Gıda Hattı

Dünya'nın Kekiği Bizden

11 Ekim 2007, 03:10
Paylaş
Dünya'nın Kekiği Bizden

 Sofraralarımızın lezzeti kekik, baharat ihracatının da lideri

Üzerinde yaşadığımız Anadolu coğrafyasında, dünyanın en kaliteli kekikleri yetişiyor. Kekikleri diyoruz, çünkü ülkemizde bilinen yaklaşık 35 çeşit kekik türü var.

 Genellikle lezzet arttırıcı baharat olarak sofralarda kullanılan kekik otu, aynı zamanda ülkemiz baharat ihracatının da lideri. Özellikle kıyı şeridinde ve dağlık bölgelerde yetiştiği için, Türk kekiği kalitesi yönünden dünya piyasalarının vazgeçilmezi durumunda. Uzun yıllardır dünya kekik piyasası ticaretinde liderliği elimizde bulunduruyoruz. Dünya ticaretine konu olan kekik miktarı yaklaşık 13 -14.000 ton/yıl. Türkiye ise bu pazara her yıl yaklaşık 10.000 ton kekik sürüyor. Bu ihracat rakamıyla, toplam dünya kekik ticaretinin yaklaşık yüzde 70’ını gerçekleştiren ülkemiz, bu piyasada çok rahat rekabet etme şansına da sahip. Bu rekabet gücünün, pazarda fiyatı belirlemede de çok etkili olduğu düşünülüyor. Türk kekiğinin en büyük alıcısı konumundaki ABD’yi Almanya, İtalya, İngiltere, Yunanistan ve Fransa takip ediyor.

Çoğunluğu tabiattan toplanan kekiğin son yıllarda İzmir, Denizli ve Antalya’da az da olsa yetiştiriciliği yapılıyor. Ama ülkemizin karşı karşıya bulunduğu kuraklık tehlikesi nedeniyle, kekik üretiminin azalacağı beklentisi bu yıl fiyatların yükselmesine neden oldu. Dünya piyasalarında da hızla yükselen kekik fiyatları, ithalatçı ülkeleri de farklı arayışlara yöneltti. Kısacası bu yıl piyasalarda dengeler değişmeye başladı. Buna çözüm arayan ihracatçımız ise, sözleşmeli ekim gibi  yöntemleri denemeye başladı.

Posası bile kullanılıyor

Kekiğin ekonomik değeri bakımından bir diğer önemi ise; her şeyinin işe yaraması. Hiçbir şekilde israf olmuyor. Her şeyi alınmış posası da gübre olarak kullanılıyor. Hemen her tarafı işe yarıyor kekiğin. Bugün bir çok sanayi kesiminin kullandığı kekik, halk arasında “tahtacı otu”, “güvey otu” ve “pervane otu” olarak adlandırılıyor. Yapısında bulunan minerallerinden dolayı birçok sağlık probleminin çözümünde etkili oluyor. Kısaca yağıyla, suyuyla, çayıyla şifa veren bir bitkidir. 

Kekik güneşli yerleri seven, genellikle çorak topraklarda yetişen bir bitkidir. Boyları 15 - 40 cm arasındadır. Pembe veya beyaz çiçekleri vardır. Temmuz - Ağustos aylarında açar, yaprakları küçükçedir. Sıcağı sevdiğinden güneşli kayalık yerlerde de yetişir.

 Öncelikle baharat olarak kullanılır. Yağlı ve ağır yemeklerin tadını zenginleştirir. Kurutulmuş kekik yaprakları, çeşni vermesi için özellikle çorba ve et yemeklerinde baharat olarak kullanılır. Aperatif olarak salatalarda, peynirle, zeytinyağı ve zeytinlerin içinde veya sade olarak tüketilebilir. Kekik ile balık, et yemeklerine, sandviç ve kanepe içlerine, makarnalara, soslara, farklı lezzetler katılabilir. Çiçeklerinin bileşiminde "timol" adı verilen, uçucu ve yağ eritme özelliği olan bir madde vardır. Özellikle pirzola gibi ızgarası yapılan etlerin kekikle yenmesindeki sebep, hem lezzet hem de yağların eritilmesine yardımcı olmasından ötürüdür. 

Ayrıca kramp çözücü, dezenfekte edici ve balgam söktürücüdür. Akciğer ve bronşlar, bağırsaklar ve mide, kekiğin etkili olduğu alanlarıdır. Aynı zamanda o bölgelerde bakteri oluşumunu önler. 
 
Öksürük ve üst solunum yolları iltihabının tedavisinde çay içimi ve gargara biçiminde kullanılır. Kekik iştah açar ve sindirim sistemini uyarır. Sindirim sisteminde görülen ekşimeler ve kramplı ağrılar bir bardak kekik çayı ile geliştirilebilir. Boğmaca ve öksürük, sinir sistemi zafiyeti, romatizma ve bağırsak hastalıklarına karşı, çay içiminin yanı sıra, kekik banyoları da çok yararlıdır. Güçsüz, zayıf ve solgun çocuklara da kekik banyosu yaptırılabilir.

Kekik çayı ile ayrıca adet kanamalarının dengelenebildiği, adet zamanlarındaki kramplı ağrıların hafifletilebildiği ve ergenlik sivilcelerini iyileştirebildiği belirtilmektedir. Kekik çayı içimi ve kekikle karıştırılmış balın yenmesiyle organizma direnç kazanmakta ve güçlenebilmektedir.
 
Kekiği ovarak sürmek romatizmalı ağrılara ve sinirsel rahatsızlıklara iyi gelir. Sıcak kekik yastıkları ağrılı bölgenin üstüne konularak büyük rahatlık sağlanır. Kekik, öksürük ve mide rahatsızlıklarına karşı başka bitkilerle karıştırılarak daha da başarılı biçimde kullanılır.

Kekik ile balık, et yemeklerine, sandviç ve kanepe içlerine, makarnalara, soslara, farklı lezzetler katabilirsiniz.

Farklı kullanım şekillerinden bazıları;
 
Kekik Çayı: Yarım veya bir tatlı kaşığı kurutulup, ince kıyılmış kekik, orta boy bir su bardağı dolusu kaynar suyla haşlanır, üstü kapatılarak 8-10 dakika demlendirilir ve süzülür. Günde 2-3 bardak yeni demlenmiş olarak, aç karnına veya öğün aralarında, soğutulmadan ve yudumlanarak içilmesi önerilmektedir.
 
Kekik Banyosu: 70-100 gr kurutulmuş kekik bir tülbentin içine gevşekçe bağlanarak 2-3 litre soğuk suya eklenir. Kaynama derecesine kadar ısıtıldıktan sonra üstü kapalı olarak 15 dakika demlendirilir. Tülbentteki posa iyice sıkıldıktan sonra sıcak banyo suyuna (Küvet) eklenir. Banyo suyu sıcaklığı 37-38 derece arasında olmalıdır ve banyo süresi 15-20 dakikayı aşmamalıdır.
 
Kekik  Tentürü: Öğlen güneşinde toplanmış ve ince kıyılmış çiçekli dallar, gevşekçe, bir şişenin ağzına kadar doldurulur, üstüne konyak veya 35-40 derecelik etil alkol, bitkilerin üstüne çıkana kadar eklenir. 14 gün boyunca, arada bir çalkalanarak, güneşli ve sıcak bir ortamda bekletilir, sonra tülbentten geçirilerek süzülür. Koyu renkli şişelerde, serin bir ortamda saklanmalıdır.
 
Bitki yastığı:  Öğlen güneşinde toplanıp kurutulmuş çiçekli dallar, ince kıyılarak keten bezinden yapılmış bir yastığa doldurulur ve ağzı dikilir. Yatmadan önce sıcak, kuru hava ile ısıtılır ve ağrılı bölgenin üzerine konur.

Gıda Hattından güncel e-bülten almak için adresinizi girip kayıt olabilirsiniz.

.