Gıda Hattı

Çölleşme korkutucu boyutlara ulaştı

17 Haziran 2022, 14:00
Paylaş
Çölleşme korkutucu boyutlara ulaştı

İklim değişikliği nedeniyle Orta Asya'da giderek daha fazla çölleşme görülüyor. Kuzey bölgelere doğru genişleyen çöl bölgenin ekosistemlerini ve bunlara bağlı hayvan ve insan nüfusunu tehdit ediyor.

Küresel sıcaklıklar artarken çölleşme de büyük bir tehdit olarak ortaya çıkıyor. Yapılan son değerlendirmeler Orta Asya'nın bazı bölgelerinde çölün 1980'den beri 100 kilometre kadar kuzeye ilerlediğini gösteriyor.

Geophysical Research Letters dergisinde yayınlanan araştırma, geride bıraktığımız 35 yıl içerisinde sıcaklıkların da Orta Asya'da ciddi şekilde yükseldiğini ortaya koyuyor. Bu bölge Çin, Özbekistan ve Kırgızistan'ın bir bölümünü içine alıyor. Dağlık bölgelerin daha sıcak ve nemli bir hale gelmesinin dünyanın önemli buzullarından bazılarında küçülmeye neden oluyor.

Çölleşme ekosistemleri tehdit ediyor

Bu değişimler ekosistemleri ve insan dahil bunlara bağımlı olan canlıları tehdit ediyor. Bulgular iklim değişikliğini önleme ve uyum çalışmaları için büyük önem taşıyor.

Orta Asya bölgesinin %60'ı kuru bir iklime sahip. Yağışlar düzensiz ve nadir olduğu için buradaki bitki ve hayvanlar, kuraklığa neden olma riski taşıyan sıcaklık artışlarına çok duyarlı. Daha önceki araştırmalar Orta Asya'nın büyük bölümü için sıcaklıkta artış ve yağışlarda azalmaya dikkat çekiyordu. Ancak bölgede yaşayanlar için yaşadıkları yere özel bilgilere yeterince ulaşılamıyordu.

Yapılan son çalışmada 1960-2020 arasında elde edilen veriler incelenerek Orta Asya 11 iklim tipine bölündü. Bunun sonucunda çöl iklimi olarak sınıflandırılan bölümün 1980'lerin sonlarından beri doğuya ve kuzeye doğru genişlediği görüldü. Kuzeye doğru olan genişlemenin yer yer 100 kilometreye ulaştığı ifade edildi.

Kuraklaşma domino etkisi yaratıyor

Araştırmacılar bu genişlemenin komşu iklim bölgeleri üzerinde de domino etkisi yarattığını, buraların da daha kuru bir hale geldiğini ifade etti. Bazı bölgelerde sıcaklığın 5 derece kadar yükselmiş olduğu da korkutucu bir sonuç olarak karşımıza çıktı. Bu durumun otlayan hayvanlar için bir sorun olacağı, uzun süreli kuraklıkların toprağın verimliliğini kaybedip ölü toprak haline gelmesine yol açacağı belirtiliyor.

Çölleşme sadece Orta Asya'nın bir sorunu değil. Madencilik ve tarım gibi insan faaliyetlerinin çölleşmeye katkıda bulunduğu ifade ediliyor. Bu nedenle risk altındaki bölgelerde sürdürülebilir tarım ve kentleşme konusunda daha hassas olunması gerektiği ifade ediliyor.

Gıda Hattından güncel e-bülten almak için adresinizi girip kayıt olabilirsiniz.

.