AramaArama
Gıda Hattı

Çiftlikten Sofraya Gıda Zinciri

2 Eylül 2015, 14:30
Paylaş

Çiftlikten Sofraya Gıda Zinciri

"Çiftlikten Sofraya" gıda zinciri sisteminin farklı aşamalarını izler ve gıda güvenliğini sağlamak için uygulamaları ve prosedürleri inceler.

Dünya Sağlık Örgütü (WHO) bu nedenle  “gıda güvenliği paylaşılan bir sorumluluktur.” demektedir.

ÇİFTLİKTEN SOFRAYA GIDA GÜVENLİĞİ İÇİN ÜRETİCİ, TÜKETİCİ, SATICI ve KONTROLÖR EL ELE !

5179 Sayılı Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun Kapsamında, gıdaların uygun teknik ve hijyenik şartlarda üretilmesi, tüketiciye kaliteli ve güvenli gıda sunulması ve halkın gereği gibi beslenmesi şart kılınmıştır.

Gıda Güvenliği Nedir ?

Gıdalarda olabilecek fiziksel, kimyasal biyolojik her türlü zararın ortadan kaldırılması için alınan tedbirler bütünüdür.

Çiftlikten Sofraya Güvenli Gıda Nedir ?

Birincil üretim aşamasından başlayarak çiftlikten sofraya, tüketiciye ulaşana kadar geçen sürede fiziksel, kimyasal ve biyolojik riskleri taşımayan gıdadır.

1.BİRİNCİL ÜRETİM AŞAMASINDA DiKKAT EDİLMESİ GEREKEN UNSURLAR

Bitkisel Üretim:

  • Bitkisel üretimde ürün için tavsiye edilen ilaç, yeterli dozda, uygun aletle, uygun zamanda kullanılmalıdır.
  • İlaçlama ve hasat arasındaki süre, gıda güvenliği için çok önemlidir. Son ilaçlama ile hasat arasında geçmesi gereken süreye mutlaka uyulmalıdır.
  • İzlenebilirliğin sağlanması için kullanılan ilaçlar, hasat aralıkları vb. hususlar bitkisel üretim aşamasında kayıt altına alınmalıdır.
  • Bakım, sulama, gübreleme gibi bitki yetiştirme teknikleri uygulanırken ürüne olumsuz etki yapmamasına dikkat edilmelidir.

Hayvansal Üretim :

  • Hayvan sağlığı için Bakanlıkça izin verilen ilaçlar, önerilen dozda kullanılmalıdır.
  • Veteriner ilaçları, veteriner hekim reçetesi olmadan kullanılmamalıdır.
  • Hayvanların aşıları düzenli ve zamanında yaptırılmalıdır.
  • Hayvan hastalıkları ve sebebi belli olmayan hayvan ölümleri derhal il/ilçe Tarım Müdürlüklerine ya da köy muhtarına bildirilmelidir.
  • Hayvanların nakil ve ithalat işlemlerinde resmi veteriner hekim tarafından düzenlenmiş Veteriner Sağlık Raporu aranmalıdır.
  • Hayvanların ahır ve ağılları ile taşıma araçlarına uygun şartlarda olmasına ve temizliğine özen gösterilmelidir.
  • İzlenebilirliğin sağlanabilmesi için yem, veteriner ilaçları ve aşılara ilişkin kayıtlar tutulmalıdır.

2.SANAYİCİNİN DİKKAT ETMESİ GEREKEN HUSUSLAR

  • Sanayici, ithal ettiği, ürettiği, işlediği, imal ettiği veya dağıtımını yaptığı gıdanın gıda güvenliği şartlarına uyması durumunda, ürününü pazardan geri çekmek ve bu konuda yetkili mercileri bilgilendirmek zorundadır.
  • Gıda maddesinin toptan veya perakende satış ve/veya dağıtım faaliyetlerinden sorumlu kişiler, gıda güvenliği şartlarına sahip olmayan ürünleri pazardan geri çekmek, yetkili merciler tarafından alınan tedbirler ile ilgili olarak işbirliği yapmak, gıdanın izlenebilirliğine katkıda bulunmak zorundadır.
  • Gıda Üreten iş yerlerinin çalışma izni alması ve bunu takiben üretecekleri ürünleri için Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından Üretim izni alması gerekmektedir.
  • Üretilen ürünler gıda güvenliği şartlarını sağlamalıdır.
  • İyi Hijyen uygulamaları takip edilmelidir.
  • İşyerinde izlenebilirliğin sağlanabilmesi amacıyla gerekli kayıtlar tutulmalıdır.
  • HACCP temel gereklilikleri uygulanmalıdır.
  • Personelin Hijyen eğitimi sağlanmalıdır.
  • Ürünler, gıda güvenliği ve kalitesine uygun olarak üretilmeli ve tüketiciye uygun olarak üretilmeli ve tüketiciye uygun koşullarda sunulmalıdır.
  1. DEPOLAMA VE DAĞITIMDA DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN HUSUSLAR 
  • Dağıtıcı; ithal ettiği, depoladığı, nakil veya dağıtımını yaptığı gıda maddelerinin Türk Gıda Mevzuatı şartlarına uygun olmasından sorumludur.
  • Dağıtıcı; dağıtım ve depolama esnasında ürünü gıda güvenliği şartlarını sağlayacak şekilde muhafaza etmelidir.
  • İzlenebilirliğin sağlanması için gerekli kayıtlar tutulmalıdır.
  • Riskli ürünlerde ( et, süt ürünleri vb. dağıtım esnasında soğuk zincirinin kullanılmasına dikkat edilmelidir.
  1. SATIŞ YERİNİN DİKKAT ETMESİ GEREKEN HUSUSLAR 
  • Satışa sunulan ürünlerde Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığınca verilen üretim izin tarih v numarasının, ithal ürünlerde ise Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının ithalat izin tarihi ve numarasının ürün etiketinde belirtilmiş olmasına dikkat edilmelidir.
  • Üretim izni ve ya ithal izni olmayan ürünlerin satışa sunulması yasaktır.
  • Satışa sunulan ürünlerin son tüketim tarihinin geçmemiş olmasına dikkat edilmelidir.
  • Dökme olarak satışa sunulan gıdalar mevzuatına uygun olarak etiketlenmedir.
  • Satış koşulları, asgari teknik ve hijyenik özellikleri sağlamalı ve üründe bozulmaya yol açmamalıdır.
  • Gıda güvenliğini taşıyan ürünler satışa sunulmalı ve ürünlerin bu şartları devam ettirmesi sağlanmalıdır.
  • Ürüne özel depolama, ambalajlama ve taşıma kurallarına uyulmalıdır.
  • İşyerinde izlenebilirliğin sağlanabilmesi için gerekli kayıtlar tutulmalıdır.
  • Soğukta saklanması gereken ürünler için özel önem gösterilmeli, dondurucu kabın veya buzdolaplarının periyodik bakımları (termometre kontrolü, soğutucu panellerinin temizliği vs. )yapılmalıdır.
  • Personele hijyen eğitimi verilmelidir.

 5. TÜKETİCİNİN DİKKAT ETMESİ GEREKEN KURALLAR 

GIDA MADDESİ SATIN ALIRKEN !

Etiket Bilgilerini Dikkatle Kontrol Edin…

Gıda etiketinde ürünün adlandırılmasına dikkat edilmeli ve içindekiler bölümü incelenmelidir.

Satın alınmak istenen ürünün özellikleri etiket bilgileri ile karşılaştırılmalıdır. Örneğin meyve suyu, meyve nektarı ve meyve aromalı içecek aynı şey değildir. Tıpkı tavuk, hindi ve dana etinden yapılan salam, sosis ve sucuğun aynı gıda maddesi olmadığı gibi… Yine %40 yağ içeren ürünle %20 yağ içeren ürün aynı şey değildir.

Üretim İznine veya ithalat İznine Dikkat Edin…

Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından verilen üretim izin tarih ve numarasının, eğer ürün ithal ise Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının ithalat izin ve numarasının etikette yazıyor olmasına dikkat edilmelidir.

Son Tüketim Tarihini Kontrol Edin…

Ürünün ambalaj üzerindeki son tüketim tarihi ve raf ömrü dikkatle okunmalıdır. Son tüketim tarihi geçmiş olan ürünler alınmalı ve bu ürünler için satıcı uyarılmalıdır.

Son tüketim tarihi geçmiş olan veya üretim izni olmayan ürünleri satan satış yerleri, Tarım İl/İlçe Müdürlüklerine bildirilmelidir.

Gıdalar, uygun koşullarda muhafaza edilmeli, hazırlanmalı ve tüketilmelidir.

Ambalaj Kontrolü Yapın…

Bozulmuş, bombaj yapmış, şişmiş, delinmiş sızıntı yapmış ambalajlı gıdalar risk taşıyabileceğinden satın alınmamalıdır.

Muhafaza Şartlarını Kontrol Edin…

Etiket üzerindeki uyarılara dikkat edilmeli ve her ürünün kendine özgü muhafaza şartlarında ( sıcaklık, nem, ışık, vb.… ) satışa sunulup sunulmadığı kontrol edilmelidir.

Raflardaki Sıcaklığı Kontrol Edin…

Soğukta muhafaza edilen gıda maddelerinin uygun şartlarda soğutulduğundan emin olunmalıdır. Varsa soğutucu ve dondurucudaki sıcaklık ölçerler kontrol edilmelidir.

Dondurulmuş gıdalarda soğuk zincirin kırılmamasına dikkat edilmelidir.

Açıkta Satışa Sunulan Gıdaları Satın Almayın…

Taze meyve ve sebzeler ile teknik ve hijyenik koşullara uygun olarak satılan dökme gıdalar hariç, açıkta satılan ambalajsız gıdalar satın alınmamalıdır.

Gıdaların evde Muhafazası ve Kullanımı…

  • Et ve et ürünleri ile süt ve süt ürünleri buzdolabı koşullarında 0-4 C de muhafaza edilmelidir.
  • Pişirilmiş gıdalar hemen tüketilmelidir. Daha sonra tüketilecek olanlar hızla soğutulmalı, buzdolabında 4-7 C arasında muhafaza edilmeli ve tüketilecek miktar kadarı ısıtılmalıdır. Pişmiş gıdaların tekrar tekrar ısıtılmasından kaçınılmalıdır.
  • Gıdaların yıkanıp temizlenmesi deterjan gibi temizlik maddeleriyle yapılmamalı, yıkamada sadece bol akarsu kullanılmalıdır.
  • Gıdaların pişirilmesinde dış yüzeyin olduğu kadar içinin de pişmiş olmasına dikkat edilmeli, ancak aşırı pişirmekten de kaçınılmalıdır.
  • Sebze ve meyvelerin yıkama işlemi doğramadan önce yapılmalıdır. Aksi takdirde vitaminler kaybolacaktır.
  • Küflenmiş, çürümüş, bozulmuş gıdaların hiçbir bölümü tüketilmemelidir. Çünkü küflenme, çürüme ve bozulma gıdanın bütününü olumsuz etkilemektedir.
  • Yumurtalar buzdolabında diğer gıdalar ile temas etmeyecek şekilde, yıkanmadan muhafaza edilmeli, pişirilmeden hemen önce yıkanmalıdır.
  • Meyveler kesildikten veya suyu sıkıldıktan hemen sonra tüketilmelidir. Aksi takdirde vitamin değeri önemli ölçüde azalacaktır.
  • Kuru gıdalar karanlık, serin, kuru ve hava akımı olan yerde muhafaza edilmelidir.
  • Dondurulmuş ürünler tüketileceği zaman buzdolabında4-8 C de çözündürülmeli, Bir kez çözündürülen ürün bir daha dondurulmamalıdır. Dondurulmuş ürünlerin satın alınması, taşınması ve evdeki dondurucuda muhafaza edilmesi sırasında ürünün çözündürülmemesine dikkat edilmelidir.

 

ciftlikten-sofraya-gida-zinciri-1

ciftlikten-sofraya-gida-zinciri-2

ciftlikten-sofraya-gida-zinciri-3

 

 

Gıda Hattından güncel e-bülten almak için adresinizi girip kayıt olabilirsiniz.

.