Gıda Hattı

Ekren: GAP'a Yatırım Yapacak Büyük İşadamlarından Öneriler Bekliyorum

22 Ocak 2008, 16:00
Paylaş

Başbakan Yardımcısı Nazım Ekren GAP’ta teşviklerin Türkiye genelinde uygulanması planlanan sektörel teşvik sisteminden farklı olmayacağını dile getirerek, enerji, turizm ve organik tarımın öne çıkan sektörler olduğunu söyledi.

Başbakan Yardımcısı ve Devlet Bakanı Nazım Ekren, Güneydoğu Anadolu Projesi’ne (GAP) verilecek yeni teşviklerin Türkiye için öngörülen yeni teşvik sisteminden farklı olmayacağını açıkladı. GAP için yaptıkları geziler sonrasında yeni hedefler koyabileceklerini belirten Ekren, 39 milyar YTL’lik toplam GAP projesinin maliyetinin de artabileceğini söyledi. GAP için kritik olan sulama projeleri için kamu-özel işbirliği, yap-işlet-devret ve diğer finansman modelleri devreye sokulacağını dile getiren Ekren, GAP için ilave kaynak arayışında bulunduklarını da ifade etti.

Beklentiler canlanmaya başlamış

Yaptıkları ziyaretlerde ekonomik ve siyasi istikrarın sağlanmasının ardından, “beklentilerin yeniden canlanmaya başladığını” gördüklerini belirten Ekren, artık insanların bölgeye de bakılması gerektiği yönünde talepler ilettiğini söyledi. Ekren, “Karar veren bürokratlar için de enteresan bir durum söz konusu. Neye, hangi karara imza attıklarını görüyorlar. Orada toplantılara katılanların entelektüel seviyeleri de muhteşem. Herkes hazırlanıp gelmiş. Bundan sonraki gezilere de GAP İdaresi Başkanlığı’ndaki bürokratları göndereceğiz” dedi.

GAP’ta öngörülen projenin şu ana kadar nakdi olarak yüzde 60’ının gerçekleştiğini kaydeden Ekren, ancak sektörler itibariyle projenin gerçekleşme oranlarının değiştiğini belirtti. Tarımda nakdi gerçekleşmenin yüzde 26 düzeyinde olduğunu söyleyen Ekren, “Enerjide bu oran yüzde 84, 85’e kadar çıkmış. Ulaştırma ve haberleşmede yüzde 45, turizmde yüzde 31, diğer sektörlerde yüzde 94 düzeyinde gerçekleşme var” dedi. Şu anda özellikle sulama projelerinin finansmanı için çalıştıklarını söyleyen Ekren, “Kısa sürede hangi sulama projelerinin hangi yöntemle finanse edileceği konusunda DSİ, Tarım Bakanlığı ve Enerji Bakanlığı belirlemeler yapacak. Söz konusu modeller arasında kamu, özel işbirliği, yap-işlet-devret ve diğerleri olacak. Hangi projeye hangisi uygunsa o yapılacak” dedi.

Yeni hedefler arıyoruz

GAP’ta yaptıkları geziler sonrasında, başlangıçta dikkate alınmamış yeni hedeflerin ortaya çıkabileceğini söyleyen Ekren, “GAP bir devlet projesidir, Türkiye’nin ihtiyacı olan önemli bir sorunu çözmüştür, ama zaman içinde yeni sorunlar çıktığı için GAP’a da yeni hedefler gelebilir” diye konuştu. Ekren, şu ana kadar GAP sayesinde 2.1 milyon kişinin istihdam edildiğini söylerken, proje bittiğinde hedeflenen 3.8 milyon istihdamın da yeniden gözden gçirilebileceğini kaydetti.

GAP illerinin hangisine ne tür teşvik verilmesi gerektiğini inceleyeceklerini vurgulayan Ekren, ilk taslak çalışmalara göre, bölgede 3 ana sektörün rekabet artırıcı sektörler olduğunu belirtti. Bu sektörleri yenilenebilir enerji, turizm ve organik tarım olarak sıralayan Ekren, “Organik tarımda esas hedef yurtdışı olur. Ama bunun için çiftçilerin eğitimden geçirilmesi gerekiyor. Dünyanın en az kirlenmiş, en az kimyasal kullanılmış bölgesi burası” dedi.

Büyük yatırımcının talepleri önemli

Yatırımcıların ne tür destek, ne tür teşvik verildiğini görmek istediğini belirten Ekren, büyük işadamlarının bölgeye gelmek için ne istediklerini de; 3-5 somut tekliflerini görüp belirlemek istediklerini vurguladı. Bu kapsamda GAP Bölgesi Kalkınma Platformu’nu daha etkin kullanacaklarını vurgulayan Ekren, “Üzerinde çalışacağımız en kritik konu finansman modeli. Bunu hızla çözüp; onu topluma deklare edip; bizim görevimiz rolümüz bu deyip, bölgedeki süreci başlatmak istiyoruz” dedi.

Türkiye için yeni teşvik sisteminin bölgeselin yanı sıra sektörel olacağını belirten Ekren, ”Özellikle GAP bölgesinde kritik projeler hangisidir, bölgeye temel ivme sağlayacak, nüfusun yoğun olduğu, tarımsal üretim arazisinin yoğun olduğu projeler hangisi, onlar belirlenecek. Bunun ne kadarının devlet, ne kadarının özel, ne kadarının da farklı kaynaklardan karşılanacağı saptanacak” dedi. Genel teşvik sisteminin Sanayi Bakanlığı ve Devlet Planlama Teşkilatı tarafından kurgulanacağını vurgulayan Ekren, “GAP’ta uygulanacak teşvik modeli, Türkiye’deki teşvik sisteminden farklı bir sistem olmayacak. Ama liberal ekonomilerde bile, teşvikle istenilen sonuç elde edilemezse, devletin genel sistemi bozmamak üzere orada inisiyatif kullanma hakkı her zaman vardır. Bunun için en iyi neyse onu uygulayacağız” dedi.

GAP’ta birçok projenin aynı anda uygulandığını vurgulayan Ekren, kırsal kalkınma projeleri, çok amaçlı toplum merkezleri, gençlik ve kültür evlerinin bunlardan birkaçı olduğunu belirtti. Kadının sosyo-ekonomik durumunun güçlendirilmesi içinde adımlar atıldığını kaydeden Ekren, “Bunlar hep mütevazı adımlar, şimdi bunlar biraz daha hızlandırılacak. Biraz daha ciddi biçimde devreye sokulacak” dedi. Uygulanan 49 eğitim programıyla da ortalama 4 bin kişinin eğitim aldığını ifade eden Ekren, “GAP’ta yeni bir inisiyatif kullanırsak, proje ivme kazanır diye düşünüyoruz. Yıllık ortalama yüzde 7, kamu yatırımlarından pay ayrılıyor. Biz projenin sadece bütçeden ayrılan imkanlarla sürdürülmesini istemiyoruz. İlave kaynak nasıl yaratırız, ona bakıyoruz” dedi.

Gıda Hattından güncel e-bülten almak için adresinizi girip kayıt olabilirsiniz.

.