Gıda Hattı

Gelecekte yaşanacak pandemiler engellenebilir mi?

17 Mayıs 2022, 16:15
Paylaş
Gelecekte yaşanacak pandemiler engellenebilir mi?

Gelecekteki pandemiler hepimizi endişelendiriyor. Peki sağlık ve biyoçeşitlilik konusunda kararlara imza atan karar vericilerin, hayvanlardan insanlara virüs bulaşmasını engellemeye yönelik atması gereken dört adım ne?

Dünyanın önemli bilimsel yayınlarından Nature dergisinde yayınlanan bir yazıda gelecekte karşı karşıya kalabileceğimiz pandemilerin engellenmesi için neler yapılması gerektiği konusuna değinildi.

Yirminci yüzyılın başından beri yaşanan pandemilerin neredeyse tamamının hayvan kaynaklı virüslerin insanlara bulaşması sonucu ortaya çıktığı ifade edilen yazıda, bu durumun engellenmesiyle salgınlara kaynağında müdahale edilebileceği ifade edildi.

 Geçtiğimiz dört yüzyıl yaşanan salgınların bir incelemesi, önümüzdeki yıllarda pandemi yaşanması riskinin birkaç kat yükseleceğini gösteriyor. Bunun en büyük sebebi ise insanların neden olduğu çevresel değişimler.

Pandemiyi önlemenin yıllık maliyeti 20 milyar dolar

pandemiler

 

Yazarlara göre yılda 20 milyar dolar gibi cüzi bir maliyetle "taşma" olarak adlandırılan "insanlarla yaban hayatının birbirinin içine geçmesi" durumu büyük oranda engellenebilir.

Bu para bulaşıcı hastalıkların sıklıkla ortaya çıktığı bölgelerde orman alanlarının yok edilmesini yarı yarıya azaltmak, yaban hayatı ticaretinin ciddi şekilde önüne geçmek ve düzenlemek, çiftlik hayvanlarında bulaşıcı hastalıkları tespit edip kontrol altına alma yetimizi büyük oranda iyileştirmek için gereken miktar.

Bu miktar COVID-19 pandemisinde kaybedilen milyonlarca hayat ve trilyonlarca dolarla karşılaştırıldığında çok küçük bir yatırım. Bu maliyet ayrıca 1918'den beri hayvanlardan insanlara geçen viral hastalıklar nedeniyle kaybedilen hayatların istatistiki değerinin yirmide, her yıl kaybedilen ekonomik üretkenliğin ise onda biri.

Karar vericilerin alması gereken dört tedbir

Taşma riski insanlarla hayvanların temas etme ihtimalinin fazlalaştığı durumlarda daha yüksek. Buna örnekler vahşi hayatın ticareti, hayvan çiftlikleri ve ormanların madencilik, yol, tarım gibi amaçlarla kesilmesi şeklimde.

Yazıda, alınması gereken tedbirler şöyle sıralanıyor:

  1. Öncelikle tropik ve subtropik ormanlar korunmalı. Çeşitli çalışmalar bu alanların kullanımındaki değişimlerin hayvan kaynaklı bulaşıcı hastalıkların ortaya çıkmasında en önemli etken olabileceğini gösteriyor. Ormanların yok edilmesi sonrasında hayatta kalan vahşi yaşamın insanlar arasında yaşayabilen ve mikrop taşıyan türler içerdiği biliniyor.
  2. Toplum sağlığı için risk oluşturan vahşi hayvanların hem yerel hem sınır ötesi ticareti yasaklanmalı veya katı şekilde düzenlemeye tabi tutulmalı. Dünya Sağlık Örgütü 2021 yılında vahşi memelilerin ticaretini geçici olarak durdurma, pazarlarda bu tür hayvanların satıldığı bölümleri kapatma çağrısı yapmıştı. Bazı ülkeler buna yönelik önlemleri aldılar. Örneğin Çin'de karasal vahşi yaşamın avlanması ve tüketilmesi yasaklandı.
  3. Çiftlik hayvanları ile ilgili biyolojik güvenlik önlemleri iyileştirilmeli. Bunlar daha iyi veterinerlik hizmetleri, hayvan hastalıklarının daha gelişmiş yöntemlerle izlenmesi, beslenme ve barınma koşullarının iyileştirilmesi gibi konuları içeriyor.
  4. Özellikle bulaşıcı hastalıkların kaynaklandığı noktalarda insanların sağlık durumları ve ekonomik koşulları iyileştirilmeli. Sağlık durumları kötü olan topluluklar hayvan kaynaklı hastalıklar karşısında daha dirençsizdirler. Özellikle bağışıklık sistemi zayıf kişilerde bu mikroplar çeşitli mutasyonlar geçirdikten sonra başkalarına bulaşabilirler.

Nature dergisindeki yazıya buraya tıklayarak erişebilirsiniz.

Haber Etiketleri

Gıda Hattından güncel e-bülten almak için adresinizi girip kayıt olabilirsiniz.

.