Gıda Hattı

Gıda ihracatının artması için “coğrafi işaret” çağrısı!

6 Aralık 2021, 12:12
Paylaş
Gıda ihracatının artması için “coğrafi işaret” çağrısı!

Coğrafi işaretin bir ülkenin kalkınmasının da işareti olduğunu belirten Coğrafi İşaretler Araştırma Derneği (YÜCİDER) Başkanı Prof. Dr. Yavuz Tekelioğlu, “Gıda ihracatımızın arttırılması için coğrafi işareti ciddiye almamız, yönetişim ve denetim unsurlarını çözmemiz şart. Başarmak için öncelikle Coğrafi İşaretler Enstitüsü’nün kurulması gerekmektedir.” dedi.

Gazeteci-yazar Erdoğan Kahya başkanlığındaki Antalya Dostlar Platformu’nun konuğu olan Akdeniz Üniversitesi emekli öğretim üyesi ve Yöresel Ürünler ve Coğrafi İşaretler Araştırma Derneği (YÜCİDER) Başkanı Prof. Dr. Yavuz Tekelioğlu, 30 yıldır mücadele verdiği coğrafi işaretin önemini anlattı.

Tekelioğlu, “Türkiye’de yöresel ürünlerimizi koruyabilmek için ideal bir Coğrafi İşaretler sisteminin kurulabilmesi, yöresel ürünlere değer kazandırılarak sürdürülebilir kırsal kalkınmanın desteklenmesi ve kültürel ve biyolojik çeşitliliğin korunması konusunda çaba harcamak herkesin görevidir” dedi.

“FETÖ’cüler merkez kapattı”

Türkiye ve Antalya’nın Akdeniz kimliği gözetilerek 1995 Barcelona zirvesi sonrası Akdeniz Üniversitesi bünyesinde 1997 yılında “Akdeniz Ülkeleri Ekonomik Araştırmalar Merkezi”ni kurduklarını anlatan Prof. Dr. Tekelioğlu, “Bu merkezimizle Coğrafi İşaretler çalışmaları da başlamış, yöresel ürünler ve Coğrafi İşaretlerle ilgili Akdeniz ülkeleri ve Fransa Montpellier Akdeniz Tarım Enstitüsü ile birlikte projeler hazırlamaya ve yürütmeye başladık. Ancak bu güzel kurum, daha sonra Fetullahçılar tarafından kapatıldı. Türkiye Coğrafi İşaretler Enstitüsü, süratle kurmalıdır. Özellikle tarım ürünleri ihracatının artırılması için bu şarttır” dedi.

Kapanmanın ardından 15 yıllık emeklerinin yok olmaması için 2012 yılında dernekleşerek Yöresel Ürünler ve Coğrafi İşaretler Türkiye Araştırma Ağı'nı (YUciTA) kurduklarını hatırlayan Prof. Dr. Yavuz Tekelioğlu, “Bizi Avrupa Birliği tanıyor ama araştırmalar yapmak için kasamızda kuruşumuz yok. Buna rağmen YUciTA’yı anlatan ilk yayınımız olan YÜCÜDERGİ’yi 465 sayfa olarak yayınladık. İkincisi için kamuoyundan destek bekliyoruz” dedi.

“AB ülkeleri, coğrafi işaret sayesinde 100 milyar Euro ciro yapıyor”

Coğrafi işaret sisteminin yaygınlaşması için karış karış Türkiye’yi dolaşan Tekelioğlu, konuşmasına şöyle devam etti:

“Dünya Ticaret Örgütü’nde bugün 10 bin tescilli ürün var. Bunun üçte biri AB ülkelerinde. Toplam 100 milyar euro ciroları var. Tüketici ürünün üzerinde Coğrafi İşareti görünce güveniyor ve ürüne yöneliyor. Arz-talep dengesinde de ürünlerin değeri artıyor.

Bir örnek vermek gerekirse Rokfor peyniri 539 kişinin yaşadığı bir köyün adı. Bu köy peyniri ile tüm dünyada tanınıyor. Rokfor peyniri köydeki mağaralarda yapılıyor. 13. asırdan beri Rokfor üretiliyor. Yıllık üretimi 330 milyon euro. AB’de ortak tarım politikası tamamen Coğrafi İşaret üzerine odaklanmıştır. AB ülkelerinde 3837 gıda ağırlıklı ürünü var.”

“Coğrafi işaretimiz yok, ihraç edemiyoruz”

Son yıllarda ortaya çıkan kadın kooperatifleri aracılığı ile yöresel ürünlerin önem kazandığına dikkat çeken Prof. Tekelioğlu, “Kadınlarımız çok güzel işler yapıyor. Bu nedenle Coğrafi İşaretin geleceğine umutla bakıyorum. Bakın yakında bu ürünler arasında tescil edilebilecek neler çıkacak?’’ dedi.

Türkiye’nin dört bir yanında her şeyi üretildiğini dile getiren Prof. Dr. Yavuz Tekelioğlu, “Ancak Coğrafi İşaretimiz yok, bu nedenle ihraç edemiyoruz. Ama bizim ürünlerimizi tescil ettiren Yunanistan Avrupa pazarında” dedi.

750’si tarım ve gıda sektöründe, 942 coğrafi işaret tescili var

Türkiye’nin son yıllardaki çalışmalarla 750’si tarım ve gıda sektöründe olmak üzere 942 tescili olduğunu belirten Tekelioğlu, “Maalesef başvuru üreticiler tarafından yapılmıyor. Kamu kurumları tarafından yapılıyor. Ancak bu kurumların sonrasında bir desteği ve denetimi yok. İşareti aldık bitti. ATSO, Antalya piyazına işaret aldı. Piyaz satan lokantalara işaretin tabelasını veriyor. ATSO ayrıca bu firmalara Lokantacılar Odası ile birlikte yardımcı olmalı, gelişimlerini sağlamalı, en önemlisi de denetlemeli” şeklinde konuştu.

İHA

Gıda Hattından güncel e-bülten almak için adresinizi girip kayıt olabilirsiniz.

.