Dünya, iklim değişikliğinin dört göstergesinde rekor kırdı!

Dünya Meteoroloji Örgütü’nün Küresel İklim Durumu Raporu, sera etkisi yaratan gazların konsantrasyonu, deniz seviyesinin yükselmesi, okyanusların ısınması ve asitlenmesinin 2021’de rekor kırdığını ortaya koydu. BM Genel Sekreteri Guterres, “Yenilenebilir enerji, dünyayı iklim krizinden kurtarabilir. Birlikte hareket edersek, yenilenebilir enerji dönüşümü 21. yüzyılın barış projesi olabilir. Yenilenebilir enerji olmadan, gelecek de olmaz” derken,WMO Genel Sekreteri Prof. Petteri Taalas “İklimimiz gözlerimizin önünde değişiyor. Kayıtlardaki en sıcak yılı görmemiz an meselesi” ifadesini kullandı.

Dünya, iklim değişikliğinin dört göstergesinde rekor kırdı!
Dünya, iklim değişikliğinin dört göstergesinde rekor kırdı!
+2
Haber albümü için resme tıklayın

Dünya Meteoroloji Örgütü’nün Küresel İklim Durumu Raporu, sera etkisi yaratan gazların konsantrasyonu, deniz seviyesinin yükselmesi, okyanusların ısınması ve asitlenmesinin 2021’de rekor kırdığını ortaya koydu. BM Genel Sekreteri Guterres, “Yenilenebilir enerji, dünyayı iklim krizinden kurtarabilir. Birlikte hareket edersek, yenilenebilir enerji dönüşümü 21. yüzyılın barış projesi olabilir. Yenilenebilir enerji olmadan, gelecek de olmaz” derken,WMO Genel Sekreteri Prof. Petteri Taalas “İklimimiz gözlerimizin önünde değişiyor. Kayıtlardaki en sıcak yılı görmemiz an meselesi” ifadesini kullandı.

BM kuruluşu Dünya Meteoroloji Örgütü (World Meteorological Organization-WMO) 2021 Küresel İklim Durumu Raporu’nu yayımladı.

Dört temel iklim değişikliği göstergesinde yeni rekorlar!

Buna göre, dört temel iklim değişikliği göstergesi; sera gazı konsantrasyonları, deniz seviyesinin yükselmesi, okyanus ısısı ve okyanus asitlenmesi, 2021’de yeni rekorlar kırdı. Atmosferde, karada ve okyanusta sürdürülebilir kalkınma ve ekosistemler için zararlı ve uzun süreli sonuçları ortaya koyan bu durum, insan faaliyetlerinin gezegen ölçeğinde değişikliklere neden olduğunun açık bir işareti.

İklim değişikliğinin günlük “yüzü” olan aşırı hava koşulları, yüz milyarlarca dolarlık ekonomik kayba, insan yaşamları ve refahı üzerinde ağır kayıplara yol açtı, gıda ve su güvenliği ile insanların yerinden edilmesiyle şekillenen şokları tetikledi.

En sıcak 7 yıl!

WMO’nun raporu, son yedi yılın kaydedilen en sıcak yedi yıl olduğunu doğruladı. 2021, yılın başındaki ve sonundaki bir La Niña olayı nedeniyle en sıcak yedi yıldan sadece biri oldu, yaşanan geçici soğutma etkisi, yükselen sıcaklıkların genel eğilimini tersine çevirmedi. 2021’deki ortalama küresel sıcaklık, sanayi öncesi seviyenin yaklaşık 1,11 (± 0,13) °C üzerinde gerçekleşti.

Guterres: “Rapor, insanlığın iklim kriziyle mücadeledeki başarısızlığını gösteriyor”

BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, Küresel İklim Durumu Raporu konusunda yayınladığı mesajında, iklim krizinin önlenmesi için küresel seviyede atılması gereken adımları açıkladı.

Raporun insanlığın iklim bozulmasıyla mücadeledeki iç karartıcı başarısızlığını bir kez daha ortaya koyduğunu, tek kurtuluş yolunun enerji sistemini yenilenebilir teknolojilere dönüştürmek olduğunu vurgulayan Guterres, “Deniz seviyesinin yükselmesi, okyanusların ısınması, sera gazı konsantrasyonları ve okyanusların asitlenmesi konularında 2021’de endişe verici yeni rekorlar kırıldı. Küresel ortalama deniz seviyesi, önceki döneme oranla iki katından fazla arttı. Bunun ana nedeni de buzulların erimesinin hızlanması” dedi. Guterres, okyanusların ısınmasının da son yirmi yılda özellikle güçlü bir artış gösterdiğini ve ısınmanın giderek okyanusların derinliklerine de ulaştığını belirtti.

“Tek sürdürülebilir gelecek, yenilenebilir enerjide”

“Küresel enerji sistemi bozuldu ve bizi iklim felaketine daha da yaklaştırıyor. Fosil yakıtlar hem çevre hem de ekonomik açıdan çıkmaz sokak. Ukrayna'daki savaş ve bunun enerji fiyatları üzerindeki ani etkileri bir diğer uyarıdır” diyen Guterres, “Tek evimizi ateşe atmadan önce fosil yakıt kirliliğine son vermeli ve yenilenebilir enerjiye geçişi hızlandırmalıyız” çağrısı yaptı.

Zamanın hızla geçtiğini ifade eden Guterres, küresel ısınmayı 1,5 dereceyle sınırlandırma hedefini canlı tutmak ve iklim krizinin en kötü etkilerini önlemek için dünyanın hemen harekete geçmesi gerektiğini sözlerine ekledi.

“İyi haber şu ki önümüzde bir kurtuluş yolu var. Enerji sistemini dönüştürmek kolay ulaşılacak bir hedeftir” ifadelerini kullanan Genel Sekreter, rüzgâr ve güneş gibi yenilenebilir enerji teknolojilerinin kolaylıkla temin edilebildiğini ve çoğu durumda kömür ve diğer fosil yakıtlardan daha ucuz olduğunu vurguladı. Guterres, “Son on yılda, rüzgâr enerjisinin maliyeti yarıdan fazla azaldı. Güneş enerjisi ve pillerin maliyeti yüzde 85 düştü. Yenilenebilir kaynaklara yatırım, fosil yakıtlara yatırımdan üç kat daha fazla istihdam yaratır. Kaybedecek vaktimiz yok” dedi.

UN Photo/Mark Garten

Guterres’ten 5 eylem çağrısı!

BM Genel Sekreteri, yenilenebilir enerjiye geçişi hızlı bir şekilde başlatmak için beş kritik eylem çağrısında bulundu.

İlk olarak, enerji depolama pilleri gibi yenilenebilir enerji teknolojilerinin, temel ve serbestçe erişilebilen küresel kamu malları olarak değerlendirilmesini isteyen Guterres, “Fikri mülkiyet hakkı kısıtlamaları da dahil olmak üzere bilgi paylaşımı ve teknoloji transferinin önündeki engellerin kaldırılması, yenilenebilir enerjiye hızlı ve adil bir geçiş için çok önemlidir” dedi.

Yenilenebilir elektriğin depolanmasının genellikle temiz enerjiye geçişin önündeki en büyük engel olarak gösterildiğini ifade eden Genel Sekreter, “Bu nedenle, enerjinin pillerde depolaması konusunda inovasyona ve dağıtımı hızlandırmak için teknoloji şirketlerini, imalatçıları ve finans kuruluşlarını bir araya getiren, hükümetler tarafından yönetilen ve yönlendirilen küresel bir koalisyona ihtiyacımız var” dedi.

Tedarik zinciri güvence altına alınmalı!

İkinci olarak, yenilenebilir enerji teknolojileri için kritik bileşenlerin ve hammaddelerin tedarik zincirinin güvence altına alınması, büyütülmesi ve çeşitlendirmesi gerektiğini vurgulayan Guterres, günümüzün yenilenebilir enerji teknolojisi ve hammadde tedarik zincirlerinin bir avuç ülkede yoğunlaştığını, yenilenebilir enerji çağının, bu büyük uçurumu kapatana kadar gelişemeyeceğini ifade etti.

Bunun için uyumlu bir uluslararası koordinasyon gerektiğini dile getiren Guterres, hükümetlerin beceri eğitimine, araştırma ve inovasyona ve tedarik zincirleri oluşturmak için teşviklere yatırım yapmalarının gerektiğini sözlerine ekledi.

“Yenilenebilir enerjiye fırsat tanınmalı”

Genel Sekreter, üçüncü olarak, hükümetlerin yenilebilir teknolojilere eşit fırsat tanıyacak sistemler geliştirmesini ve bürokrasileri reformdan geçirmesini istedi.

“Birçok ülkede, bu sistemler hala ölümcül fosil yakıtları destekliyor. Gigavatlık yenilenebilir enerji projelerinin bürokrasi, izinler ve şebeke bağlantıları tarafından engellendiği darboğazları aşmalıyız” diyen Guterres, hükümetleri güneş ve rüzgâr projelerinin onaylarını hızlandırmaya ve düzenlemeye, şebekeleri yenilemeye ayrıca, yatırımcılara, geliştiricilere, tüketicilere ve üreticilere 1,5 derece hedefine uyumlu yenilenebilir enerji uygulamalarının hayata geçirileceği konusunda güven vermeye çağırdı.

“Bu skandal, mutlaka sonlanmalı”

Dördüncü olarak, hükümetlerin yoksulları ve en savunmasız insanları ve toplulukları korumak için sübvansiyonları fosil yakıtlardan başka yöne çevirmelerini isteyen Guterres, “Her günün her dakikasında kömür, petrol ve gaza kabaca 11 milyon dolar sübvansiyon sağlanıyor. Her yıl, dünyanın dört bir yanındaki hükümetler, fosil yakıtların fiyatını yapay olarak düşürmek için yaklaşık yarım trilyon dolar akıtıyor. Bu yenilenebilir kaynaklara sağlananın üç katından fazla” dedi.

İnsanlar pompadaki yüksek fiyatlardan şikayetçiyken, petrol ve gaz endüstrisinin çarpık bir pazardan milyarlarca dolar kazandığını belirten Guterres, “Bu skandal mutlaka sonlanmalı” dedi.

Yenilenebilir enerji yatırımları 4 trilyon dolara ulaşmalı!

Son olarak, yenilenebilir enerjiye yapılan özel ve kamu yatırımlarının yılda üç katına çıkarılarak en az 4 trilyon dolara ulaşması gerektiğinin altını çizen Genel Sekreter Guterres, güneş ve rüzgâr enerjisi için yapılan yatırımların, ömür boyu maliyetlerinin yüzde 80'ini oluşturduğunu belirterek, “Bu da bugün yapılan büyük yatırımların önümüzdeki yıllarda büyük kazançlar elde edeceği anlamına geliyor” dedi.

Ancak bazı gelişmekte olan ülkelerin, gelişmiş ülkelerden yedi kat daha fazla finansman maliyeti ödediğini belirten Guterres, mevcut fon açıklarını kapatacak ve özel aktörlerin elindeki trilyonların kullanılmasını sağlayacak karma finansmana ihtiyaç duyulduğunu, böylece yenilenebilir enerjinin finansmanın daha esnek hale geleceğini kaydetti.

“Çok taraflı kalkınma bankaları ve kalkınma finansmanı kuruluşlarının yönetim ve hissedarları sorumluluk almalı ve hesap verebilir olmalıdır” diyen Guterres, özel şirketler de dahil olmak üzere, söz konusu kesimi en geç 2024 yılına kadar tüm kredi portföylerini Paris Anlaşması ile tam olarak uyumlu hale getirmeye ve tüm yüksek emisyonlu yüksek kirliliğe neden olan finansmana son vermeye çağırdı.

“Yenilenebilir enerji dönüşümü, 21. Yüzyılın barış projesi olabilir”

Yenilenebilir enerjiye geçişi hızlandırmak için bilançoların yaratıcı bir şekilde kullanılması gerektiğini ifade eden Guterres, bunun da yenilenebilir enerji altyapısını finanse etmek için hedefler belirlemek anlamına geldiğini söyledi.

Ticari bankaların ve küresel finans sisteminin tüm unsurlarının, fosil yakıtların kullanımını aşamalı olarak sonlandırırken, yenilenebilir enerji yatırımlarını çarpıcı biçimde artırması gerektiğini ifade eden Genel Sekreter, yenilenebilir kaynakların, gerçek enerji güvenliğine, istikrarlı enerji fiyatlarına ve sürdürülebilir istihdam fırsatlarına giden tek yol olduğunu belirtti.

“Birlikte hareket edersek, yenilenebilir enerji dönüşümü 21. yüzyılın barış projesi olabilir” diyen Guterres, bu konuda her ülke, şehir ve bireyin, her finans kurumu, şirket ve sivil toplum kuruluşunun oynayacağı bir rol olduğunu söyledi.

Ancak hepsinden önemlisinin hem kamu hem de özel sektör liderlerinin yenilenebilir enerjilerden geleceğin uzak bir projesiymiş gibi bahsetmeyi bırakmalarının zamanı geldiğini vurgulayan Guterres, “Çünkü yenilenebilir enerji olmadan, gelecek de olmaz” uyarısında bulundu.

“Kayıtlardaki en sıcak yılı görmemiz an meselesi”

Rapora ilişkin değerlendirmelerde bulunan WMO Genel Sekreteri Prof. Petteri Taalas ise şunları söyledi:

“Kayıtlardaki en sıcak yılı görmemiz an meselesi. İklimimiz gözlerimizin önünde değişiyor. İnsan kaynaklı sera gazları tarafından hapsedilen ısı, gelecek nesiller için gezegeni ısıtacak. Atmosferden karbonu uzaklaştırmanın yolları icat edilmediği sürece, deniz seviyesinin yükselmesi, okyanus ısısı ve asitlenme yüzlerce yıl devam edecek. Bazı buzullar geri dönüşü olmayan noktaya ulaştı ve bunun 2 milyardan fazla insanın halihazırda su stresi yaşadığı bir dünyada uzun vadeli yansımaları olacak.

Aşırı hava günlük yaşamlarımız üzerinde en hızlı etkiye sahip. Afete hazırlık için yıllarca yatırım yapmak, ekonomik kayıplar hızla artıyor olsa da hayat kurtarmada daha iyi olduğumuz anlamına geliyor. Ancak Afrika Boynuzu'nda ortaya çıkan kuraklık acil durumu, Güney Afrika'daki son ölümcül sel ve Hindistan ve Pakistan'daki aşırı sıcakta gördüğümüz gibi, yapılması gereken çok şey var. Erken Uyarı Sistemleri, iklim adaptasyonu için kritik bir şekilde gereklidir, ancak bunlar yalnızca WMO Üyelerinin yarısından azında mevcuttur. Önümüzdeki beş yıl içinde herkese erken uyarılarda bulunmayı taahhüt ediyoruz.”

2019'a kadar olan verileri içeren IPCC Altıncı Değerlendirme Raporu’nu tamamlayan WMO WMO Küresel İklim Durumu Raporu, bu yıl Mısır’da gerçekleştirilecek BM 27. İklim Değişikliği Taraflar Konferansı’nda (COP27) müzakerelerinde resmi belge olarak kullanılacak.

19 May 2022 - 12:36 - Çevre

Muhabir  Mehmet Ali Çıtak


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Gıda Hattı Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Gıda Hattı hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler Gıda Hattı editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Gıda Hattı değil haberi geçen ajanstır.