AramaArama
Gıda Hattı
AramaArama

Delta varyantı nedir? Aşı, delta mutasyonuna karşı etkili mi?

Delta varyantı nedir? Aşı, delta mutasyonuna karşı etkili mi?
22 Haziran 2021, 22:24

2020’nin sonlarına doğru endişeye neden olmaya başlayan koronavirüs varyantları, sürekli değişiyor. Peki Delta varyantı nedir? Kornavirüs aşısı, delta mutasyonuna karşı etkili mi?

Koronavirüs pandemisi halen devam ediyor, ne zaman hayatımızdan çıkacağı da belli değil. 2020’nin sonlarına doğru endişeye neden olmaya başlayan koronavirüs varyantları, artık kamuoyunu da kaygılandırıyor.

Son dönemde hızla yayılan Delta varyantı nereden çıktı, bulaşıcılığı daha mı fazla, nerelerde görülüyor ve aşılara karşı dirençli mi, tüm bunlar merak ediliyor.

Gelin tüm sorularınızı bilimsel kaynaklarla yanıtlayalım.

| Oxford Üniversitesi: Koronavirüs geçirmek, uzun süre koruma sağlamıyor |

Varyant nedir?

Gen dizilimi yoluyla, bağımsız genler ile DNA ve RNA iplikçiklerinin oluşturan nükleotidlerin sıralamaları belirlenebiliyor.

Virüsün bir kitap olduğunu, tüm yapraklarının da parçalandığını düşünün. Dizilim sayesinde tüm kelime ve cümlelerin doğru sıralamasını bulabiliriz.

Varyantlar da, mutasyonlar yoluyla birbirinden farklılaşan virüslerdir. Yani, kesilen parçalardan bir veya birkaç tanesinin farklı olmasıyla, iki kitap birbirinin ‘varyantı’ haline gelir.

Pandemi boyunca ortaya çıkan varyantların viral davranışlar üzerinde etkili olmadığını bir kenara not edelim. Ancak endişeye neden olan varyantlarda,  mutasyonlar virüs özelliklerini değiştirecek şekilde gerçekleşti.

Bulaşıcılığın ve hastalık şiddetinin artması, aşı etkinliğinin düşmesi, virüsün tespit edilmesinin güçleşmesine yol açan bu mutasyonların, sağlık üzerinde de olumsuz etkileri var.

B.1.1.7 (Alpha), B.1.351 (Beta) ve P.1 (Gamma) varyantları, bazı ülkelerde yeni koronavirüs dalgalarına, sağlık sisteminin zorlanmasına ve sonuç olarak yeni tedbirlere neden oldu.

Dünya Sağlık Örgütü 2021 yılı başında, koronavirüs varyantlarının isimlendirilmesi için Yunan alfabesine dayalı bir sistem geliştirdi.

| DSÖ uyardı: “Aşılama yetersiz, Delta mutasyonu Avrupa'da ilerliyor” |

Delta varyantı nedir?

Endişeye neden olan varyantlar arasında yer alan Delta varyantı, B.1.617.2 adıyla da bilinmektedir ve B.1.617 varyantının bilinen 3 alt neslinden biridir.

Delta virüsü nedir?

Delta varyantı, halk arasında Delta mutasyonu ve Delta virüsü olarak da bilinmektedir. Özellikle Delta virüsü, tanım olarak pek doğru sayılmaz. Varyantlar, yeni, tamamen farklı virüsler değildir. Tüm bu varyantların aslında koronavirüs (SARS-CoV-2) olduğu unutulmamalıdır.

Delta varyantı nerede ortaya çıktı?

ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi’ne göre, Delta varyantı ilk kez Aralık 2020’de Hindistan’da tespit edildi.

Neden diğer varyantlardan farklı?

Delta varyantını tanımlayan özelliklerden birisi, daha bulaşıcı olması. Alpha varyantına göre %40-60 arasında daha bulaşıcı olduğu düşünülüyor.

İskoçya’dan elde edilen verilere göre, Alpha varyantına kıyasla hastaneye yatış riskinin 2 katı olduğu, özellikle 5 veya daha fazla sağlık sorunu olan hastalarda bu durumun geçerli olduğu biliniyor. İngiltere’den gelen verilerde de hastaneye yatış riskinin fazla olduğu görüldü.

Enfeksiyonun dağılımı ve hastalığın şiddeti gibi parametreleri inceleyen epidemiyolojik analiz, virüsün özelliklerindeki değişime ilişkin hızlı değerlendirmeler sunabiliyor.

Yapı aktivite ilişkisi analizi kullanarak spesifik mutasyonların incelenmesi ise, virüsün kimyasal yapısının biyolojik faaliyetini nasıl etkilediğine bakıyor. Bu yöntem önemli ipuçları sunsa da, genelde zaman alıyor. Yapı aktivite ilişkisi analizlerine ilişkin ilk veriler, Delta mutasyonu davranışlarını 3 mutasyonla ilişkilendirdi.

Henüz hakem onaylı bir dergide yayınlanmayan bilimsel bir araştırma, SARS-CoV-2 (COVID-19’a yol açan virüs) diken proteinindeki 3 mutasyonun, diken proteininin insan hücrelerindeki reseptörlere bağlanmasını kolaylaştırarak, virüsü daha bulaşıcı hale getirdiğini öne sürüyor.

Kitap benzetmesine dönersek, Delta versiyonundaki 3 parçanın, orijinal kitaptan farkı olduğunu düşünebiliriz. Bu parçaların her biri, virüsün insan hücrelerini enfekte etmesini kolaylaştırıyor.

Delta mutasyonu hangi ülkelerde var?

Delta varyantının, son dönemde Hindistan’da yaşanan vaka artışında büyük bir rol oynadığı düşünülüyor. Virüs buradan tüm dünyaya yayıldı.

14 Haziran itibariyle, Delta mutasyonu 74 ülkede tespit edildi. İngiltere’deki yeni vakaların %90’undan fazlasını, ABD’deki toplam vakaların en az %6’sını oluşturuyor.

Delta mutasyonu hakkındaki bilgilerin çoğu Public Health England tarafından sağlandı. Mutasyon İngiltere’de ilk kez Mart 2021’de tespit edildi. 9 Haziran itibariyle muhtemel vakaların toplam sayısı 42.323 olarak hesaplanıyor ve İngiltere genelinde dağınık şekilde rastlanıyor.

Kanada’da ilk kez Nisan ayında görüldü. Kanada’daki en baskın soy Alpha olmasına karşın, Delta’nın da görülme sıklığı birçok eyalette artmış durumda.

| Hindistan mutasyonu, küresel endişe kaynağı! |

Delta mutasyonu aşılardan etkilenmiyor mu?

Ülkemizin ve dünyadaki birçok ülkenin yaygın aşılama yaptığı, tünelin sonunda ışığın görüldüğü bu dönemde, koronavirüs varyantları moral bozuyor. En çok merak edilen de Delta mutasyonu ve diğer varyantların aşılardan etkilenip etkilenmeyeceği.

İngiltere’de yapılan, koronavirüs aşılarının Delta varyantına karşı etkilerine ilişkin bir analizden gelen ilk sonuçlar, ümit verici.

İskoçya’dan gelen veriler, AstraZeneca ve Pfizer aşısının hastaneye yatış ve enfeksiyon sayısını arttığını gösteriyor. Ne yazık ki buradaki etkinlik, Alpha varyantına göre daha düşük.

Pfizer – BioNTech aşısı Delta mutasyonuna karşı etkili mi?

Bununla birlikte, AstraZeneca veya Pfizer – BioNTech koronavirüs aşılarının 2 dozunun, hastaneye yatışları sırasıyla %92 ve %96 oranında azalttığını gösteriyor.

Aşının tek dozu ile semptomatik (belirtili) hastalık geçirmeye karşı korunma oranının, Delta için Alpha’ya kıyasla %17 daha düşük olduğu belirlendi.

İki doz aşı ile sağlanan semptomatik hastalık korumasında ise küçük bir düşüş söz konusu. Bunu da şimdilik iyi bir haber olarak değerlendirebiliriz.

Delta mutasyonu, çok daha fazla insanın 2 doz aşılanması gerekliliğini önemli ölçüde arttırdı. Bununla birlikte, tek doz aşı da hastaneye yatış gerektiren şiddetli hastalığa karşı belirgin bir koruma sağlıyor…

| Uğur Şahin: BioNTech aşısı tüm varyantlarda etkili! |

Bu makalenin orijinali, The Conversation’dan alınmıştır.

Yorumlar

Bir cevap yazın

Gıda Hattından güncel e-bülten almak için adresinizi girip kayıt olabilirsiniz.

.