AramaArama
Gıda Hattı

Evrim sırasında kaybolan gen damar tıkanıklığı ve kalp krizi sebebi

4 Ağustos 2019, 12:29
Paylaş
Evrim sırasında kaybolan gen damar tıkanıklığı ve kalp krizi sebebi

Kaliforniya Üniversitesi'nden araştırmacılar, insanların evrim sürecinde, bundan 2-3 milyon yıl önce kaybolan bir gen yüzünden kalp damar hastalıklarına yatkın bir tür haline geldiklerini düşünüyor. Damar tıkanıklığı ve kalp krizi riskinin kırmızı et tüketen insanlarda yükseldiği ise tekrarlanıyor.

Damar tıkanıklığı dünyada kalp ve damar hastalıklarına bağlı ölümlerin üçte birinin nedeni. Riski artıran birçok faktör var. Bunlar arasında kolesterol, fiziksel durağanlık, yaş, yüksek tansiyon, obezite ve sigara kullanımı sayılıyor. Ancak İlk kez görülen damar tıkanıklığı vakalarının yaklaşık %15'inde bu faktörler bulunmuyor.

Bundan on yıl önce elde edilen bulgular, damar tıkanıklığına bağlı kalp hastalıklarının diğer canlılarda görülmediğini ortaya koydu. Bu canlılara esaret altında yaşayan ve insanlarla aynı risk faktörlerine sahip olması beklenen şempanzeler de dahil. Şempanzelerde de kalp krizi görülebiliyor ancak bu durum, kalp kas dokusunun nedeni bilinmeyen bir şekilde hasar görmesi sonrası ortaya çıkıyor.

Farelerde damar tıkanıklığı görüldü

PNAS dergisinde yayınlanan makaleye göre, insan genine benzemeleri için CMAH adlı bir genleri ortadan kaldırılmış farelerde damar tıkanıklığı oranı ciddi şekilde yükseliyor. Neu5Gc adlı bir sialik asit molekülünün üretilmesini sağlayan bu genin insanlardaki gibi ortadan kaldırılması, damar tıkanıklığı riskini iki kat artırıyor. Risk artışının beyaz hücrelerdeki hiperaktiflik ve diyabete yatkınlık gibi birçok faktöre bağlı olduğu ifade edildi.

Araştırmacılar bu sonuçların, diğer bariz kalp damar hastalığı risk faktörlerine maruz kalmayan vejetaryenlerin bile kalp krizi ve felce yatkın olmalarını açıklayabileceğini ifade ediyor. Sonuçlara göre, özellikle kırmızı et tüketen kişiler tekrar tekrar Neu5GC molekülüne maruz kalıyor. Bu durum bağışıklık tepkisine ve kronik enflamasyona neden oluyor. Bu duruma tıpta zenosiyalit (xenosialitis) deniliyor.

Araştırmacılara göre besinler yoluyla alınan Neu5Gc, bu gene sahip olmayan farelerde kanserin ilerlemesine de neden oluyor. Bu durum ise kırmızı et ve kanser arasında olduğu ileri sürülen ilişkinin nedenini kısmen açıklıyor. Araştırmacılar, diğer canlılarda bulunan bu genin evrimleşme sürecinde insan genleri arasından kaybolduğunu ifade ederken, bu durumun fertilitenin düşmesi ve uzun mesafeler koşabilme yetisinin edinilmesi gibi başka sonuçları da olduğunu bildiriyor.

Haber Etiketleri

Gıda Hattından güncel e-bülten almak için adresinizi girip kayıt olabilirsiniz.

.