Merkez Bankası: “KDV indirimi, gıda enflasyonunda daha olumsuz görünümü sınırladı”

Tüketici ve üretici fiyatlarında rekor Şubat ayı enflasyon verilerini değerlendiren Merkez Bankası raporunda, tüketici yıllık enflasyonundaki artışa en belirgin katkının, gıda ve temel mal gruplarından geldiğinin altı çizildi. Raporda, “Temel gıda ürünlerindeki KDV indirimi daha olumsuz bir görünümü sınırlamıştır” ifadesi dikkat çekti.

Merkez Bankası: “KDV indirimi, gıda enflasyonunda daha olumsuz görünümü sınırladı”
Merkez Bankası: “KDV indirimi, gıda enflasyonunda daha olumsuz görünümü sınırladı”
+3
Haber albümü için resme tıklayın

Tüketici ve üretici fiyatlarında rekor Şubat ayı enflasyon verilerini değerlendiren Merkez Bankası raporunda, tüketici yıllık enflasyonundaki artışa en belirgin katkının, gıda ve temel mal gruplarından geldiğinin altı çizildi. Raporda, “Temel gıda ürünlerindeki KDV indirimi daha olumsuz bir görünümü sınırlamıştır” ifadesi dikkat çekti.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), TÜİK’in Şubat ayında yıllık bazda tüketicide yüzde 54,44 ile son 20 yılın, üreticide ise yüzde 105,01 ile 27 yılın rekor enflasyon verilerine ilişkin değerlendirmeleri içeren Şubat 2022 Aylık Fiyat Gelişmeleri Raporu’nu açıkladı.

“Tüketici enflasyonuna en belirgin katkı, gıda ve temel mal gruplarından”

Tüketici fiyatlarının Şubat ayında yüzde 4,81 oranında arttığı, yıllık enflasyonun 5,75 puan yükselişle yüzde 54,44 olarak gerçekleştiğine işaret edilen raporda, tüketici yıllık enflasyonundaki artış alt gruplar geneline yayılırken, bu gelişmeye en belirgin katkının gıda ve temel mal gruplarından geldiğinin altı çizildi. Raporda, şu değerlendirmeler yapıldı:

“Emtia fiyatlarında Ocak ayından itibaren gözlenen artış eğilimi son dönemde jeopolitik gelişmelerle hızlanmış ve bağlantılı kalemlerde etkileri hissedilmiştir. Gıda yıllık enflasyonundaki yükseliş alt gruplar genelinde devam ederken, son aylarda yüksek seyreden taze meyve ve sebze enflasyonundaki artış bu dönemde hızlanmaya devam etmiştir. Diğer taraftan temel gıda ürünlerindeki KDV indirimi daha olumsuz bir görünümü sınırlamıştır. Temel mal fiyatlarındaki artış eğilimi Şubat ayında yavaşlamakla birlikte yıllık enflasyon tüm alt gruplarda yükselmiştir. Uluslararası enerji fiyatlarındaki artışın etkileri yurt içi enerji fiyatlarına yansımıştır. Hizmet grubunda yıllık enflasyon tüm alt gruplarda artarken, enerji ve gıda görünümüne de bağlı olarak ulaştırma ve lokanta-otel öne çıkan alt gruplar olmuştur. Başta enerji olmak üzere uluslararası emtia fiyatlarında sektörler geneline yayılan yükselişler ile tedarik zincirlerindeki aksamalar neticesinde üretici fiyatlarındaki artışlar sürmüştür. Bu görünüm altında, B ve C göstergelerinin yıllık enflasyonlarındaki yükseliş devam etmiştir.

Alt grupların enflasyona katkıları

Alt grupların yıllık tüketici enflasyonuna katkıları incelendiğinde, bir önceki aya göre gıda, temel mal, hizmet, enerji ve alkol-tütün-altın gruplarının katkıları sırasıyla 2,35; 1,57; 0,99; 0,74 ve 0,10 puan artmıştır.

Mevsimsellikten arındırılmış verilerle incelendiğinde, B ve C endekslerinde aylık artışların yüksek olduğu, ancak önceki aylara kıyasla gerilediği izlenmiştir. Aylık fiyat artışları B endeksini oluşturan temel mal ve işlenmiş gıda gruplarında Şubat ayında da gerilemiş, hizmet grubunda ise Ocak ayındaki yönetilen/yönlendirilen kalemler kaynaklı yükselişten sonra bu dönemde düşmüştür.

Hizmet fiyatları Şubat ayında yüzde 3,63 oranında yükselmiş, grup yıllık enflasyonu 3,33 puan artışla yüzde 32,89 olmuştur. Yıllık enflasyon ulaştırma ve lokanta-otelde daha belirgin olmak üzere tüm alt gruplarda yükselmiştir. Lokanta-otel alt grubunda fiyatlar, yemek hizmetleri kaynaklı olarak, yüzde 4,54 oranında artmış ve yıllık enflasyon yüzde 55,20 seviyesine ulaşmıştır. Enerji ve gıda gibi girdi maliyetlerindeki yükselişlerin, lokanta-otel alt grubunu olumsuz etkileyen unsurlardan olduğu değerlendirilmektedir.

Akaryakıt fiyatları

Akaryakıt fiyatlarındaki gelişmeleri takiben, ulaştırma hizmetlerinde fiyatlar yüzde 5,73 oranında artmış, yıllık enflasyon yüzde 46,87 seviyesine yükselmiştir. Ulaştırma hizmetlerinde karayolu ile şehirler arası yolcu taşımacılığı ve otobüs ile şehir içi yolcu taşımacılığı fiyatlarındaki artışlar dikkat çekmiştir. Diğer hizmetler alt grubunda genele yayılan artışlar gözlenirken, geriye endeksleme davranışının yaygın olduğu sağlık ve eğitim hizmetleri ile birlikte sigorta ücretleri öne çıkan kalemler olmuştur. Kira alt grubunda yıllık enflasyon yükselmeye devam ederken, mevsimsel etkilerden arındırılmış veriler aylık artışların Şubat ayında güçlü seyrettiğine işaret etmiştir.

Temel mal yıllık enflasyonu Şubat ayında 5,89 puanlık artışla yüzde 54,38 seviyesine ulaşmıştır. Bu dönemde, yıllık enflasyon tüm alt gruplarda yükselmiştir (Grafik 6). Dayanıklı mal fiyatları (altın hariç) Şubat ayında yüzde 3,27 oranında artarken, grup yıllık enflasyonu yüzde 60,94 olmuştur. Mobilya (yüzde 8,08) ve beyaz eşya (yüzde 8,73) sektörleri fiyat artışlarıyla öne çıkarken, otomobil fiyatları yataya yakın seyrederek ılımlı görünümünü sürdürmüştür. Diğer temel mallarda fiyat artışları başta ilaç, kişisel bakım ürünleri, ev ile ilgili ürünler ve konutun bakım ve onarımı grupları olmak üzere genele yayılmış ve bu grupta yıllık enflasyon yüzde 61,89 seviyesine ulaşmıştır. Giyim ve ayakkabı fiyatları, mevsimsel normalinin aksine Şubat ayında sınırlı da olsa artış göstermiş (yüzde 0,23) ve alt grup yıllık enflasyonu 26,55 düzeyine ulaşmıştır.

Enerjideki artışı, elektrikte kademeli tarife limitinin artırılması sınırladı

Enerji fiyatları Şubat ayında yüzde 4,00 oranında yükselmiş, grup yıllık enflasyonu 6,60 puan yükselerek yüzde 82,98 olmuştur. Bu dönemde artan jeopolitik risklerle beraber hızlanan uluslararası enerji fiyatları akaryakıt, katı yakıt ve tüp gaz fiyatları üzerinde baskı oluşturmuştur. Grup aylık enflasyonunun sürükleyicisi akaryakıt fiyatları olurken (yüzde 10,10), elektrik fiyatlarında kademeli tarife limitinin arttırılması ile görülen düşüş (yüzde -4,84) daha olumsuz bir görünümü sınırlamıştır.

Gıdada KDV indiriminin bir kısım etkisi, Mart’ta görülecek

Gıda ve alkolsüz içecek fiyatları Şubat ayında yüzde 8,41 oranında artmış, grup yıllık enflasyonu 8,86 puan yükselerek yüzde 64,47 olmuştur. Bu dönemde işlenmemiş gıda grubunda daha belirgin olmak üzere hem işlenmemiş hem işlenmiş gıda grubunda yıllık enflasyon artmaya devam etmiştir. Taze meyve-sebze fiyatları olumsuz hava koşulları ve artan enerji maliyetleri sonrasında Şubat ayında yüzde 32,16 oranında artmıştır. Bu dönemde ekmek ve tahıllar, kırmızı et, şeker ve şekerle bağlantılı ürünler, alkolsüz içecekler ve konserve sebze ürünleri öne çıkan diğer kalemler olmuştur. Şubat ayının yarısında uygulanmaya başlanan KDV indirimlerinin gıda alt kalemlerinde etkisi görülmekle birlikte, indirim kaynaklı etkinin bir kısmının Mart ayına sarkacağı not edilmelidir.

Üretici enflasyonu

Yurt içi üretici fiyatları Şubat ayında yüzde 7,22 oranında artmış, yıllık enflasyon 11,48 puan yükselişle yüzde 105,01 olmuştur. Şubat ayında döviz kuru istikrarlı bir görünüm sergilerken emtia fiyatları tekrar güçlü bir artış göstermiş ve tedarik zincirlerindeki aksaklıklar sürmüştür. Ana sanayi gruplarına göre incelendiğinde, yıllık enflasyon enerji grubunda daha belirgin olmak üzere tüm alt gruplarda yükselmiştir. Alt gruplar bazında, aylık değişimler dikkate alındığında elektrik-gaz üretimi ile dağıtımı, ham petrol-doğal gaz, temel eczacılık, ağaç ve inşaat ile bağlantılı ürünler öne çıkmıştır.

04 Mar 2022 - 07:48 - Ekonomi

Muhabir  Mehmet Ali Çıtak


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Gıda Hattı Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Gıda Hattı hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler Gıda Hattı editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Gıda Hattı değil haberi geçen ajanstır.