Gıda Hattı

FAO uyardı: “Kötü beslenme artıyor”

5 Aralık 2017, 16:22
Paylaş
FAO uyardı: “Kötü beslenme artıyor”

BM Gıda ve Tarım Örgütü’nün (FAO) raporu, Avrupa ve Orta Asya ülkelerinde gıda güvencesi ve beslenme konusundaki sorunları ortaya koydu. Yaklaşık 14,3 milyon yetişkin hala ihtiyacı olan gıdayı alamıyor ve kötü beslenme yükselişte…

BM Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), Avrupa ve Orta Asya’da Gıda Güvenliği ve Beslenme Durumu 2017 Raporu’nu, 4 Aralık’ta Roma’da açıkladı.

fao-gida-guvenligi-beslenme-raporu-2017-gidahattiAçlığı bitirme hedefi

BM Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri’nden ikincisi, 2030 yılına kadar açlığı bitirmek, gıda güvenliğini sağlamak, beslenme imkânlarını geliştirmek ve sürdürülebilir tarımı desteklemeyi kapsıyor. Söz konusu hedefe ulaşma yolunda ülkelerin ilerlemelerini değerlendirmek için bir dizi gıda güvenliği ve beslenme göstergelerini analiz eden rapor, büyümede duraklama, cılızlık, anemi, aşırı kilo ve obezite gibi beslenme ve besin enerji arzı göstergelerinin yanı sıra değişen besin düzenleri ve bunların farklı nüfus gruplarına etkilerini ele alıyor.

Sağlıklı Beslenme Düzenleri için Sürdürülebilir Gıda Sistemleri Bölgesel Sempozyumu’nda sunulan rapora göre, Avrupa ve Orta Asya ülkeleri yetersiz beslenmenin yaygınlığını azaltmak için son yıllarda iyi gelişme gösterdi ancak bölgede şu sıralarda bir durağanlık gözleniyor. Kafkaslar ve Orta Asya’da yetersiz beslenme durumu neredeyse hiç değişmedi.

FAO Genel Direktör Yardımcısı ve Avrupa ve Orta Asya’dan Sorumlu Bölge Temsilcisi Vladimir Rakhmanin “Yoksulluk, gıda güvenliğine karşı tek ve en önemli engel olarak duruyor. Ama ileriye doğru açık bir yol var. Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri Avrupa ve Orta Asya’daki ülkelerin karşılaştıkları zorluklarla başa çıkmak için güçlü bir çerçeve sunuyor.” dedi.

2005-2007 ve 2014-2016 yılları arasında yetersiz beslenmenin yaygınlığı:

fao-yetersiz-beslenme-gidahatti14,3 milyon yetişkin gıda güvencesinden yoksun!

FAO Raporu, bölgedeki gıda güvencesinden yoksunluğun özelliklerini ve sebeplerini daha iyi değerlendirmek için yeni Gıda Güvensizliği Deneyim Ölçeği’ni (FIES) kullanıyor. Yeni metodoloji, bölgedeki 14,3 milyon kadın ve erken yetişkinin 2014-2016 döneminde şiddetli ölçüde gıda güvencesi yoksunluğundan muzdarip olduğunu gösteriyor.

Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından derlenen beslenme durumu verisinin değerlendirilmesinin önemine vurgu yapan rapor, bölge ülkelerinin hepsinde değişen seviyelerde kötü beslenmenin üç çeşidinden – yetersiz beslenme, aşırı beslenme ve mikro besin eksiklikleri – birinin veya birden fazlasının mevcut olduğunu bildirdi.

Kötü beslenmenin üç türü

Raporun başyazarı Ariella Glinni “Sıklıkla, kötü beslenmenin ‘üçlü yükü’ denilen üç türü de aynı anda görülüyor. Çocuklarda yetersiz beslenmenin ve obezitenin ikisinin de yüksek oranda görülmesi ülkeler için alışılmadık bir şey değil. Çocuklar, kadınlar ve erkeklerde mikro besin eksiklikleri ve aşırı beslenme, bölgedeki gıda güvencesi ve beslenme için iki ana endişeyi oluşturuyor.” diye konuştu.

Beş yaş altındaki çocuklarda cılızlık ve aşırı kilonun yaygınlığı, 2016

fao-ciliz-asiri-kilolu-cocuklar-gidahattiAşırı beslenme de sorun

FAO Raporu, yetişkinlerde aşırı beslenmenin de diğer önemli bir sorun olduğunu ortaya koydu.

Bir insanın vücut kitle indeksi – vücut kütlesinin (kg) uzunluğunun metre cinsinden karesine bölünmesi  – 30’u aştığı zaman obez sayılıyor. WHO verilerine göre 2000-2014 yılları arasında yetişkinlerde obez sayısında yüzde 30’luk bir artış yaşandı. Obezitenin en fazla Güneydoğu Avrupa ülkelerinde yaygın olduğu görülürken, bölgede bütün yetişkinlerin yüzde 26,9’u obez olarak sınıflandırıldı.

Bölgede artan obezite oranları, daha yüksek kalori değerlerine sahip gıda ürünleri tüketimini sağlayan kişi başı gelirlerin artmasıyla yakından ilgili ve giderek artan hareketsiz hayat şekilleriyle de bağlantılı.

fao-turkiye-ariella-glinni-gidahattiObezite-gıda tüketimi bağlantısı

Ariella Glinni daha az oranda da kötü beslenmenin bir türü olarak obezitenin “değişen besin düzeni alışkanlıklarının ve düşük gelirlerle bağlantılı olarak daha yüksek yağ, şeker ve diğer rafine karbonhidrat içeren ucuz gıdaların tüketiminin bir sonucu olabileceğini” söyledi. Sağlıklı besin düzenine dair farkındalık eksikliği, bölgede farklı gelir gruplarında aşırı kilo ve obezitenin yaygınlığının artmasına yol açıyor.

Bölgedeki kadınlar ve erkekler yanlış beslenmenin farklı türlerinden muzdarip. Rapora göre, doğurganlık yaşındaki kadınlar, daha ziyade anemi riski altında bulunuyor ve bu da önemli bir halk sağlığı sorunu oluşturuyor.

Tüketilen gıdanın çoğunun yetiştirilmesi, satın alınması, işlenmesi ve hazırlanmasından büyük ölçüde kadınlar sorumlu iken, gerçek bir fark yaratmak için beslenmenin iyileştirilmesine yönelik girişimler, hem kadınları hem de erkekleri hedef almalı.

iklim-degisikligi-sel-gidahatti
Pakistan’ın Sindh bölgesinde sel felaketi yüzünden eşyaları ve hayvanları ile mahsur kalmış bir aile. Fotoğraf:IFAD/EPA/Nadeem Khawer

İklim değişikliği ve diğer zorluklar

Bu yılki teması, “İklim değişikliği bağlamında kıt ve kırılgan doğal kaynakların daha iyi yönetimi yoluyla gıda güvencesini teminat altına almak” olan rapora göre, bölgede gıda talebi büyüyor; tüketim alışkanlıkları değişiyor ve şehirleşme hızlanıyor. Aynı zamanda bölgedeki birçok üretim sistemi sürdürülemez ve aşırı hava olaylarından da kaynaklanan şoklara karşı savunmasız halde.

Rapor bu durumun gelecekteki verimliliği belirsiz hale getirdiği uyarısında bulunurken, bu şartlar altında gıda güvencesini sağlamak için tarımsal üretimde sürdürülebilir artışlar, daha fazla dayanıklılık ve doğal kaynakların daha etkili kullanılmasını gerektiriyor.

FAO’ya göre Avrupa ve Orta Asya bölgesindeki ülkelerin bazıları iklim değişiklikleri ve değişkenliklerine karşı en savunmasız konumda. Birçoğu tarım-ekosistemleri üzerinde olumsuz etkilerini hissediyorlar. Bitki, hayvancılık, ormancılık ve balıkçılık alt sektörlerinde artan zarar ve kayıplar bildiriliyor.

atik-israf-gidahatti (2)Gıda kayıp ve atıkları

Üretilen gıdanın küresel olarak yüzde 30’dan fazlasını oluşturan gıda kaybı ve atığını düşürme ihtiyacı, her geçen gün daha da acil hale geliyor. Gıda atığını ve tedarik zincirindeki gıda kayıplarını düşürerek kırılgan ekosistemler üzerindeki baskı azaltılabilir, sera gazı salımı düşürülebilir, tarımsal gıda sistemleri daha etkin hale getirilebilir ve gıda güvenliği ile beslenme iyileştirilebilir.

FAO ayrıca her bir ülkenin gıda güvenliği ve beslenme sorunlarına cevap vermek için etkinliğini nasıl arttırdığını da araştırdı.  Birçoğu daha önceki Milenyum Kalkınma Hedefleri’ni karşılamak için uyarlanan tedbirlere dayanan 2030 Gündemi’ni uygulamak için ilk adımlarını atmasına rağmen sadece birkaç tanesi gıda güvenliğinin dört ayağına hitap eden politika çerçevesine sahip: mevcudiyet, erişim, kullanım ve istikrar.

Bazı ülkeler hala kapsayıcı gıda güvenliği politikalarına sahip değil. FAO’nun bulgularına göre diğerlerinde ise gıda güvenliği ulusal gıda yeterliliğine odaklanan dar bir bakış açısı ile tanımlanırken, diğer boyutları düşünülmüyor.

FAO’ya göre bölgedeki birçok ülke, vatandaşlarının refahını geliştirmek ve gıda güvencesini sağlamak için beslenme sorunlarına hitap etmenin öneminin farkında. Ancak beslenme politikaları ve programları, farklı ölçülerde başarıya sahip. Bunların sosyal koruma, kırsal kalkınma, beslenme farkındalık programları gibi koordine tedbirlerle birleştirilmesi ve kötü beslenme türlerinin sebeplerine odaklanması gerekiyor.

Gıda Hattından güncel e-bülten almak için adresinizi girip kayıt olabilirsiniz.

.