Ambalajlı gıdalar mı daha sağlıklı, yoksa açıkta satılan gıdalar mı?

Ambalajlı ve açıkta satılan gıdalar sık sık birçok tartışmaya konu oluyor, kendi arasında ve birbiriyle kıyaslanıyor. Peki ambalajlı gıdalar mı daha sağlıklı, yoksa açıkta satılan gıdalar mı?

Ambalajlı gıdalar mı daha sağlıklı, yoksa açıkta satılan gıdalar mı?
Haber albümü için resme tıklayın

Ambalajlı ve açıkta satılan gıdalar sık sık birçok tartışmaya konu oluyor, kendi arasında ve birbiriyle kıyaslanıyor. Peki ambalajlı gıdalar mı daha sağlıklı, yoksa açıkta satılan gıdalar mı?

Somut olguları sizler için derledik, açıkta satılan gıdalar ile ambalajlı gıdaları karşılaştırdık...

Ambalajlı gıdalar nasıl üretiliyor?

Ambalajlı gıdalar başta ülkenin yasaları, mevzuat ve yönetmeliklerine uygun olarak, gıdanın doğasına uygun şekilde işlenen ve ambalajlanan, gıda güvenliği standartlarını karşılayan gıdaları ifade eder.

Yasal olarak süpermarket ve benzer yerlerde satılabilmesi için ambalajlı paketli gıdalar, gerekli izinleri alarak, uygun standartlara göre üretilir. Ürünün üreticisi, üretildiği tesis ve markası bellidir.

Ürün ve üretildiği tesis Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yürütülen kesintisiz denetimlere tabidir. Uygunsuzluk durumunda üreticilere ciddi yaptırımlar uygulanmakta ve tespit edilen ihlaller Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından kamuoyu ile paylaşılmaktadır.

Bunun yanında, firmalar sahip oldukları çeşitli kalite belgeleri için de dönemsel olarak denetimden geçerler. Bu denetimlerde ham maddeden ambalaja girene kadar tüm işlem ve süreçlerde ürün denetlenir. Ayrıca tesis hijyen ve daha birçok risk etmeni göz önünde bulundurularak sıkı bir denetime tabi tutulur. Personellere düzenli olarak eğitimler verilir.

Başta bildiğiniz ve güvendiğiniz markalar olmak üzere, paketli gıda ürünlerini gönül rahatlığıyla tüketebilirsiniz.

Açıkta satılan gıdalar nasıl üretiliyor?

Açıkta veya markasız, ambalajsız, kayıtsız olarak satılan birçok gıda ürünü var. Bunların ortak noktası, kayıtlı ve izinli bir üretim yapılmadığı için ürünlerin denetlenmemesi. Gelin bu ürünlere tek tek bakalım.

Ev ortamında üretilen ürünler

İlk olarak, ev ortamında, bireysel ölçekte yapılan gıda ürünler var. Bunlar erişte, turşu, salça, reçel, yoğurt ve bunun gibi ürünler olabiliyor. Üreten kişiler bunları aile, akrabalar veya komşuları ile paylaşabildiği gibi, küçük ölçekte satış da yapabiliyorlar. Özellikle son dönemde bazı internet uygulamalarında bu tip ürünler satılması yaygınlaşmış durumda.

Annelerimizin, ailemizin bu ürünleri üretirken iyi niyetinden, hünerlerinden asla şüphemiz yok. Ancak ev mutfağında bazen sınırlı imkanlar, gözden kaçan risk ve detaylar nedeniyle istenmeyen sonuçlar ortaya çıkabiliyor.

Bu şekilde üretilen ürünlerde en önemli kriter, üretimi yapan kişinin iyi niyetli ve bilgili olması, özenli çalışması. Ürün üretilirken hangi ham maddenin kullanıldığı, üretimin hangi ortamda, nasıl yapıldığı son derecede önemli.

Tüm bunları düşününce, bu başlık altındaki önerimiz yalnızca kendi yakınlarınızın, uygun şekilde hazırladığına emin olduğunuz ürünleri tüketmeniz.

Tanımadığınız kişilerin ev ortamında hazırladığı, nasıl üretildiğini bilmediğiniz ve açıkta satılan ürünleri satın almak ve tüketmek ise hem sağlık hem maddi anlamda risk almanıza yol açar. Aldığınız ürünlerin bozuk çıkması ürünleri kullanamadan atmanızla, fark etmeden bozuk ürünleri tüketmeniz ise gıda zehirlenmesi gibi ciddi sağlık sorunlarına neden olabilir.

Bu nedenle tanımadığının kişilerin, bilmediğiniz ortamlarda ürettiği, hiçbir denetimden geçmeyen ürünlerden uzak durmanızı öneriyoruz.

Merdivenaltı üretim

Bu başlık altında bahsedeceğimiz ürünler, ev ortamında üretilenden daha farklı. Büyük gıda tesislerine kıyasla küçük ölçekli sayılabilecek, ancak ev ortamına göre belirgin şekilde büyük bazı imalathanelere yapılan baskınları hepimiz görmüşüzdür.

‘Merdivenaltı üretim’ yapan bu imalathaneler, gerekli yasal izinleri almadan, gerekli prosedürleri yerine getirmeden açılır ve faaliyet gösterirler. Kayıtlı olmadığından merdivenaltı tesislerde denetim yapılmaz. Ham madde, üretim koşulları, hijyen ve ekipman anlamında belirli bir standartları yoktur. Bu şekilde üretim yapanlar yasalara ve standartlara uygun üretim yapan firmalar ile haksız bir rekabete girmeye çalışmakta, öte yandan vergi de vermemektedir.

Kimi zaman alabilecekleri cezaları da göze alarak, kısa sürede kâr elde etmek amacıyla faaliyete giren bu tesisler, denetlenmemesinin de etkisiyle genellikle çok düşük standartlı üretim yapmaktadır. Bu koşullar altında üretilen ve açıkta satılan gıdaların tüketiciye hiçbir konuda güvence vermesi mümkün değildir.

İmalat yapılan alanlara böcek ve haşere girmemesi için gerekli önlemler alınmamakta, personellere gerekli eğitim ve hijyen ekipmanı sağlanmamakta, ham madde ve son ürünlerde tüketiciyi koruyacak, ürün standartlarını sağlayacak kontroller yapılmamaktadır.

Kayıtsız ve izinsiz üretilen bu ürünler neredeyse tamamen süpermarket gibi alanların dışında, pazarlarda ve benzer ortamlarda satılmaktadır.

Saydığımız koşulları göz önünde bulundurarak; ailenizin, sevdiklerinizin sağlığını ve kendi sağlığınızı korumak için merdiven altı imalathanelerde üretilen ve açıkta satılan ürünlerden uzak durmanızı öneriyoruz.

Kaçak ve kayıtsız ürünler

Bu başlık diğerlerinden daha farklı bir alan. Zaman zaman yurda kaçak yollardan sokulan, nasıl, nerede, kim tarafından üretildiği belli olmayan ürünlere pazarlarda, e-ticaret sitelerinde ve bazı diğer ortamlarda rastlayabiliyoruz.

Hakkında hiçbir şey bilinmeyen bu ürünleri tüketmek tam anlamıyla sağlığınızla zar atmak demektir. Hiçbir koşulda kaçak ve kayıtsız, açıkta satılan gıda ürünlerini tüketmemenizi öneriyoruz.

Ambalajlı gıdalar mı daha sağlıklı, yoksa açıkta satılan gıdalar mı?

Yukarıda paylaştığımız bilgiler ışığında, bu sorunun cevabının çok net olduğunu düşünüyoruz.

Yasalara, yönetmeliklere ve Tarım ve Orman Bakanlığı ile uluslararası kuruluşların belirlediği standartlara uygun üretilen ambalajlı gıdaları sağlığınızı riske atmadan, gönül rahatlığı ile tüketebilirsiniz.

Açıkta satılan gıdalar ise kimi zaman fiyatı, bir yakınımızın tavsiyesi nedeniyle, kimi zaman da alışveriş yaptığımız yerlerde ilgimizi çekebiliyor. Ancak bu ürünlerin denetlenmediğini, ürünle ilgili çıkacak sorunlarda bir sorumlu bulunmadığını ve ürünlerin standardı belirsiz ortamlarda, muhtemelen sağlıksız ve yeterince hijyenik olmayan koşullarda üretilmiş olduğunu unutmayın. Naçizane tavsiyemiz, açıkta satılan bu ürünleri tüketmeyin, ailenize ve özellikle yaşlı ve çocuklara yedirmeyin

Kendi evimizde, ailemizin yaptığı gıdaları ise bundan ayrı tutuyoruz. Burada tek tavsiyemiz, hijyene olabildiğince dikkat etmeniz. Yiyecekleri hazırlamadan önce ellerinizi yıkayın; bıçak ve kesme tahtası gibi gereçlerinizin temiz olduğundan emin olun, sebzeleri ve meyveleri kullanmadan önce mutlaka yıkayın, et ürünlerini yeterince pişirerek güvenli hale getirin…

Özellikle evde konserse yaparken daha dikkatli olmanız gerekiyor. Daha fazla bilgi almak istiyorsanız bilimsel bilgiler ve Sağlık Bakanlığı ışığında hazırladığımız Konserve nasıl yapılır? Evde yapılan konserveler sağlıklı mı? yazısına göz atabilirsiniz.

27 Ağu 2022 - 13:10 - Güncel

Muhabir  Baran Wp


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Gıda Hattı Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Gıda Hattı hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler Gıda Hattı editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Gıda Hattı değil haberi geçen ajanstır.