Gıda Hattı

Gıda ve içecek sanayi nereye koşuyor

13 Nisan 2007, 01:39
Paylaş
Gıda ve içecek sanayi  nereye koşuyor

Avrupa Gıda ve İçecek Sanayi Konfederasyonu (CIAA) Data&Trends 2006 raporuyla, 2005’de AB gıda ve içecek sektörünün fotoğrafını çekti.

Sektörde yaşanan gelişmeleri, ticari faaliyetleri ve teknolojik yenilikleri bir arada sunan rapor, Eurostat bilgi bankası, OECD, Dünya Bankası ve üye ülkelerin açıkladığı veriler baz alınarak hazırlandı.

CIAA Raporu’na göre, 2005 yılında gıda ve içecek sanayindeki işgücünde 2004 yılına oranla yüzde 1,5 düşüş yaşandı. Buna karşın, 282 bin 600 şirketteki 3.8 milyon çalışanıyla 2005’te de AB’de en fazla istihdam sağlayan sektör olma ünvanını korudu

2005 yılında geçmiş yıllardaki yüzde 1,8’lik ortalama büyümeyi bir miktar aşarak yüzde 2.6 büyüyen sektörün toplam cirosu da 836 milyon Euro olarak gerçekleşti.

Sektörde başta gelen üreticiler arasında bulunan Fransa, Almanya, İtalya, İngiltere ve İspanya, toplam AB gıda ve içecek cirosunun yüzde 70’ini üretiyor. Toplam cironun yarısını oluşturan KOBİ’ler, sektördeki üreticilerin yüzde 99.1’ine tekabül ediyor. Teknoloji kullanımı ve inovasyon şirketlerin büyüklüğü ile doğru orantılı artış gösterse de, rakamlar gıda sektörü KOBİ’lerinin sürekli yeniliğe açık ve inovatif olduklarına işaret ediyor. Ürün geliştirme KOBİ’ler için en başta gelen inovatif çalışma olarak göze çarparken, yeni ürün ve işlem yaratma çalışmalarında ise büyük şirketler başı çekiyor.

Gıda ve içecek sanayi, üye ülkelerin büyük çoğunluğunda ciro bazında en büyük ilk 3 üretici sektörün başında geliyor. En az 10 ülkede ise ilk sırada yer alıyor.

Almanya tartışmasız lider

Çikolata, şekerleme ve hamur işlerinden oluşan “Çeşitli gıda ürünleri” kategorisi toplam cironun yüzde 26’sını oluşturarak, sektörün en dinamik ve en geniş kategorisi olarak göze çarpıyor. Bu kategorinin lideri tartışmasız Almanya.

Et, alkolsüz içecek ve süt ürünleri kategorilerinin toplamı, sektör cirosunun yüzde 77’sini oluştururken, bu kategorilerdeki üretimde 4 üye ülke öne çıkıyor.

Sektörün dış ticareti de iç açıcı. Dış ticaret rakamlarına bakıldığında 2005 yılında ithalat-ihracat dengesinin ihracat lehine 4.5 milyar Euro fazla verdiği dikkat çekiyor. 2005 yılında AB gıda ve içecek sanayinin birlik dışında kalan ülkelere gerçekleştirdiği ihracat 47.6 milyar Euro olurken, bu ülkelerden gerçekleştirilen ithalat 43.1 milyar Euro düzeyinde kaldı. 2005’te sektörün ihracatı bir önceki yıla göre oranla yüzde 5,3 artış göstererek, AB iç piyasasından daha çok genişlemiş oldu.

AB ülkelerinde sektörün sahip olduğu 4.5 milyar dış ticaret fazlası, 2000 yılından beri topluluk ülkelerinin gıda ve içecek sanayi ihracatlarında yaşanan düşüşün 2005 yılında sona erdiğinin göstergesi oldu.

AB’nin Ticari Partnerleri (2005-Milyon Euro)
İhracat
İthalat
ABD 10.389 Brezilya 4.696
Rusya 3.920 Arjantin 3.708
Japonya 3.453 ABD 2.747
İsviçre 3.025 Çin 2.155
Kanada 1.596 Türkiye 1.681
Norveç 1.455 İsviçre 1.623
S. Arabistan 1.037 Y. Zellanda 1.493
Avustralya 1.007 Endonezya 1.381
Güney Kore 957 Norveç 1.326
Romanya 776 Tayland 1.311

Ticari partnerler arasında ABD açık ara birinci sırada yer alırken, ABD’yi sırasıyla Brezilya, İsviçre ve Rusya takip etti. Birlik gıda ve içecek ürünleri ihracatının sadece yüzde 22’si ABD’ye gerçekleştirilirken, 2005 yılında Japonya’dan 2. ithalatçı ülke ünvanını devralarak, yüzde 11’lik oranla ikinci sıraya yerleşti. Birliğe ihracat yapan ülkeler arasında Brezilya ve Arjantin başı çekerken, Türkiye, listedeki 5’nci ülke olarak dikkatleri çekiyor. Eurostat rakamlarına göre, 2005 yılında AB’nin Türkiye’den gerçekleştirdiği gıda ve içecek sanayi ithalatı 1.7 milyar Euro civarında gerçekleşti.  

2005 yılında Brezilya ve Arjantin’den ithal edilen gıda ve içecek hammaddesi oranı diğer yıllara oranla gerilese de, bu ülkeler AB’nin gerçekleştirdiği ithalatın yüzde 20’sini karşılamaya devam ederek, AB’nin bir numaralı hammadde tedarikçisi olma konumunu sürdürüyorlar.

Kuzey Amerika ülkeleri AB’nin ilk sıradaki ticari partnerleri olmaya devam ederken, 2005 yılında Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT) ülkeleri ile gerçekleştirilmiş dış ticarette de Birlik lehine 4 milyar Euro’luk bir artış göze çarpıyor.

Akdeniz ve Bolivya, Kolombiya, Ekvator, Peru gibi ülkelerin oluşturduğu Andean Grubu ile 2005 yılında gerçekleştirilen dış ticarette ise, bu ülkelerden gelen mallarda artış olduğu gözden kaçmıyor.

İhracat ve ithalatta önemli ürünler (2005-Milyon Euro)
İhracat
İthalat
Sert Alkollü İçkiler 5.642
Soya Küspesi 4.065
Şarap 4.672
Balık filetosu 3.310
Preperatlar 2.702
Şarap 2.444
Peynir 2.022
Pişmiş-dondurulmuş kabuklu deniz ürünleri 2.273
Domuz eti 1.989
Palm yağı 1.957
Bira 1.729 İşlenmiş balık 1.716
Konsantre süt 1.689 Pişmiş-dondurulmuş yumuşakçalar 1.494
Şeker 1.456 Diğer işlenmiş gıdalar 1.389
Malt Ekstraktı 1.439 Meyve suyu 1.227
Bisküvi 1.404 Şeker 1.179
Çikolata 1.300 Dondurulmuş balık 1.139
Zeytin yağı 1.176 Koyun ve keçi eti 1.086
Meşrubat 1.124 Hindistan cevizi yağı 1.056

Birlik’in gelişmekte olan ülkelerden gerçekleştirdiği alımlar son 5 yılda artarken, aynı dönemde bu ülkelere yapılan ihracat sabit kalmaya devam ediyor. 2000-2005 yılları arasında Asya ülkelerine gerçekleştirilen ihracat yüzde 66’lık artış göstererek bu ülkeleri AB ihracatı için önemli bir kaynak haline getiriyor. Çin’den 2005 yılında sektörün gerçekleştirdiği ihracat yüzde 24 oranında artarak 765 milyon Euro’ya ulaşırken, uzun yıllardır durma noktasına gelen AB’nin Çin’e yönelik gıda ithalatı da aynı yıl yüzde 29’luk artışla 2 milyar Euro oldu. Geniş ürün gamına rağmen, AB gıda ve içecek sanayinin birlik dışı ülkelere ihracatında dört ana sektör başı çekiyor: İçecek, süt ürünleri, et ve çeşitli gıda ürünleri…

İçecek ve çeşitli gıda ürünleri kategorisi bu dört kategori arasından açık ara farkla sıyrılırken, yıllardan beri dengesiz bir performans sergileyen şarap ve alkollü içecekler kategorisinin 2005 yılında ihracatı yüzde 5 ile yüzde 9 arasında büyüme göstermiş durumda. Alkolsüz içeceklerin ihracatında da yaşanan artış sonucu bu ürün gamında da 2005 yılında 1.1 milyar Euro’ya ulaşıldı. AB açısından bu pozitif gelişmelere rağmen, 2005 yılında çikolata, şekerleme ve pasta ürünlerinin ihracatında gözle görülür bir gerileme yaşanarak, 2000 yılından sonra gerçekleşen en düşük ihracat rakamına erişildi.

2006 yılının ilk 6 ayında ise AB ülkelerinin gıda ve içecek ihracatı, 2005’in aynı dönemine göre yüzde 12 artış gösterdi. Bu, 2005 yılında başlayan yukarıya doğru trendin devam ettiğinin göstergesi oldu.

Birlik içinde gerçekleştirilen ihracatın miktarı ise 2005 yılında 146 milyar Euro oldu. Genişleyen AB’ye üyelik sürecinde bulunan Türkiye, Bulgaristan ve Romanya’dan gerçekleştirilen işlenmiş meyve-sebze ithalatı son 6 yılda yüzde 80 oranında artış gösterdi. Aynı dönemde dünya genelinden gerçekleştirilen ithalattaki artış ise yüzde 24’te kaldı.

Raporda AB gıda ve içecek sanayi inovasyon açısnıdan masaya yatırıldığında ise ortaya ilginç bir sonuç çıktı. Avrupa’da 2005 yılında yükselişe geçen diyet trendi, inovatif çalışmalarda ikincil itici güç haline geldiği göze çarpıyor.

Çalışmalarda ilk dikkati çeken itici güç ise hayattan zevk almak… Araştırmalara göre, Avrupalı gıdalardan öncelikle zevk almak, ardından sağlıklı olmak istiyor.

Yapılan çalışmalar AB gıda ve içecek sektörünü, dünyanın en önde gelen ihracatçısı ve ikinci sıradaki ithalatçısı konumuna getiriyor.

 

 

Gıda Hattından güncel e-bülten almak için adresinizi girip kayıt olabilirsiniz.

.