Mısır Yemekleri ve Mısır Mutfak Kültürü

Dünya Mutfakları hakkında araştırmalarımıza Mısır ile devam ediyoruz. İşte Osmanlı, Lübnan, Filistin, Suriye mutfaklarından önemli ölçüde etkilenmiş olan Mısır yemekleri ve Mısır mutfak kültürü..

Mısır Yemekleri ve Mısır Mutfak Kültürü
Mısır Yemekleri ve Mısır Mutfak Kültürü
+11
Haber albümü için resme tıklayın

Dünya Mutfakları hakkında araştırmalarımıza Mısır ile devam ediyoruz. İşte Osmanlı, Lübnan, Filistin, Suriye mutfaklarından önemli ölçüde etkilenmiş olan Mısır yemekleri ve Mısır mutfak kültürü..

Resmi adı Mısır Arap Cumhuriyeti olan ülke Afrika kıtasının Kuzeydoğu bölgesinde yer alır. Hem Akdeniz’e hem Kızıldeniz’e kıyısı vardır. İklim sıcak ve kuraktır. Ülkenin büyük bölümü her yıl 2,5 cm’den az yağış alır. Akdeniz iklimi sayesinde kıyı bölgelerde yıllık yağış 20 cm’ye kadar çıkabilir.

Bu bölgeler iç bölgelerdeki çöllere göre daha ılımandır. Yağışların azlığı, tarımı da zorlaştırmaktadır. Mısır’da orman yoktur ve ülke yüzölçümünün sadece %2’si ekilebilir arazi konumundadır.

Dünyanın en uzun nehri olan meşhur Nil, Mısır’ın doğusu boyunca Güney-Kuzey doğrultusunda akar ve Akdeniz’e dökülür. Başkent Kahire’yi de içine alan Nil Nehri Vadisi, ülkenin en verimli topraklarına sahiptir. Ülke nüfusunun yaklaşık %95’i Nil kenarında yaşar. Bölgedeki nüfus artışı hem doğal yaşamı hem su kaynaklarını olumsuz etkilemektedir.

Antik Çağdan günümüze Mısır

Antik Çağ'daki en büyük medeniyetlerdendir. Kuzeydoğu Afrika'da Nil Nehri'nin denize ulaştığı yarısı çevresinde yayılmış antik bir uygarlıktır. Uygarlığın yayıldığı bölge, bugünkü Mısır toprakları içinde yer almaktadır.

MÖ 3.050 yılları civarında kuruluşundan önce, "Aşağı Mısır" (Nil Deltası ve güneyi, şimdiki Kuzey Mısır) ve "Yukarı Mısır" (Teb kenti merkez olmak üzere günümüz Güney Mısır'ı) olarak ikiye ayrılmaktaydı.

Uygarlık, MÖ 3.150 dolaylarında ilk firavunun yönetimi altında Aşağı Mısır'ı ve Yukarı Mısır'ı politik olarak birleştirdi. Bu politik birlik 3 bin yıl boyunca sürdü.

Eski Mısır uygarlığının başarısı, kısmen Nil Vadisi'nin koşullarına uyum sağlamakta gösterdiği beceriden gelmektedir. Taşkınların öngörülmesi ve verimli vadinin kontrollü sulanması, toplumsal ve kültürel gelişmeyi besleyen ürün fazlasının üretilmesini sağlamıştır.

Eski Mısırlılar yemeğe olan düşkünlüklerinin izlerini arkalarında bıraktılar. Mezar ve tapınakların duvarlarındaki çizimler ve oymalarda büyük ziyafetler ve çok çeşitli yiyecekler tasvir ettiler. Bu kadim yiyeceklerin çoğu hala Mısırlıların evlerinde tüketilir. Bezelye, fasulye, salatalık, hurma, incir ve üzüm; zamanının popüler meyve ve sebzelerindendir. Buğday ve arpa, ekmek ve bira yapmak için kullanılırdı. Balık ve kanatlılar da popüler yiyeceklerdendi.

Balıklar temizlenerek tuzla kaplanır, güneşte bekletilerek kurutulurdu. Bu şekilde elde edilen fasieekh (tuzlanmış kurutulmuş balık) halen popüler bir yiyecektir.

Mısır’ın kendine has mutfağı tarih boyunca diğer kültürlerin, özellikle de Ortadoğu’daki komşularının etkisi altında kalmıştır. Persler, Yunanlılar, Romalılar, Araplar, Osmanlılar; Mısır mutfağı üzerindeki etkilerini yüzlerce yıl önce göstermeye başlamışlardır.

Günümüzde Lübnan, Filistin, Suriye gibi diğer Arap ülkelerinden ve Avrupa’dan gelen yiyecekler de Mısırlıların sofralarında yer almaktadır. Yine de Mısır mutfağı kendine has özelliklerini korumaktadır. Aradan geçen binlerce yılda pirinç ve ekmek hala temel gıda olarak yer almakta.

Ispanak benzeri molokhiyya ve ulusal yemek olan ful mudammas (soslu iç bakla) hala ilk zamanki kadar popülerdir.

Mısır yemekleri

Mısır’da çok çeşitli ulusal yemek bulunur. Günümüzde Mısır yemekleri denilince ilk akla gelenler Koushari, Aish baladi, Ful Medames, Fattah, Mulukhiya, Köfte ve kebap ve tahindir.

Koushari

İçinde hamur, domates sosu, mercimek, nohut, soğan, pirinç ve sarımsak bulunan bu yemek karbonhidratça zengin ve 100 yılı aşkın bir tarihe sahip yöresel bir lezzettir. Yemeğin orijini İngiltere’ye dayanmaktadır ve 19. yüzyılda İngiliz ordusu tarafından bu topraklara getirilmiştir. Hamur İtalya’dan, domates sosu Latin Amerika’dan ve pirinç de Asya’dan bu topraklara gelip tek bir tabakta buluşmuştur.

Ful Medames

Fasülye, yağ, sarımsak ve limon suyundan oluşan bu lezzet Mısır’da oldukça yaygındır. Medames kelime anlamı itibariyle “gömülü” anlmına gelmektedir. Yemeğin pişirildiği kap, kum içine ya da kömür içine gömülerek pişirilmektedir. Ful Medames haşlanmış yumurta, tahin, tereyağı, domates sosu ve pastırma ile de servis edilebilir.

Aish baladi bir tür lavaş ekmeği

Fattah

Pirinç, kızarmış ekmek, et suyu, sirke ve sarımsak ile hazırlanan bu yemek genelde özel günlerde pişirilir. Hristiyan veya islami bayramlarda, bir kadın ilk çocuğunu doğurduğunda bu yemek pişirilir.

Mulukhiya

Hint keneviri yapraklarından, sarımsaktan, kişnişten, pirinçten ve kuzeydoğu Afrika’da yetişen corchorus bitkisinden yapılmaktadır. İsteğe göre tavuk, tavşan, dana veya balık eti de eklenebilir.

Tahin

Köfte ve kebap

Ekmeğin Arapçası olan aish kelimesi, aynı zamanda yaşam anlamına da gelir. Ekmek her öğünde, çeşitli şekillerde tüketilir. En yaygın ekmek pidedir.

Çoğunlukla tam buğday unundan yapılır. Uzun, ince, Fransız usulü baton ekmekler de yaygındır. Yemeklerde ekmeğin yanında geleneksel Mısır peynirleri ve komşulardan ithal edilen beyaz peynir ikram edilir.

Ülkenin kuru iklimi ve ekilebilir alanların azlığına rağmen, Mısır’da çok çeşitli meyveler yetiştirilir. Mohz (muz), balah (hurma), burtu’aan (portakal), battiikh (kavun), khukh (şeftali), berkuk (erik) ve anub (üzüm) yaygın yetiştirilen meyvelerdir.

Ful, milli yemekleri dediniz mi semboldür. Çoğunlukla kahvaltıda servis edilir. Çoğunlukla baharatlı bir sosla, üzerinde haşlanmış yumurta ile sunulur.

Normalde saat 2-4 arasında yenilen öğle yemeği et ya da balık, pirinç, ekmek ve mevsim sebzeleri içerir. Ortadoğu’ya özgü zeytin, peynir ve yemişlerle süslenmiş salata yenilebilir. Tipik akşam yemeği et (çoğunlukla kuzu, tavuk, balık, tavşan veya güvercin), sebzeler ve ekmekten oluşur. Çay yanında baklava, basbousa (revani),konafa (künefe); yemeklerden sonra yenilen tatlılardandır.

Çay ve kahve yaygın şekilde tüketilir. Mısır’da çokça bulunan kahve ve çayhaneler koyu kahve ve çay (çoğunlukla naneli çay) ikram ederler. Kahvelerde genellikle erkekler toplanır, domino ve tavla oynar. Kahve saada (sade) veya ziyada (şekerli) ikram edilir. Mısırlılar ayrıca salebi de bolca tüketirler.

Dini günlerde ve kutlamalarda yemek kültürü

Mısırlıların yaklaşık %90’ı Müslümandır. Müslümanlar için yılın en önemli zamanı Ramazandır. Gün içinde oruç tutulan Ramazan ayı sonunda 3 günlük Ramazan Bayramı kutlanır. Bayramda yapabilenler kurban keserek dağıtır ve tüketir. Bunun yanında yıl içerisinde kandiller kutlanır. Bunların en önemlisi Mevlid Kandilidir. Bu gece bütün Kahire’de çeşitli etkinliklerle kutlanır.

Mısır nüfusunun %10’undan azı Hristiyandır. Hristiyanlar için en önemli dini bayram Paskalyadır. Mart-Nisan aylarına denk gelen bu dönemde aileler toplanarak bir ziyafet yaparlar.

Mısır'da sofra adetleri

Ülkede sofra adetleri farklı bölgelerde ve farklı dinlere mensup kişiler arasında değişmektedir. Mısır’da bir eve yemeğe davet edildiğinizde çiçek, çikolata gibi küçük bir hediye ile gitmeniz hoş karşılanır. Yemekten önce sıklıkla kokteyller (çoğunlukla alkolsüz) servis edilir. Bu sırada sohbet edilir. Meze servisi de yapılabilir.

Saat 9-10 gibi hazır olduğunda yemek masanın ortasına koyulur. Sebze, pirinç, çorba ve et bulunan yemeğin yanında genellikle ekmek de yer alır. Yemekten sonra konuklar başka bir odaya geçerek kahve ya da naneli çay içerler. Aşçıya iltifat etmek adettendir.

Düşük gelir grubundaki kişiler çoğunlukla sebze ve bakliyat ağırlıklı beslenir. Et yalnızca özel durumlarda tüketilir. Ancak gelir durumu ne olursa olsun Mısırlılar kafeler ve sokak satıcılarından atıştırmalık almayı severler. Sokak satıcıları çoğunlukla pahalı olmayan ful ve koushari gibi yiyecekler satar. Sokaklarda seyyar satıcılar muz, guava, mango, nar, çilek gibi meyvelerin ve hatta şeker kamışı, amberçiçeği gibi alışılagelmedik bitkilerin sularını satarlar.

Mısır'da politika, ekonomi ve beslenme

Mısır ekonomisinin, daha da önemli ölçüde istihdamının tarıma dayalı olması bazı sorunları da beraberinde getiriyor. Tarım alanları daraldığı ve nüfus arttığı için çiftçiler başka ülkelere göç etmek zorunda kalıyor.

Şeker kamışı, arpa, buğday, mısır, pamuk ve pirinç gibi temel tarım ürünlerinin sulanması giderek zorlaşıyor. Nil Nehri hem tarıma sulama suyu, hem şehirlere içme suyu sağlıyor.

Bu nedenle aşırı kullanım ve kirlenme ülkeyi tehdit ediyor. Yine de, Nil Nehri sayesinde Mısır, Afrika kıtasında yetersiz beslenmenin en düşük olduğu bölgelerden. Son verilere göre normal kilonun altında olan 5 yaşından küçük çocukların oranı %6.

Koushari Tarifi

Malzemeler

  • 125 gr. pirinç
  • 125 gr. Makarna
  • 1 küçük kase yeşil mercimek
  • Zeytinyağı
  • 1 küçük kase nohut
  • 1 büyük baş soğan
  • 1 çorba kaşığı un

Sosu için

  • 2 baş soğan
  • 3 diş sarmısak
  • 2 adet domates
  • 4 adet yeşil biber
  • 1 su bardağı su
  • 2 çorba kaşığı domates salçası
  • 1 tatlı kaşığı toz kırmızı biber
  • 1/2 su bardağı sıvıyağ
  • yeteri kadar tuz, karabiber

Yapılışı

Pirinci, makarnayı, mercimeği ve nohutu ayrı ayrı haşlayın, sularını süzüp bir kenara bırakın.

Haşlanmış mercimek ve pirinci zeytinyağı, tuz, karabiber ekleyip harmanlayın servis tabağının zeminine dökün. Makarnayı kızdırılmış yağda hızlıca döndürün. Pirinç karışımı üzerine, tabağın ortasına koyun

Sos için önce sarımsakları ayıklayıp dövün. Soğanları rendeleyip yeşil biberleri ince ince kıyın. Yağı tavada kızdırıp, önce soğanları sonra yeşil biberleri ve daha sonra da kabukları soyulmuş ve ince doğranmış domatesleri içine atın ve hafif ateşte hep birlikte çevirin. Tuzu, kırmızı biberi, salçayı ve 1 bardak suyu ekleyin, birlikte pişmeye bırakın.

2 baş soğanı iri halkalar halinde doğrayın, üzerine 1 çorba kaşığı un serperek karıştırın. Derin bir tavada yağı kızdırın, içine unlanmış soğanları atarak kızartın. Soğanın unlanarak kızartılması soğanın pişme sırasında suyunu kaybetmeden gevrek olarak kızarmasını sağlar. Kızarmış soğanları kağıt bir peçetenin üzerine alın. Kağıt peçete soğanların fazla yağını alır.

Yemeğin üzerine haşlanmış nohutları üzerind bolca sosunu ve en üstüne çıtır soğanları koyup servis edin.

Basbousa Tarifi

Malzemeler

Kek harcı için;

  • 2 su bardağı irmik
  • 2 su bardağı yoğurt
  • 2 çorba kaşığı bal
  • Yarım bardak tereyağı
  • Yarım bardak şeker
  • 2 yemek kaşığı hindistan cevizi
  • kabartma tozu
  • Yarım bardak süt
  • 1 yemek kaşığı krem şanti
  • Ezilmiş fındık

Şerbet için;

  • 1 bardak şeker
  • Yarım bardak su
  • 1 çorba kaşığı limon suyu

Yapılışı

Şerbet malzemelerini karıştırıp kıvamlanıncaya kadar pişirin.

Limon suyunu koyalım, ateşi ateşledik. İrmik, şeker, hindistancevizi ve tereyağını bir kaba alın yoğurmaya başlayın. Sırasıyla yoğurt, bal ve kabartma tozu ekleyip homojen bi karışım olana kadar mikserleyin.

Borcama koyup üzerine fındıkları serpin. 180 derecede 30 dakika pişirin.

Bu sırada süt ile krem şantiyi çırpın. Pişen kekinizin üzerine soğuk şerbetinizi dökün. Şerbeti çekince üzerine krem şanti köpüğüyle servis edin.

15 Şub 2019 - 20:41 - Yemek Tarifleri

Muhabir  Gıdahattı Editör


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Gıda Hattı Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Gıda Hattı hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler Gıda Hattı editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Gıda Hattı değil haberi geçen ajanstır.