araştırmalarında kullanıyor.

Klik kimyasının kullanım alanları arasında genlerin dizilimini araştıran DNA sekanslama teknolojileri, malzeme bilimi, hücre işlevi araştırmaları ve yeni biyomoleküllerin geliştirilmesi yer alıyor. Klik kimyasının önemli özellikleri uygulanmasının kolay olması, çok verimli sonuçlar elde edilebilmesi, bunların yanında görece az atık ortaya çıkması.

Ekli Dosyalar

06 Eki 2022 - 09:45 - Bilim


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Gıda Hattı Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Gıda Hattı hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler Gıda Hattı editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Gıda Hattı değil haberi geçen ajanstır.