Gıda Hattı

En yakınımızdaki süper kütleli kara delik görüntülendi

14 Mayıs 2022, 15:56
Paylaş
En yakınımızdaki süper kütleli kara delik görüntülendi

Güneş sistemimizin de içinde bulunduğu Samanyolu galaksisinin merkezinde yer alan süper kütleli kara delik ilk kez görüntülendi.

Evrende galaksi olarak adlandırılan birçok yıldız kümesi bulunuyor. Biz de yıldızımız Güneş'le birlikte bu galaksilerden birindeyiz. Geceleri gökyüzüne yansıyan muhteşem görüntüsü nedeniyle Samanyolu olarak adlandırdığımız galaksimizin merkezinde bir kara delik bulunuyor.

Kara delik nedir?

Kara delikler, uzayda yer alan oluşumların en ilgi çekicilerinden. Aslında "delik" olmayan bu gök cisimlerinin kütleleri o kadar büyük ki, hiçbir şey, ışık bile bunların yer çekimi gücünden kaçamıyor. Bu cisimlerden çıkan ışık bize ulaşamadığı için optik yöntemlerle göremiyoruz, ancak farklı tekniklerle varlıklarını tespit edebiliyoruz.

Galaksimizde yıldız boyutunda birçok kara delik var. Bunlar çoğunlukla güneşimizin 100 katından daha küçük kütleye sahip. Bu kara deliklerin ömrünü tamamlamış ve kendi üzerine çökmüş yıldızlar oldukları düşünülüyor.

Güneşin 4 milyon katı boyutunda

Diğer yandan, galaksilerin merkezinden bulunan süper kütleli kara delikler için durum farklı. Birçok başka kara deliği ve galaktik kütleyi yutarak büyüdükleri düşünülen bu kara delikler çok daha ciddi boyutlara ulaşıyor. Samanyolu galaksisinin merkezinde yer alan Sagittarius A kara deliğinin kütlesi güneşimizin 4 milyon katı kadar. Diğer yandan bu boyutun da şimdiye kadar keşfedilen süper kütleli kara delikler arasında nispeten küçük kaldığı da ifade ediliyor.

Sagittarius A neden önemli?

Kara deliklerin oluşum süreçlerini incelemek, galaksilerin oluşumu hakkında bilim insanlarına fikir veriyor. Sagittarius A dünyamızdan 26 bin ışık yılı uzakta da olsa, halen bize en yakın süper kütleli kara delik. Dolayısıyla burada meydana gelen olaylar galaksimizin geçmişi ve geleceği ile ilgili bilgiler içeriyor. Bunun yanında kara delikleri gözlemlemek, uzay ve zamanın nasıl bir etkileşim içerisinde olduğunu da bize gösteriyor.

Fotoğraf nasıl çekildi?

Kara delikler gözle görülebilir olmasalar da yakın çevrelerinde yarattıkları etkiler sayesinde gözlemlenebiliyorlar. Kara delikler büyük kütleleri nedeniyle çok güçlü yer çekimine sahipler. Bu sayede çevredeki maddeleri çok büyük hızlarda kendilerine çekiyorlar, bu sırada da maddelerin ısınmasına ve X ışınları yaymalarına neden oluyorlar.

Galaksimizin merkezindeki kara deliğin çevresindeki materyalin yaydığı ışınları görüntüleyerek kara deliğin bir siluetini ortaya çıkarmak için NASA dünyanın dört bir yanındaki teleskopların verilerini birleştirerek, sanal olarak dünya boyutunda bir teleskop görüntüsü oluşturdu.

"Event Horizon" (Türkçesi "Olay Ufku", yani kara deliğin çevresinde yer alan, ışığın dışarı kaçamadığı sınır) adı verilen bu teleskop daha önce de bizden 53 milyon ışık yılı uzakta bulunan M87 galaksisisin merkezinde yer alan kara deliği görüntülemişti.

kara delik

Gıda Hattından güncel e-bülten almak için adresinizi girip kayıt olabilirsiniz.

.