AramaArama
Gıda Hattı

Deniz hayvanı Sülünez nedir? Sülünez yetiştiriciliği nasıl yapılır?

10 Eylül 2021, 14:40
Paylaş
Deniz hayvanı Sülünez nedir? Sülünez yetiştiriciliği nasıl yapılır?
Deniz hayvanı Sülünez nedir? Sülünez yetiştiriciliği nasıl yapılır? Su ürünleri arasında bulunan Sülünez ile ilgili araştırmalar internet üzerinden yapılıyor. Peki deniz hayvanı Sülünez nedir? Sülünez  yetiştiriciliği nasıl yapılır? 

Deniz hayvanı Sülünez nedir? Sülünez yetiştiriciliği nasıl yapılır? Su ürünleri arasında bulunan Sülünez ile ilgili araştırmalar internet üzerinden yapılıyor. Peki deniz hayvanı Sülünez nedir? Sülünez  yetiştiriciliği nasıl yapılır? 

Sülünez nedir?

8-10 cm aralığında olan sülünezler, bir çeşit kabuklu deniz canlısıdır. Sığ sularda ve kumluk zeminlerde yaşamakta olan sülünezler balıkçılık için değişilmez bir yem türüdür.

Sarı renkte bir kabuğu bulunan sülünezin eti de beyaza çalan bir sarılıktadır. Çakıya benzedikleri için çakı midyesi olarak da adlandırılan sülünezler genel olarak dip balık avları için kullanılır. Çipura, mırmır, minekop veisparoz balıklarının en çok sevdiği yemdir.

Ülkemizde pek görülmese de yabancı ülkelerde pişirilip çeşitli çeşitlerde yemeği yapılabilmektedir.

Sülünez yetiştiriciliği nasıl yapılır?

İngilizce "razor dam" olarak tanımlanan sülünesin bazı türleri özellikle insan gıdası olarak yetiştiriciliği yapılan canlılardır. Bu konu da Sinonovacula constricta türü Dünyada yetiştiriciliği yapılan yüzlerce tür arasında 2001 senesinde 597 bin ton üretimle 14. Sırada bulunur. Bu tür ülkemizde bulunan sülünes türlerine oranla ence ve kalınlıkça biraz daha fazladır. Sülünes yetiştiriciliği Çin'de 500 sene önce güney bölgelerinde başladığı kabul edilmektedir. Çin'de yaklaşık 21.000 hektarlık bir alanda yetiştiriciliği yapılan türün üretimi 200.000 ton dolayındadır.

Çin ve Japonya sahillerinde oldukça yaygın olan bir türdür ve doğal ortamlardan da toplanarak gıda olarak değerlendirilir. Ülkemizde ise sülünes yeme alışkanlığı yoktur. Yalnızca doğal ortamdan toplanarak olta yemi olarak kullanılır. Fiyatının da bir hayli yüksek olduğu söylenebilir. Örneğin pazarlardan alınan tek bir sülünes 15-25 kuruş'a pazarlanmaktadır. Ortalama 15-20 gr. Geldiği kabul edilir ise Kg. Fiyatı 12-15 YTL olmaktadır ki görüleceği gibi parasal değeri su ürünleri açısından yüksektir.

Bu canlı deniz zeminindeki çamurlu ortamda bir oyuk açarak yaşar. Bu sebeple yetiştiriciliğinde her hangi bir koruma önlemine ya da üretim alanını çevirme gereksinimi duyulmaz. Çünkü bulunduğu yeri terk etme özelliği yoktur. Bir kez yerleştiği yerde ömür boyu sabit kalır. Zemine dikey olarak gömülür. Hayvanın gömülme derinliği yaşına ve iriliğine göre değişebilir. Yerleştiği derinlik bireyin boyunun bir kaç katı olabilir.

Sülünesler diğer bir çok kabuklular gibi su içindeki planktonlan süzerek beslenirler. Bu sebeple yetiştirme çalışmalarında besleme diye bir konu yoktur. Bulundukları bölgeler de plankton varlığının olması bu canlılar için yeterli olacaktır. Daha çok bentik diatomlar ile beslendikleri anlaşılmıştır. Japon sahillerinde bol olarak bulunan bu canlılar üstünde yapılan çalışmalarda Nitzschia sp. Coscinodiscus sp. ya da benzeri diatomların gıda zincirinde bol olarak kullanıldığı saptanmıştır.

Bu sülünes türü Çin'de "cheng dam" olarak bilinmektedir. Cinsiyet ayırımı fakat üreme mevsiminde yapılabilir. Bu dönemde yumurtalıklarda gelişme gözlenir. Erkek üreme organı sütümsü beyaz bir renk alır. Dişi yumurtalıklarında ise renklenme görülür.

Üreme zamanı: Üreme zamanı bölgelere ve daha çok bulundukları bölgedeki su sıcaklığına göre farklılık gösterir. Bu dönemin eylül ile ocak ayları arasında olduğu bildirilmektedir. Gelişkin bir birey bir üreme döneminde ikişer haftalık periyotlar ile 3-4 kez yumurta bırakabilmektedir. Bir seferde 150-200.000 yumurta verebilirler.

Yumurtadan çıkan larvalar metamorfoz dönemi geçirdikten sonra zemine tutunabilecek yavru sülünes haline gelmiş olurlar. Larvaların bu döneme erişmeleri genel itibari ile su sıcaklığına da bağlı şekilde 8-10 gün sürer.

SÜLÜNES LAVRALARINDA GELİŞME; 22-24- -c ve 8.5 pH ortamında döllendikten 30 dakika sonra gelişmenin başladığı gözlenir. 1 saat 50 dakika sonra 2 hücre, 2 saat 20 dakika sonra 4 hücre, yaklaşık 3 saat sonra 8 hücre, 7 saat sonra gastrula, 23 saat sonra veliger ve 7-8 gün sonrada yavru dönemine girmiş olur. Bu gelişmede su sıcaklığı önemli derecede etkili olur. Yapılan gözlemler 25°C su sıcaklığında genç birey durumuna gelişimin 5-6 günde tamamlandığı izlenmiştir.

Yavrularda gelişme üzerine bir çok faktörün etkisi vardır. Bunlar su sıcaklığı, pH, tuzluluk, ortamda bulunun besin varlığı, yerleştirme sıklığı, toprak özellikleri, gel git olayları gibi pek çok etkene bağlıdır. Optimum sıcaklık olarak 15-25QC, tuzluluk olarak %5-28 olarak bildirilmektedir. Kabuk gelişmesinin en çok mayıs temmuz arasında, et gelişmesinin ise temmuz eylül arasında olduğu bildirilmiştir. Vücut uzunluğu birinci senede 4-5 cm ikinci senede 7 cm olmaktadır.

Genel olarak yetiştirmede doğal olarak üremiş yavrulardan yararlanılır. Çünkü doğadan bol olarak yavru toplama imkanı vardır. Eğer yavru toplanacak alan daha önce iyi bir biçimde hazırlanır ise yavru üremesinin yeterli düzeylerde olduğu izlenir.

Çinli yetiştiriciler üreme mevsiminden önce yavru zayiatını engelleme amacı ile zemin temizliği yaparlar. Zemini mümkün olduğu kadar düz yapmaya çalışırlar. Genel olarak yavrular 1.5 cm boyda iken toplanırlar. Yavrular üretim sahasına buğday eker gibi elle serpilir. Bazı bölgeler de bitki diker gibi elle zemine yerleştirildikleri bildirilmektedir. M2' ye stoklama 1500 adet civarındadır. Bırakıldıkları yerde zemin üstünde 2-3 cm çamur, bunun altında 20 cm civarında toprak ve an altta bir miktar kum olmasının sülünes gelişmesi için ideal olduğu bildirilmektedir.

İkinci yaştan sonra genelde boyca uzama azalır. Hasat genel itibari ile ikinci yıl sonunda yapılır. Eğer ikinci senede hasat yapılmaz ise bu yaştan sonra ölüm oranında artış görülür. Hasadın yapıldığı dönemde ortalama boy 6 cm civarındadır. Hasat genel itibari ile deliklerdeki sülünesleri ellerindeki ucu küçük çengelli bir tel ile yaparlar. Bir toplayıcı günde 30-40 kg toplayabilir. Büyük bir kısmı taze olarak pazarlanır. Bir kısmının ise etlerinin kurutularak saklandığı belirtilmektedir.

Sülüneslerin toplanmasında çeşitli malzemelerden de yararlanılır. Ülkemizde çelik şemsiye tellerinden yapılan ucu biraz kıvrık teller kullanılır. Kürekle çamurun kaldırılması ve elekte yıkama yolu ile toplama yapılırsa da bu zayiata neden olabilir. Dış ülkelerde bazı özel toplama malzemeleri kullanılıyor. Bu malzeme aşağıda belirtilen şekilde görülmüş olduğu gibi 10 cm uzunluğunda iç kısmı boş olan bir tüp şeklindedir. Üst kısmında parmakla kapatılabilecek bir hava deliği vardır. Bu boru sülünesin bulunduğu deliğe üst kısmındaki delik kısmı parmakla kapatılarak zemine batırılır. Üst kısmının açılması ve havanın çıkması ile beraber sülünes boru içerisine girmiş olur ve çıkarılır. Bu işlem birkaç kez de tekrarlanarak çıkarma işlemi bitirilir. Acele ederek canlıyı yaralamamak gerekir. Bu malzeme taşlı çakıllı zeminlerde kullanılamaz.

Gıda Hattından güncel e-bülten almak için adresinizi girip kayıt olabilirsiniz.

.