Gıda Hattı

Dikkat! Kenelerle bulaşıyor: “Sessiz pandemi!”

21 Mayıs 2022, 14:55
Paylaş
Dikkat! Kenelerle bulaşıyor: “Sessiz pandemi!”

Havaların ısınmasıyla kırsal alanlarda tarımsal faaliyetlerin yoğunlaşmasıyla artan kene ısırıklarıyla bulaşan Lyme hastalığı konusunda uzman uyarısı geldi. Prof. Dr. Ali Kutlu, “Kuzey yarım kürenin ‘sessiz pandemisi’ olarak adlandırılan Lyme hastalığı, genelde keneler olmak üzere bazı sokan böceklerle bulaşabilir. İnsanlarda kalıcı hasarlar bırakabilir” dedi.

Havaların ısınmasıyla insanların kırsal alanlarda daha fazla bulunmasıyla sinsi bir şekilde ısıran kenelerin yol açtığı Lyme hastalığının görülme sıklığının arttığına dikkat çeken İmmünoloji ve Alerji Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Ali Kutlu, “sessiz pandemi” olarak adlandırılan hastalık konusunda uyarılarda bulundu.

Sinir felcine yol açabilir

Lyme hastalığının keneler başta olmak üzere çeşitli böceklerin ısırdığı bölgede birkaç gün içerisinde oluşturduğu kızarıklıkla kendini gösterdiğini belirten Kutlu, “Bu kızarıklık fark edilmez veya ötelenirse kişilerde halsizlik, kas, eklem, baş ağrıları, sinir felçleri, depresyon gibi çok sayıda farklı yakınmaya yol açabilir, ilk andan itibaren tedavi edilmez ve kronikleşirse hastalara yıllarca hayatı zehir edebilir” diye konuştu.

Prof. Dr. Kutlu, mahiyeti ve topluma verdiği zararlar tam olarak anlaşılamayan, bilimsel camiada önemi hakkında yoğun tartışmaların olduğu hastalığın hemen her branşta hekimi ilgilendirdiğini söyledi.

Tedavi edilmeyen vakalar kronikleşir

Kene ısırığının gitgide yayılan bir istila olduğunu, sinsi ve uzun süreçli gidişatıyla birçok farklı yakınmalara yol açtığını dile getiren Kutlu, “Kene sokması sonrası kendine has bir deri lezyonu oluşan hastaların erken aşamada uygun tedaviyle tamamına yakını iyileşir. Tedavi almayan vakaların yaklaşık yüzde 20'si kronikleşir ve hastalık ilerledikçe kalıcı hasarlar bırakır” şeklinde konuştu.

Başka hastalıklarla karışabilir

Kuzey yarımkürede “sessiz pandemi” denilen Lyme hastalığının kolayca gözden kaçabildiğini vurgulayan Prof. Dr. Kutlu, ABD'de yıllık 400 bin akut vaka tespit edilirken, ülkemizde tespit edilen rakamın sadece 80-90 civarı olduğunu söyledi. Kutlu, şu bilgileri verdi:

“Lyme hastalığı keneler başta olmak üzere bazı sokan böceklerin de ısırdığı bölgede birkaç gün içerisinde oluşturduğu kızarıklıkla kendini gösteriyor. Bu hastalık büyük taklitçi olarak isimlendirilen, yüzlerce hastalıkla karışabilen, halsizlik, kas, eklem, baş ağrıları, sinir felçleri, depresyon gibi çok sayıda farklı yakınmaya yol açan, hastalara yıllarca hayatı zehir eden, çok güvendiğimiz kanda antikor varlığını tespit eden klasik laboratuvar testlerinin tanıda yetersiz kaldığı, kolayca gözden kaçırılabilen bir hastalıktır.

Ülkemizde tanı konan yeni vaka sayısı genelde bir elin parmağını geçmezken, ABD'deki rakamlardan yola çıkılarak yapılacak bir tahminle bazı hekimlere göre yaklaşık 7 milyon kişide bu hastalığın görülmesi beklenmektedir. Hastaların şikâyetleri farklı hastalıklarla oluşan şikâyetlere çok benzediği ve klasik tanı yöntemleri veya antikorlara yönelik laboratuvar testleri ile tanı koymak genelde mümkün olmadığı için hekimler bu hastaların büyük bir bölümünü teşhis edememektedir. Tanı konulan hasta sayısı için buzdağının sadece ucunu görebilmekteyiz demek yanlış olmaz.”

Artan sıcaklarla kenelerin yaşam alanları genişleyebilir

Prof. Dr. Ali Kutlu; küresel ısınmayla birlikte kenelerin yaşam alanlarının genişlediğini, insanların sportif veya sosyal amaçlarla kırsalda daha çok vakit geçirmesinin ve evlerde evcil hayvan bakmanın yaygınlaşmasının Lyme hastalığının artmasına neden olabildiğinin altını çizdi.

Tanı koymada tecrübeli bir hekim tarafından yapılacak karanlık saha mikroskopisi ve ileri immünolojik testlerin çok önemli olduğunu ifade eden Kutlu, açıklamasını şöyle tamamladı:

“Karadeniz, adeta kenelerin anavatanı”

“Çalıştığım Karadeniz Bölgesi adeta kenelerin anavatanı. Kenelerle ilişkili hastalık deyince akla ilk önce Kırım Kongo Kanamalı hastalığı geliyor ama keneler çok sayıda farklı sağlık problemlerine yol açabiliyor. Örneğin alerji uzmanı olarak kenelerle ilişkilendirilen garip bir kırmızı et alerjisi olan alfa-gal sendromuna bölgemizde çok sık rastlanıyor. Ancak ülkemiz alfa-gal sendromu açısından dünyada bu sendromun en sık görüldüğü yerlerden biri olarak bilinmiyor. Yeni veriler kenelerle oluşan bu hastalığında Karadeniz de çok yoğun olduğu göstermektedir.

Benzer şekilde Lyme hastalığının yaygınlığıyla ilişkili de bölgemizde herhangi çalışma olmamasına rağmen çok sayıda gizli vakanın varlığı beklenmektedir. Özetle; kene veya böcek ısırması sonrası oluşan şikâyetleri önemsemeli, kendiliğinden düzelir düşüncesinde olmamalıyız. Bu şikâyetler zamanında doğru tanı ile tedavi edilmezse hızlı ilerleyen ve kronikleşen hastalıklara kolayca dönüşmekte ve sonrasında tedavi süreci çok daha zorlaşmaktadır. Bu sebeple kenelerin yol açtığı hastalıkların ciddiyeti ve yaygınlığı konusunda dikkatli hareket edilmesi gerekmektedir.”

İHA

Gıda Hattından güncel e-bülten almak için adresinizi girip kayıt olabilirsiniz.

.