Gıda Hattı

Glifosat’a yasak kararı, İstinaf’dan döndü!

22 Ekim 2021, 12:22
Paylaş
Glifosat’a yasak kararı, İstinaf’dan döndü!

DSÖ tarafından “muhtemel kanserojen” olarak sınıflandırılan ve hormonal sisteme zarar verdiği öne sürülen glifosatın yasaklanmasına dair mahkeme kararı, Tarım ve Orman Bakanlığı ve ilgili firmanın itirazı sonucu İstinaf Mahkemesi’nce bozuldu.

Sadece tarım alanlarında değil, kentlerde de yabancı otları öldürmek için kullanılan glifosat için Dünya Sağlık Örgütü’ne (DSÖ) bağlı Uluslararası Kanser Araştırmaları Kurumu (IARC) 2015 yılında “muhtemel kanserojen” uyarısında bulunmuştu. Söz konusu madde, deneylerin fareler üzerinde yapılması ve bu farelerde kanser vakalarının görülmesi nedeniyle “muhtemel kanserojen” olarak sınıflandırılıyor.

Hormonal sistemi bozucu etkileri var

Uluslararası Pestisit Eylem Ağı (PAN International) da çeşitli araştırma raporlarına dayanarak, glifosatın “hormonal sistem bozucu” etkileri gibi insan sağlığı açısından birçok zararına daha dikkat çekiyor. Solunduğunda, ağız yoluyla alındığında veya deriye nüfuz ettiğinde hormonal sistemin işleyişinde zamanla bozulmalar meydana getiren maddeler için “hormonal sistem bozucu” tanımı kullanılıyor.

Hormonal sistem bozucu pestisitler için güvenli bir maruz kalma düzeyi ya da güvenli bir doz söz konusu değil. Çok düşük dozlarda bile maruz kalındığında aynı zararlara yol açabiliyor.

Yasak kararı, Tarım ve Orman Bakanlığının itirazıyla kaldırıldı

ABD başta olmak üzere, çeşitli ülkelerde açılan davalar sebebiyle, DSÖ tarafından “muhtemel kanserojen” olarak sınıflandırılan ve hormonal sisteme zarar veren glifosatı üreten firma milyarlarca dolar tazminat ödemek zorunda kaldı.

Türkiye’de de glifosatın yasaklanması için avukat Senih Özay ve çiftçiler Hamza Kural ile Tahsin Sezer’in açtığı davada mahkeme önce yasaklama yönünde karar verdi. Ancak Tarım ve Orman Bakanlığı ile ilgili firmanın sonucu İstinafa taşımasıyla ilerleyen süreçte karar bozuldu.

Zehirsiz Sofralar Girişimi

Buğday Derneği öncülüğünde bir araya gelen 100’ü aşkın sivil toplum kuruluşunun oluşturduğu Zehirsiz Sofralar Pestisit Eylem Ağı’nın (ZSPEA) yürüttüğü Zehirsiz Sofralar projesi kapsamında, Tarım ve Orman Bakanlığı’na yönelik Kasım 2019’da bir imza kampanyası başlatıldı. Zehirsiz Kampanya ile kamuoyunda pestisitlerin zararları konusunda farkındalığın arttırılmasına yönelik çalışmaların yanı sıra, karar vericilerden sofraların zehirlerden arındırılması, tarım zehirlerinin kullanımına son verilmesi, alternatif tarım yöntem ve tekniklerinin desteklenmesi için vakit kaybetmeden gereken adımların atılması istendi.

Tarım ve Orman Bakanlığından 3 talep

ZSPEA, bugüne kadar 160 bini aşkın imza desteğine ulaşan ve 25 pestisit etken maddesinin yasaklanmasına katkı sağlayan Zehirsiz Kampanya’yı, Tarım ve Orman Bakanlığı’na yönelik şu taleplerle sürdürüyor:

1-Dünya Sağlık Örgütü tarafından “son derece tehlikeli”, “yüksek seviyede tehlikeli” ve “muhtemel kanserojen” olarak belirlenen ve tarımda kullanılan 9 etken madde (ethoprophos, beta-cyfluthrin, zeta-cypermethrin, fenamiphos, formetanate X formetanate hydrochloride, tefluthrin, zinc phosphide, glyphosate, malathion) öncelikle ve acilen yasaklansın.

2-Pestisitlerin tamamının 2030 yılına kadar yasaklanması, doğa dostu, zehirsiz yöntemlerle tarımsal üretim yapılması için Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından gerekli adımlar atılsın; doğa dostu tarım yöntemleri ve bu yöntemlerle tarım yapan küçük üreticiler desteklensin; üreticileri doğa dostu, zehirsiz yöntemler kullanmaya teşvik edecek politikalar uygulansın.

3-Türkiye’de tarım ve gıda ürünlerinde kullanılan pestisitlerle ilgili denetimler artırılsın, elde edilen denetim sonuçlarıyla ilgili şeffaflık sağlansın.

Gıda Hattından güncel e-bülten almak için adresinizi girip kayıt olabilirsiniz.

.