AramaArama
Gıda Hattı
banner
AramaArama

Crohn hastalığı nedir? Crohn hastalığı belirtileri nelerdir? Crohn hastaları ne yemeli?

Crohn hastalığı nedir? Crohn hastalığı belirtileri nelerdir? Crohn hastaları ne yemeli?
19 Haziran 2021, 14:02

Crohn hastalığı sindirim sistemini etkileyen bir inflamasyon (yangı) hastalığıdır. Crohn hastalığı neden olur, hastalar ne yemeli, belirtileri nelerdir? Hepsi yazımızda…

Crohn hastalığı nedir?

Crohn hastalığı, bir tür inflamatuvar kalın bağırsak hastalığıdır. Sindirim sisteminizde inflamasyona (yangı) neden olur. Bu da karın ağrısı, şiddetli ishal, yorgunluk, kilo kaybı ve kötü yetersiz beslenmeye (malnütrasyon) yol açabilir.

Hastalığın yol açtığı yangı her insanda sindirim sisteminin farklı bir bölümünü etkileyebilir. Bu inflamasyon genellikle kalın bağırsağın derin katmanlarına doğru yayılma eğilimindedir.

Hastalık kişiyi güçten düşürüp yorgunluk yapabilir, ağrılara yol açabilir. Bazı durumlarda da hayati tehlikeye varan sorunlar ortaya çıkar.

Crohn hastalığı geçer mi?

Henüz bu hastalık için bilinen bir tedavi yoktur. Buna karşın uygulanan mevcut tedaviler hastalığın belirtilerini büyük oranda azaltabilir. Uzun vadede hastalığın gerilemesini, yangının iyileşmesini sağlayabilir.

Tedaviyle birlikte birçok hasta, günlük işlerini yapabilmekte, hayatına devam edebilmektedir.

crohn hastalığı belirtileriCrohn hastalığı belirtileri nedir?

İnce veya kalın bağırsağınız bu hastalıktan etkilenebilir. Birden çok bölümde veya devamlı bir bölgede hastalık etkili olabilir. Bazı insanlarda kalın bağırsağın bir bölümü olan kolon ile sınırlıdır.

Belirtileri orta ile yüksek şiddette olabilir. Genelde kademeli olarak başlasa da, bazı hastalarda aniden gelir. Dönem dönem belirtilerin azaldığı, hiç görülmediği de olabilir.

Crohn hastalığı belirtileri şu şekilde sıralanabilir:

  • İshal
  • Ateş
  • Yorgunluk
  • Karın ağrısı ve kramp
  • Dışkıda kan
  • Ağız yaraları
  • İştah azlığı ve kilo kaybı
  • Anüs yakınlarında ağrı veya akıntı

Şiddetli belirtiler ise şu şekildedir:

  • Cilt, göz ve eklemlerde inflamasyon
  • Karaciğer ve safra kanallarında inflamasyon
  • Böbrek taşları
  • Demik eksikliği
  • Çocuklarda büyümenin ve cinsel gelişimin gecikmesi

Crohn hastalığı neden olur?

Hastalığın tam olarak nedeni bilinmemektedir. Geçmişte, hastalığın beslenme ve stres nedeniyle ortaya çıktığı düşünülse de doktorlar artık bu unsurların hastalığa neden olmadığını, mevcut hastalığı şiddetlendirdiğini biliyor.

Hastalığın ortaya çıkmasında, bağışıklık sisteminin kusurlu çalışması ve kalıtım gibi bazı faktörler öne çıkmaktadır:

  • Bağışıklık sistemi: Crohn hastalığının bir bakteri veya virüs nedeniyle tetiklendiği düşünülmektedir. Ancak bilim insanları henüz bu yönde tetikleyici bir unsuru tanımlayamamıştır. Bağışıklık sisteminiz, hayatta kalmaya çalışan bir mikroorganizma ile savaştığında, anormal bir bağışıklık tepkisi nedeniyle bağışıklık sistemi sindirim sistemindeki hücrelere de saldırabilmektedir.
  • Kalıtım: Ailesinde bu hastalığa sahip bireyler bulunanlarda, hastalık daha yaygındır. Kalıtımın ve genetik faktörlerin insanları bu hastalığa yatkın yaptığı kesin olarak bilinmektedir. Buna karşın, Crohn hastalarının birçoğunda, hastalığın aile geçmişi de yoktur.

Crohn hastalığı tedavisi nasıl yapılır?

Hastalık için bilinen bir tedavi yoktur. Bazı tedavi yöntemleri, her kişide farklı sonuç vermektedir.

Uygulanan tedavilerin amacı, belirtileri tetikleyen inflamasyonu (yangı) azaltmayı hedeflemektedir. Tedavinin bir diğer amacı ise, hastalığın neden olduğu sorunları sınırlandırarak uzun dönemli sonuçları iyileştirmektedir.

Crohn hastalığı tedavisi için mutlaka doktorunuza danışmalısınız. Doktorunuz sizi muayene edip gerekli tetkikleri yaptıktan sonra, aşağıdaki tedavileri uygulayabilir:

  • Anti – inflamatuar ilaçlar. Bu ilaçlar, genellikle inflamatuar bağırsak hastalığı tedavisinin ilk aşamasında verilmektedir. Kortikosteroidler ve Oral 5-aminosalisilatlar bu tedavide verilebilir.
  • Bağışıklık sistemini baskılayıcı ilaçlar. Bu ilaçlar inflamasyonu azaltacaktır. Ancak bağışıklık sistemini hedef alırlar. Azatioprin ve Metotreksat bu ilaçlar arasındadır.
  • Biyolojik ilaçlar. Bu tedavide, bağışıklık sistemi tarafından üretilen proteinler hedef alınmaktadır. Crohn hastalığı için kullanılabilen biyolojik ilaçlar şunlardır: Natalizumab ve vedolizumab; Infliksimab, adalimumab ve sertolizumab pegol; Ustekinumab.
  • Antibiyotikler. Antibiyotikler, fistül ve apselerden kaynaklanan sızıntının miktarını azaltabilir. Bazı araştırmacılar, antibiyotiklerin bağırsak sindirim sistemini harekete geçiren ve inflamasyona yol açan zararlı bağırsak bakterilerinin sayısını azaltabileceğini düşünmektedir.

Crohn hastaları nasıl beslenmeli?

Doktorunuz, Crohn hastalığı için size örnek bir diyet listesi verebilir. Bunun yerine hastalığı tedabeslenme tüpü veya damardan besleme de uygulayabilir.

Doktorunuz bağışıklık sistemi baskılayıcı gibi ilaçlarla beslenme tedavisini kısa dönem kullanabilir. Aynı zamanda dar bağırsak durumunuz varsa, bağırsak tıkanması riskini önlemek için size düşük kalıntılı veya düşük lifli bir beslenme önerebilir. Düşük kalıntılı diyet, dışkınızın miktarını azaltmaya yönelik bir beslenmedir.

Bu hastalıkta, herkes için geçerli bir formül ne yazık ki yok. Tavsiyemiz, mutlaka bir uzman doktorla görüşerek durumunuza özel bir beslenme listesi almanız. Yine de, bilgi vermek amacıyla Crohn hastalarının beslenmesine yönelik bazı bilgileri sizinle paylaşmak istiyoruz.

Aşağıdaki ipuçları, hastalıkla bağlantını sorun ve belirtileri hafifletmeye yardımcı olabilir:

  • Günlük öğün sayınız 4 ile 6 arasında olsun
  • Susuz kalmayın. İdrarınızın açık sarı olmasını sağlayacak kadar su için.
  • Sıvıları yavaş için. Pipet kullanmak, hava yutmanıza neden olabilir, kullanmaktan kaçının
  • Yemeklerinizi önceden hazırlayın. Mutfağınızda iyi tolere edebildiğiniz yemekler stoklu olsun
  • Haşlama, ızgara, buharda pişirme gibi basit pişirme tekniklerini kullanın.
  • Yediklerinizi ve yaşadığınız belirtilerin takibini yapabilmek için bir gıda günlüğü tutun

Bu gıdalar Crohn hastalığı tetikleyicisi olabilir

  • Sindirimi zor, çözünemeyen lifli gıdalar. Çekirdeği ve kabuğu olan meyveler, çiğ yeşl sebzeler, brokoli, karnabahar gibi turpgil türü sebzeler, tam tahıllar, kuruyemişler
  • Laktoz. Süt, krem peynir ve yumuşak peynirler gibi süt ürünlerinde bulunan şeker.
  • Emilimi yapılmayan şekerler. Sorbitol, mannitol ve şekersiz sakız, şekerleme, dondurma ürünlerinde bulunan diğer şeker alkolleri. Armut, şeftali ve erik gibi belirli meyveler ve meyve suları.
  • Şekerli gıdalar. Şeker, meyve suları ve tatlı hamur işleri.
  • Yağ içeriği yüksek gıdalar. Tereyağı, hindistan cevizi, margarin, krema ve yağlı, kızarmış gıdalar.
  • Alkol ve kafeinli içecekler. Bira, şarap, likör, gazlı içecek ve kahveler.
  • Baharatlı gıdalar.

Crohn hastaları ne yemeli?

Crohn hastalarının tolere edebileceği gıdalar şu şekilde sıralanabilir:

  • Lif içeriği düşük meyveler. Muz, kavun ve pişmiş meyveler. Bu gıdalar, özellikle striktürü olan veya kısa bir süre önce ameliyat geçiren hastalara önerilmektedir.
  • Yağsız protein. Balık, beyaz et, yağsız kırmızı et, soya, yumurta.
  • Rafine tahıllar. Ekşi mayalı ekmek, patates veya glutensiz ekmek, beyaz makarna, beyaz pirinç ve yulaf ezmesi.
  • Tamamen pişmiş, tohumsuz, kabuksuz ve turpgil olmayan sebzeler. Kuşkonmaz uçları, salatalık, patates ve kabak.
  • Oral besin takviyeleri ve ev yapımı proteinli içecekler. Bu konuda doktorunuzdan fikir alabilirsiniz.

Hastalık gerileme dönemindeyken çeşitli ve besin içeriği zengin bir diyet uygulamak önemlidir. Bu dönemde yeni gıdaları beslenmenize kademeli olarak ilave etmelisiniz. Beslenmenizde belirgin bir değişiklik yapmadan önce doktorunuza başvurabilirsiniz.

Kaynaklar

Yorumlar

Bir cevap yazın

Gıda Hattından güncel e-bülten almak için adresinizi girip kayıt olabilirsiniz.

.