Gıda Hattı

Gıda güvenliğinde önemli adım

7 Ağustos 2006, 15:16
Paylaş

Satış noktasına kadar kontrol

Bilkent Üniversitesi Endüstri Mühendisliði Bölümü’nün projelendirdiği izlenebilirlik sistemiyle satın alınan ürünün üretim bilgileri tüketicilere sunularak marka imajını güçlendirebilir.

Son yıllarda, diğer tüm sektörlerde olduğu gibi, gıda sektöründe de tedarik zincirlerinin kapsamı büyüdü ve yönetimi karmaşıklaştı. Günümüzde gıda güvenliği de tedarik zinciri kapsamı içerisinde ele alınması gereken konulardan birisi. Ülkemizde gıda güvenliği alanındaki temel çalışmalar Avrupa Birliği uyum yasaları çerçevesinde başlamıştı. 2005 yılında çıkarılan 5179 sayılı yasayla gıda güvenliğinin tüm tedarik zinciri boyunca sağlanması zorunluluğu getirilmişti.

Yasa, sektörde üretici konumunda bulunan şirketlere, “gıda, gıdanın elde edildiği hayvan, bitki ya da gıda maddesinde öngörülen veya ortaya çıkması beklenen herhangi bir maddenin tespit edilmesi için hammadde temini, üretim, işleme, depolama, dağıtım ve satış ile ilgili tüm aşamalarda izlenebilirliği tesis etmek” zorunluluğunu getirmişti. Gıda firmaları hammadde temini, üretim, işleme ve depolama aşamalarında izlenebilirlik, var olan merkezi bilgi sistemi ile sağlanmaktadır. İzlenebilirlik konusunda firmaların ihtiyacı, fabrikadan ürünlerin dağıtımının yapıldığı diğer fabrikalar, distribütörler, bayiler ve müşteriler belirlenerek buralara hangi son kullanma tarihli ürünlerin gönderildiğinin izlenmesidir.

Ürün takip sistemi ile üretilen ürünlerin dağıtım ve satışlarının yapıldığı distribütörlerde takibini sağlanacak, ürün takip bilgilerini kayıt altına alınacak ve bu bilgileri gerek duyulması halinde ilgili mercilere süratle iletebilecek bir sistemin tasarlanmasını amaçlamakta. Sistem, ürünlerin depoya gelmesi ve depodan çıkıp distribütörlere ulaşması ile ilgili süreçleri kapsamakta.

İzlenebilirlik sistemi, doğru şekilde kullanıldığında gıda firmaları için pek çok fırsat yaratmakta. Gelecekte karşılaşılabilecek olası bir piyasadan ürün toplama operasyonu, bu sistemin sağladığı bilgiler sayesinde etkin şekilde yönetilebilir. Bu sisteme sahip olmayan bir firmanın piyasadaki tüm bayilerden tüm ürünleri toplamaktan başka çaresi yoktur. İzlenebilirlik sistemi sahibi bir firma ise sadece toplanacak ürünleri bulunduran bayilerini belirleyebilir ve doğrudan bu bayilere ulaşarak ürünleri toplayabilir. Dolayısıyla operasyonun maliyeti ve yürütülme süresi belirgin şekilde azalacaktır.

Etkin şekilde kullanılan bir izlenebilirlik sisteminde yükleme ve dağıtım süreçleri, kontrol altına alınacağı için kullanıcı hataları azalacaktır. Yine de hata yapıldığı takdirde sorun kolaylıkla farkedilip, sorunun kaynağına ulaşılabilir. Böylece süreçlerin etkinliği artacak ve hataların sebep olduğu masraflar düşecektir.

Mamül depoda bulunan tüm ürünlerin üretim ve son kullanma tarihlerinin bilinmesi sayesinde, raf ömrü yaklaşan ürünler hızlı şekilde tespit edilerek bu ürünler eskimeden depodan sevk edilebilirler. Ayrıca, depoda ne kadar ürün bulunduğunun kesin olarak bilinmesi sayesinde de üretim kararları daha doğru şekilde verilecektir.

Sistem gelecekte bayi ve distribütörlere kadar genişletilebilir ve hatta merkezi sistemle birleştirilebilir. Bu sayede bayilerin depolarında bulunan, giriş ve çıkış yapan ürünler anlık şekilde izlenebilecektir. Bunun sonucunda literatürde kamçı etkisi olarak adlandırılan, tedarik zincirinde alt basamaklara indikçe talep belirsizliğinin artması olgusuna bağlı sorunlar azalacaktır. Bayilerin stok seviyelerinin ve satış bilgilerinin gerçek zamanlı olarak firma tarafından görülebilmesi sayesinde fabrikalar üretim, depolama ve dağıtım faliyetlerini önceden doğru şekilde planlayabilecektir. Şüphesiz, bunun sonucunda mamül stok seviyesi ve stoğa bağlı maliyetler azalacaktır.

Tüm tedarik zinciri boyunca kurulacak bir sistem iyi bir pazarlama aracı olarak kullanılabilir. ABD ve Avrupa’daki tüketiciler ve perakendeciler giderek artan şekilde, aldıkları ürünlerin nereden geldiği bilgisini talep etmektedir. Dolayısıyla, yakın bir gelecekte Türk tüketicisinin de benzer taleplerde bulunacağını öngörmek güç değildir.

Gıda Hattından güncel e-bülten almak için adresinizi girip kayıt olabilirsiniz.

.