BM İklim Raporu: İnsanlık için kırmızı alarm!

‘Kırmızı kod’ ile yayınlanan rapor, küresel ısınmanın korkulandan daha hızlı geldiğini, tüm insanlığın suçlu olduğunu söyleyerek gündeme oturdu. Raporun en çarpıcı bölümlerinden bazılarını sizin için derledik…

BM İklim Raporu: İnsanlık için kırmızı alarm!
BM İklim Raporu: İnsanlık için kırmızı alarm!
Haber albümü için resme tıklayın

‘Kırmızı kod’ ile yayınlanan rapor, küresel ısınmanın korkulandan daha hızlı geldiğini, tüm insanlığın suçlu olduğunu söyleyerek gündeme oturdu. Raporun en çarpıcı bölümlerinden bazılarını sizin için derledik…

Birleşmiş Milletler’in Hükümetler Arası İklim Değişikliği Paneli (IPCC), 2014 yılından bu yana ilk kez bugün önemli bir bilimsel değerlendirme yayınladı.

İklim değişikliği konusundaki bilimsel çalışmaları değerlendirmek için 1988'de kurulan IPCC, küresel ısınmaya ilişkin politikalar geliştirilebilmesi için bilimsel bilgiler sağlıyor.

Gelin bu raporda öne çıkanlara birlikte bakalım…

1.5 °C sıcaklık artışını unutun, aşırı sıcaklıklar yolda!

Raporda 5 farklı sera gazı emisyonu senaryosu değerlendirildi. Bunların tamamında, 2030 yılında dünyanın ortalama yüzey sıcaklığının sanayi öncesi seviyelerin 1,5 veya 1,6 santigrat derece üzerine çıkacağı tahmin edildi. Yani bu önemli eşik, 3 yıl önce IPCC’nin yaptığı tahminden 10 yıl erken aşılacak.

2050 yılına gelindiğinde, 1.5 °C en iyi senaryoya göre 0,1 derece, en kötü senaryoya göre 1 derece aşılmış olacak.

Burada umut ışığı da var. Her şeyin doğru yapıldığı bir senaryoda, küresel sıcaklıklar 1.5 °C eşiğini geçtikten sonra, 2100 yılında 1.4 °C’ye gerileyecek.

Doğal iklim müttefikleri zayıflıyor

1960 yılından bu yana, insanlar tarafından atmosfere salınan tüm karbondioksitin %56’sını ormanlar, topraklar ve okyanuslar emdi. Doğanın yardımı olmadan, dünya çok daha sıcak ve yaşaması zor bir yer olacaktı…

Ancak karbon yutağı olarak da anılan bu müttefiklerimiz, doygun hale gelme işaretleri gösteriyor. Yani karbon emme kapasitelerini kaybediyor. İnsanların neden olduğu, karbon yutaklarının yakaladığı karbon oranının bu yüzyılın sonuna doğru düşmesi bekleniyor.

Suçlu ‘İklim Değişikliği’

Raporda, insanların neden olduğu küresel ısınmanın sıcak hava dalgası, kasırga veya orman yangını gibi şiddetli hava olaylarının sıklığını ve/veya şiddetini ne kadar arttığını ölçme konusunda, yeni bir alan olan ‘ilişkilendirme biliminin’ ilerlemesi vurgulanıyor.

Örneğin, birkaç hafta önce bilim adamları, Haziran ayında British Columbia'da yaşanan rekor yükseklikteki sıcak hava dalgasının iklim değişikliğinin etkisi olmasa “kesinlikle yaşanmayacağını” belirledi.

Geneline bakıldığında 2021 IPCC raporu, daha önceki raporlardan çok daha kesin verilere dayanan bulguları ortaya koyuyor.

Deniz çok daha hızlı yükseliyor!

Dünya genelinde okyanuslar 1900 yılından bu yana 20 santimetre yükseldi. Artış hızı son 10 yılda 3 katına yükseldi. Antarktika ve özellikle Grönland'ın üzerinde parçalanan ve eriyen buz tabakaları, buzul erimesinin yerini aldı.

Küresel ısınmanın 2 °C’yi aşmaması sağlanırsa, okyanus yüzeyi 21. yüzyılda yaklaşık yarım metre yükselecek. 2300 yılına kadar 2 metreye ulaşacak. Yani IPCC tarafından 2019’da yapılan tahminin 2 katı…

Buz tabakalarıyla ilgili kesin tahminde bulunmak güç. Bu nedenle bilim insanları, en kötü emisyon senaryosunda öngörülen, ‘2100 yılına kadar su seviyesinin 2 metre yükseleceği’ tahminini net bir şekilde eleyemiyor.

Geçmişten gelen korkutucu uyarılar!

Paleoklimatoloji (Dünyanın geçmişteki iklimiyle ilgilenen bilim dalı) alanındaki gelişmeler, bazı ciddi mesajlar veriyor.

Örneğin, sıcaklıklar en son 125.000 yıl önce bugünkü kadar yüksekmiş. O tarihlerde deniz seviyesi 5-10 metre daha yüksekmiş. Bu da birçok kıyı kentinin sular altında kalması anlamına geliyor.

3 milyon yıl önce, atmosferdeki karbondioksit seviyesi bugünküyle aynıyken ve sıcaklıklar 2.5 °C - 4 °C arası daha yüksekken, deniz seviyesi 25 metre daha yüksekti.

Metan gazına dikkat!

Karbondioksitten sonra en önemli 2. sera gazı olan metanhakkında, raporda her zamankinden daha fazla veri var. Emisyonun engellenmemesinin Paris Anlaşması hedeflerini sekteye uğratabileceği ifade ediliyor.

İnsan kaynaklı metan kaynakları 2 ana grupta toplanıyor. İlkinde, doğal gaz üretimi sızıntısı, kömür madenciliği ve atık gömme var. İkinci grupta ise hayvancılık ve gübre işleme…

Metan, ısıyı tutmada karbondioksitten çok daha etkilidir. Bugün, son 800.000 yıldaki en yüksek metan seviyesi söz konusudur.

Bölgeye göre değişen koşullar

Gezegenimizin bazı bölümleri daha hızlı ısınıyor. Örneğin, Kuzey Kutbu'nda, en soğuk günlerin ortalama sıcaklığının, dünya geneli küresel ısınma ortalamasından 3 kat hızlı artması bekleniyor.

Deniz seviyesi tüm dünyada yükseliyor. Ancak kıyı bölgelerinde, dünya ortalamasının %20 üzerinde yükselmesi bekleniyor.

Önemli eşikler!

IPCC, iklimdeki “ihtimali düşük, etkisi yüksek”, geri döndürülemez nitelikteki değişimlerin önemli eşikler olduğunu savunuyor. Buna örnek olarak denizleri 10 metreden fazla yükseltebilecek kadar su tutan buz tabakalarını, milyarlarca ton karbon tutan permafrostun erimesini ve Amazon'un tropik ormandan savanaya dönüşümünü veriyor…

Raporda, “İklim sisteminin ani tepkileri ve eşik noktaları… göz ardı edilemez” deniyor.

09 Ağu 2021 - 21:59 - Çevre

Muhabir  Baran Wp


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Gıda Hattı Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Gıda Hattı hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler Gıda Hattı editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Gıda Hattı değil haberi geçen ajanstır.