En sık görülen ve sağlığı tehdit eden gıda patojenleri nelerdir?

Bakteriler, virüsler ve parazitler, genellikle yanlış gıda kullanımı nedeniyle, birçok gıda zehirlenmesi vakasının kaynağıdır. Bazı bakteriler az miktarda tüketildiğinde sağlıklı yetişkinlere zarar vermez, çünkü insan vücudu onlarla savaşmak için donatılmıştır.

En çok karşılaşılan ve sağlığınızı tehdit eden gıda patojenleri nelerdir?
Haber albümü için resme tıklayın

Bazı zararlı patojenler gıdalarda çoğaldığında ve yayıldığında sorunlar ortaya çıkmaya başlar. Çoğu zaman kontamine olmuş yiyecekleri koku, görüntü ve tat yoluyla ayırt etmek imkansızdır. Gıda zehirlenmesinin belirtileri yemek yedikten sonra 30 dakika ile 3 gün arasında ortaya çıkabilir.

Dünya Sağlık Örgütü (WHO) nedir?

Hangi patojenler gıda zehirlenmesine neden olur?

Bilinen sekiz patojen (bakteri, virüs ve parazit), gıda kaynaklı hastalıkların, hastaneye yatışların ve ölümlerin çoğunun nedenidir. İşte en çok karşılaşılan ve sağlığınızı tehdit eden gıda patojenleri nelerdir?

En çok karşılaşılan ve sağlığınızı tehdit eden gıda patojenleri nelerdir?

1.Salmonella

Salmonella Salmonelloza neden olan bir bakteri grubunun adıdır. İshalin en yaygın bakteriyel nedenlerinden birisidir. Aynı şekilde gıda kaynaklı hastaneye yatış ve ölümlerin en yaygın nedenlerinden biridir. Salmonella, hamile kadınlar, yaşlılar, küçük çocuklar ve bağışıklık sistemi zayıf olanlarda daha şiddetli hastalık yapar. Salmonella bakterileri, insanların ve diğer hayvanların bağırsak kanallarında yaşayabildiğinden, uygun hijyen ve uygun pişirme yöntemlerini kullanmadığınız sürece kolayca yayılabilir.

Salmonella kaynakları nelerdir?

  • Çiğ ve az pişmiş yumurta
  • Az pişmiş tavuk ve kırmızı et
  • Kontamine çiğ meyve ve sebzeler
  • Çiğ süt ve pastörize sütle yapılan diğer süt ürünleri

Ayrıca tuvaleti kullandıktan sonra ellerini yıkamamış olanlar, enfekte hayvanlarla veya enfekte gıda işleyicileriyle temas edenlerde Salmonella bulaştırabilirler.

Salmonella'dan korunma

  • Yumurta, kümes hayvanları ve kıyma gibi yiyecekleri iyice pişirin.
  • Soymadan, kesmeden veya yemeden önce çiğ meyve ve sebzeleri yıkayın.
  • Pastörize edilmemiş süt ürünlerinden, çiğ veya az pişmiş etlerden, kümes hayvanlarından ve deniz ürünlerinden uzak durun. Özellikle çiğ et veya kümes hayvanlarını kullandıktan sonra ellerinizi sık sık yıkayın.
  • Mutfak yüzeylerini iyi temizleyin ve çapraz bulaşmayı önleyin.

2.Clostridium perfringens

Clostridium perfringens, çevremizde çok yaygındır. İdeal koşullar altında çok hızlı bir şekilde çoğalabilir. Bebekler, küçük çocuklar ve yetişkinler en fazla risk altındadır.

Clostridium perfringens kaynakları nelerdir?

Hastalık genellikle, abdominal kramp ve diyare şeklinde hastalığa neden olacak kadar toksin üreten çok sayıda bakteri ile kontamine olmuş yiyeceklerin tüketilmesi ile oluşur. C. perfringens bazen "açık büfe bakterisi" olarak da adlandırılır. Çünkü oda sıcaklığında bekleyen gıdalarda çok hızlı çoğalır. Yiyecekler uygun sıcaklıkta tutulmazsa, canlı bakteriler çoğalabilir ve hastalıklara neden olabilir.

Clostridium perfringens'ten korunma

  • Yiyecekleri iyice pişirin
  • Pişirme sırasında 60 derecenin üzerinde saklama sırasında ise 4 derecenin altında kalmaya özen gösterin.
  • Kızartma ve güveçleri saklarken hemen soğutmak için daha küçük miktarlara bölerek artık güvenliği sağlayın.
  • Kalan yemekleri tekrar servis yapmadan önce iç sıcaklıkları 70 derece veya daha yüksek ısıya ulaşana kadar ısıtın.
  • Ancak, oda sıcaklığında iki saatten fazla kalan yiyecekler büyük risk oluşturur ve tüketilmemelidir.

3.Campylobacter

Campylobacter yaygın bir diyare ( ishal) nedenidir. Campylobacter bakterilerinin neden olduğu enfeksiyon olan çoğu campylobacteriosis vakası çiğ veya az pişmiş kümes hayvanları ve et yemekten kaynaklanır. Ayrıca bu yiyecekler ile diğer yiyeceklerin temas etmesi de hastalığa neden olabilir. Dondurma işlemi çiğ ette Campylobacter bakteri sayısını azaltır, ancak onları tamamen öldürmez. Bu nedenle yiyeceklerin uygun şekilde ısıtılması önemlidir. Campylobacteriosis yaz aylarında daha sık görülür. En çok bebeklerde ve küçük çocuklarda görülür.

Campylobacter kaynakları nelerdir?

Hastalık nedenleri arasında;

  • Çiğ ve az pişmiş kümes hayvanlarının etleri
  • Pastörize edilmemiş süt ürünleri
  • Arıtılmamış musluk suları veya kirli ürünlerin tüketilmesi yer alır.

Campylobacter infeksiyonlarından korunma

  • Tüm yiyecekleri uygun iç sıcaklıklarına kadar iyice pişirin, çiğ ve pişmiş yiyecekleri tutarken ayrı kesme tahtaları kullanarak çapraz kontaminasyonu önleyin.
  • Pastörize edilmemiş süt içmeyin.
  • Çiğ etlere dokunduktan sonra ellerinizi yıkayın.
  • Soymadan, kesmeden ve yemeden önce çiğ meyve ve sebzeleri yıkayın.
En sık görülen ve sağlığı tehdit eden gıda patojenleri nelerdir?

En çok karşılaşılan ve sağlığınızı tehdit eden gıda patojenleri nelerdir?

4.Staphylococcus aureus

Staphylococcus aureus (staph) genellikle sağlıklı insan ve hayvanların ciltlerinde, boğazlarında ve burun deliklerinde bulunur. Bu nedenle, çoğalabileceği ve zararlı toksinler üretebileceği gıda ürünlerine geçmediği sürece, genellikle hastalığa neden olmaz. Stafilokok belirtileri mide bulantısı, mide krampları, kusma veya ishaldir. Stafilokok bakterileri pişirme ile önlenebilir, ancak toksinleri ısıya dayanıklıdır ve pişirme işlemi ile engellenemez.

Herkes bir staph enfeksiyonu geçirebilir, ancak diyabet, kanser, vasküler hastalık, egzama ve akciğer hastalığı gibi kronik rahatsızlıkları olan insanlar da dahil olmak üzere bazı insan grupları daha büyük risk altındadır.

Staphylococcus aureus kaynakları

Bakteriler pastörize edilmemiş süt ürünlerinde ve jambon ve diğer dilimlenmiş etler gibi tuzlu yiyeceklerde bulunur. El ile temas eden ve ilave pişirme gerektirmeyen yiyecekler en yüksek risk altındadır. Bunlar;

  • Jambon
  • Yumurta
  • Ton balığı
  • Tavuk
  • Patates ve makarna salataları
  • Krema dolgulu hamur işleri, kremalı turtalar ve çikolatalı pastalar gibi unlu mamüller
  • Sandviçler

Staphylococcus aureus infeksiyonlarından korunma

Yiyecekleri uygun ısılarda pişirin ve mutfak tezgahınızı her zaman temiz tutun. Ellerinizi sabun ve suyla yıkayın, burun veya göz enfeksiyonunuz varsa veya ellerinizde yara veya cilt enfeksiyonları varsa yiyecek hazırlamayın veya servis yapmayın.

5.E. coli O157: H7

E. coli olarak bilinen Escherichia coli, büyük bir bakteri grubudur. Çoğu E. coli suşu zararsız olsa da, bazıları sizi çok hasta edebilir. Bir tür, E. Coli O157: H7 (STEC) genellikle gıda zehirlenmesi salgınlarıyla ilişkilidir. Çünkü etkileri aşırı derecede şiddetli olabilir.

E. coli hakkında her şey için tıklayın!

E. coli O157: H7 kaynakları nelerdir?

E. coli O157: H7 bakterisinin en önemli kaynakları arasında;

  • Çiğ veya az pişmiş kıyma
  • Pastörize edilmemiş içecekler veya süt ürünleri bulunur.

E. coli O157: H7 infeksiyonlarından korunma

  • Yemek hazırlamadan önce mutlaka ellerinizi yıkayın
  • Et (özellikle kıyma) ve kümes hayvanlarını uygun sıcaklıklarına kadar iyice pişirin
  • Pastörize edilmemiş süt ürünleri, meyve suları kullanmaktan kaçının
  • Pişirme yüzeylerini temiz tutun; ve çapraz kontaminasyonu önleyin.
  • Ayrıca göllerde, göletlerde, akarsularda veya havuzlarda oynarken, yüzerken su içmeyin.
En sık görülen ve sağlığı tehdit eden gıda patojenleri nelerdir?

En çok karşılaşılan ve sağlığınızı tehdit eden gıda patojenleri nelerdir?

6.Listeria monocytogenes

Listeria monocytogenes bakterisi ile kontamine olmuş yiyecekleri yemek listeryoza neden olur. Bu hastalık yaşlı yetişkinler, hamile kadınlar, küçük çocuklar ve bağışıklık sistemi zayıflamış insanlar başta olmak üzere gıda zehirlenmesi riski yüksek olan bireyleri etkileyen ciddi bir enfeksiyondur. Listeria, diğer pek çok bakterinin üremediği buzdolabı sıcaklıklarında rahatça çoğalabilir.

Listeria monocytogenes kaynakları nelerdir?

En önemli Listeria kaynakları arasında;

  • Sosisli sandviçler
  • Şarküteri etleri
  • Pastörize edilmemiş sütler ve süt ürünleri
  • Çiğ sebzeler
  • Çiğ veya az pişmiş etler ve deniz ürünleri
  • Buzdolabında saklanan hazır yiyecekler bulunur.

Listeria monocytogenes infeksiyonlarından korunma

  • Tüm yiyecekleri uygun iç sıcaklıklarda pişirin ve önceden pişirilmiş yiyecekleri tekrar tüketmeden önce 70 dereceye kadar ısıtın.
  • Soymadan, kesmeden veya yemeden önce çiğ meyve ve sebzeleri yıkayın
  • Pişmemiş et ve kümes hayvanlarını zaten pişirilmiş veya yemeye hazır yiyeceklerden ayırın
  • Ellerinizi iyice yıkayın
  • Buzdolabınızdaki sıcaklığın 4 derece veya altında olduğundan emin olarak gıdaları güvenli bir şekilde saklayın
  • Temiz bir buzdolabı ve mutfak alanı sağlayın.

Buzdolabı temizliğinin püf noktaları neler?

7.Nörovirüs

Norovirüs, gıda zehirlenmesinin önde gelen nedenlerinden biridir ve genellikle mide krampı, bulantı, kusma ve ishal gibi semptomlar oluşturur. Norovirüs, özellikle kalabalık bölgelerde, enfekte olmuş birisiyle temas ederek kolayca yayılır. Yiyecekler, içecekler ve yüzeyler norovirüs ile kirlenebilir. Herkes norovirüs ile hastalanabilir, ancak hastalık küçük çocuklar ve yaşlılar için özellikle ciddi olabilir.

Nörovirüs kaynakları nelerdir?

  • Taze ürünler
  • Kabuklu deniz ürünleri
  • Hazır buzlar ve hazır yiyecekler
  • Özellikle enfekte olmuş biri tarafından hazırlanan salatalar, sandviçler ve kurabiyeler norovirüs kaynaklarıdır.

Nörovirüs infeksiyonlarından korunma

  • Hastayken yiyecek veya içecekleri aileniz için pişirmeyin, hazırlamayın veya servis yapmayın.
  • Ellerinizi sık sık en az 20 saniye sabun ve suyla yıkayın.
  • Tüm meyve ve sebzeleri, kesme tahtalarını, bıçakları, mutfak yüzey alanlarını, masa örtülerini, bez peçeteleri ve tekrar kullanılabilir bezleri yıkayarak yiyecek ve eşyaları temiz tutun.

8.Toxoplasma gondii

Toksoplazma, gıda zehirlenmesi riski yüksek olan bireylerde ciddi sağlık sorunlarına neden olabilecek bir hastalık olan toksoplazmoza neden olan bir parazittir. Hamile kadınlar, bebekler, yaşlı yetişkinler ve bağışıklık sistemi zayıflamış insanlarda ciddi sorunlara neden olabilir. Belirtiler grip benzeri olabilir ve şişmiş lenf bezleri, kas ağrıları ve aylarca süren ağrıları içerebilir. Diğer semptomlar gözleri etkiler, görmenin azalmasına veya bulanıklaşmasına gözlerde ağrıya, kızarıklık ve acıya neden olabilir.

Toxoplasma gondii kaynakları nelerdir?

Kaynaklar arasında;

  • Az pişmiş, kontamine et yemekleri
  • Çiğ etle temas eden kapları veya kesme tahtalarını kullanmak
  • Çöp kutusunu temizlerken enfekte bir kedinin dışkısı ile temas veya kirli su içmek.

Bir anneye hamilelikten önce veya hamile iken hasta olursa, toksoplazma bebeklere bulaşabilir.

Toxoplasma gondii infeksiyonlarından korunma

Yiyecekleri uygun sıcaklıklarda pişirin. Ayrıca eti uygun şekilde dondurun. Soymadan, kesmeden ve yemeden önce meyve ve sebzeleri yıkayın. Pastörize edilmemiş süt ürünlerinden kaçının. Kesme tahtalarının temizliğine dikkat edin. Ellerinizi sabun ve suyla yıkayın. Ayrıca, bir kedinin kumunu temizlerken, özellikle hamileyseniz veya daha yüksek risk altındaysa, eldiven giyin.

16 Ara 2022 - 13:00 - Gıda

Mahreç  Murat Özkan


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Gıda Hattı Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Gıda Hattı hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Gıda Hattı editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Gıda Hattı değil haberi geçen ajanstır.