Arılar biterse insanlık yok olur mu? İlk küresel risk endeksi

Tozlayıcı türlerdeki azalmanın nedenleri ve etkisini inceleyen ilk küresel risk endeksi Cambridge Üniversitesi'nin başında bulunduğu uluslararası bir uzman panelince ortaya koyuldu.

Arılar biterse insanlık yok olur mu? İlk küresel risk endeksi
Arılar biterse insanlık yok olur mu? İlk küresel risk endeksi
+1
Haber albümü için resme tıklayın

Tozlayıcı türlerdeki azalmanın nedenleri ve etkisini inceleyen ilk küresel risk endeksi Cambridge Üniversitesi'nin başında bulunduğu uluslararası bir uzman panelince ortaya koyuldu.

Gıda amaçlı ekin ve çiçekli bitkilerin %75'inden fazlası, çoğalabilmek için bal arıları, kelebekler, yaban arıları, böcekler, yarasalar, sinekler ve sinek kuşları gibi canlılara ihtiyaç duyuyorlar. Bu bitkiler arasında kahve, kolza ve birçok meyve en ön sırada yer alıyor.

Tozlayıcı, polen taşıyıcı ya da polinatör olarak adlandırılan bu canlıların sayısı dünya çapında giderek azalıyor. Ancak bu durumun insanlık için doğuracağı sonuçlar henüz tam olarak bilinemiyor. Tozlayıcılar, birçok insan ve hayvanın bağımlı olduğu ekosistemler üzerinde merkezi bir rol oynuyor.

Cambridge Üniversitesi Zooloji Bölümü'nden Dr. Lynn Dick dünya çapında tozlayıcıların azalmasındaki nedenleri ve bunun doğuracağı riskleri değerlendirmek üzere bilim insanları ve yerel temsilcilerden oluşan 20 kişilik bir ekip kurdu. Ekibin araştırması Nature Ecology & Evolution dergisinde yayınlandı.

İlk neden: Yaşam alanlarının yok edilmesi

Tozlayıcıların ortadan kalkmasının başta gelen nedeninin yaşam alanlarının yok edilmesi olduğu ifade edildi. Bunu hayvan otlatma, gübreleme ve monokültürü de içeren toprak yönetimi izledi. Üçüncü en önemli sebep ise ilaçlama olarak açıklandı. Araştırmacılar dördüncü sırada iklim değişikliğinin etkilerinin geldiğini ancak bu konuda eldeki verinin sınırlı olduğunu belirttiler.

Tozlayıcıların yok olmasının dünyanın tamamı için doğurduğu en büyük riskin tarım ürünlerinin yetersiz tozlaşması olduğu göze çarptı. Bu durum gıda ve biyoyakıt amaçlı bitkisel ürünlerin yetersiz miktar ve kalitede olmasına neden oluyor.

Bir diğer risk ise ürün verimliliğindeki kararsızlık olarak açıklandı. Afrika'dan Latin Amerika'ya dünyanın üçte ikisinde yer alan küçük çiftlik işletmeleri bu riskten özellikle etkileniyor. Tozlayıcılara ihtiyaç duyan bitkilerde verim, örneğin tahıllara göre çok daha fazla dalgalanıyor.

Tozlayıcılara bağımlı gıda üretimimiz arttı

Dr. Dicks tarafından 2016 yılında yayınlanan bir başka rapor, son yarım yüzyılda tozlayıcılara bağımlı gıda üretiminin %300 oranında artmış olduğuna dikkat çekiyor. Bu nedenle türlerin çeşitliliğindeki azalmanın insanlar için küresel bir risk haline geldiği ifade ediliyor.

Ancak bu risk sadece gıda anlamında değil, aynı zamanda estetik ve kültürel anlamda da geliyor. Uzmanlar tozlayıcı türlerin binlerce yıldır doğanın sembolleri olduğunu, bunların sayısındaki azalmanın insan refahını da derinden etkileyeceğini savunuyor. Tozlayıcı canlılar insanlık tarihinin başından beri sanat, müzik, edebiyat ve teknoloji için ilham kaynağı oluyor.

Bu toplu bir tükenişin ilk adımı olabilir

Dr. Dicks aslında türlerin neslinin tükendiği bir krizin ortasında yer aldığımızı, bunun birçok insan için henüz elle tutulur bir hale gelmediğini, ancak belki de tozlayıcıların toplu şekilde yaşanacak bir tükenişin en ön safında yer aldığını söylüyor.

Eldeki veriler tozlayıcı sayısındaki düşüşün algılanan risklerinin güney yarımkürede yoğunlaştığını ortaya koyuyor. İnsanlarca kurulan arı kovanlarındaki düşüş sadece Kuzey Amerika'da büyük bir risk olarak görülürken, verimdeki dalgalanma Avrupa ve Kuzey Amerika'da ortalama bir risk olarak algılanıyor.

Araştırmacılar tozlayıcı nüfusundaki azalma konusunda ciddi sayıda araştırma olmasına rağmen, bunun insanlık için etkileri konusunda bilimsel anlamda halen ciddi bir belirsizlik olduğunu, daha fazla araştırma yapılması gerektiğini de belirttiler.

17 Ağu 2021 - 11:00 - Çevre

Muhabir  Kıvanç Yarangümeli


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Gıda Hattı Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Gıda Hattı hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler Gıda Hattı editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Gıda Hattı değil haberi geçen ajanstır.