Gıda Hattı

BioNTech aşısı nedir? BioNTech aşısının yan etkileri nelerdir?

13 Ocak 2022, 14:53
Paylaş
BioNTech aşısı nedir? BioNTech aşısının yan etkileri nelerdir?
BioNTech aşısı nedir? BioNTech aşısının yan etkileri nelerdir?Koronavirüsün bir anda hayatımıza girmesiyle birlikte milyolarca insanın yaptırması gereken Biontech aşısının yan etkileri merak konusu oldu. Koruma oranı merak edilen ve bir kaç ayda bi hatırlatma dozu yapılması gereken Pfizer Biontech aşısının yan etkileri nelerdir? İşte detaylar...

BioNTech aşısı nedir? BioNTech aşısının yan etkileri nelerdir?Koronavirüsün bir anda hayatımıza girmesiyle birlikte milyolarca insanın yaptırması gereken Biontech aşısının yan etkileri merak konusu oldu. Koruma oranı merak edilen ve bir kaç ayda bi hatırlatma dozu yapılması gereken Pfizer Biontech aşısının yan etkileri nelerdir? İşte detaylar...

Biontech aşısının yan etkileri nelerdir, koruma oranı kaç? sorusu araştırılıyor. Koronavirüse karşı geliştirilen Sinovac aşısı ile Biontech aşısı Türkiye'de uygulanmaya devam ediyor. Aşı randevusu almak isteyen vatandaşlar Sinovac ve Biontech aşıları arasından seçim yapabiliyor.

BioNTech Aşısı Nedir?

Toplumda daha çok BioNTech aşısı olarak isimlendirilen COVID-19 ‘a karşı geliştirilen BNT162b2 kodlu aşı, Alman BioNTech firması ile Amerika merkezli ilaç firması olan Pfizer’ın ortak çalışmaları sonucu üretilmiştir. Başta Avrupa kıtasındaki ülkelerde olmak üzere çok sayıda ülkede kullanılan BioNTech aşısı, ülkemizde ilk olarak 12 Nisan 2021 tarihinde uygulanmaya başlamıştır. Bakanlık tarafından sayılar tam olarak açıklanmasa da uzmanlar Türkiye’de 30 milyon dozdan fazla BioNTech aşısı yapıldığını tahmin etmektedir.
Aşılar, kişinin bağışıklık sistemini uyararak vücudu olası bir enfeksiyona hazırlama mekanizmasıyla çalışır. Aşıların içeriğindeki maddeler, kişi sanki ilgili mikroorganizmayı vücuduna almış gibi bir etki oluşturur. Bu etki sonucunda bağışıklık sistemi uyarılır ancak kişi hasta olmaz. Uyarılan immün sistem, mikroorganizma olarak algıladığı aşıyla savaşmak için antikor adı verilen özel bir protein üretir. İmmün sistemin ürettiği bu antikorlar uzun süre vücutta kalır. Böylelikle ileriki bir dönemde vücuda ilgili mikroorganizma girdiğinde bağışıklık sistemi bu virüs ya da bakteriyle daha önce karşılaşmış gibi davranır, hemen mikroorganizmayı yok eder. Dolayısıyla mikroorganizma insan vücudunda hastalık oluşturamadan yok olmuş olur. Aşıların bağışıklık sisteminde bu etkiyi oluşturabilmesi için içeriğine bazı maddeler konur. Örneğin Sinovac aşısında, aşının içerisinde inaktif hale getirilmiş yeni tip koronavirüs vardır. Bu aşıyı olan kişiler aşı olduğunda inaktif virüs sayesinde hastalanmaz ancak vücutları virüsü tanımış olur. Peki BioNTech aşısı özellikleri nelerdir? BioNTech aşısı ise tıp dünyasındaki yeni bir teknoloji ile üretilmiştir. Bir mRNA aşısı olan BioNTech aşısı, vücut hücrelerinin yeni tip koronavirüste bulunan S (Spike) proteini antijeni üretmesini sağlar. Hücreler tarafından üretilen bu antijen bağışıklık sistemi tarafından virüs olarak tanınır ve bu sistem tarafından S antijenlerine karşı antikor üretilir. Böylelikle BioNTech aşısı koronavirüse karşı koruyuculuk oluşturur.

BioNTech Aşının İçeriği Nasıldır?

BioNTech aşısı içeriğinde aşağıda sayılan maddeler bulunmaktadır:
  • Aktif madde olarak BNT162b2 RNA
  • ALC-0315 (4-hidroksibütil(azanedil)bis(hekzan-6,1-diyl)bis(2-hekzildekanoat)
  • ALC-0159 2[(polietilen glikol)-2000]-N,N-ditetradesilasetamid
  • 1,2-Distearoyl-sn-glisero-3-fosfokolin
  • Kolesterol
  • Potasyum klorür
  • Potasyum dihidrojen fosfat
  • Sodyum klorür
  • Disodyum hidrojen fosfat dihidrat
  • Sükroz
  • Enjeksiyon için su

BioNTech Yan Etkileri Nelerdir?

Her ilaç veya aşıda olduğu gibi BioNTech aşısı uygulaması sonucunda da bazı yan etkilerle karşılaşılabilir. BioNTech diğer adıyla Pfizer aşısı yan etkileri şöyle sıralanabilir:
  • Kol ağrısı
  • Enjeksiyon yerinde kızarıklık, şişkinlik, ağrı
  • İshal
  • Mide bulantısı, kusma
  • Hasta, kırgın, keyifsiz hissetme
  • Lenf bezlerinde şişkinlik, boyut artışı (lenfadenopati)
  • Ateş
  • Eklem ağrısı
  • Titreme
  • Kas ağrısı
  • Yorgunluk
  • Baş ağrısı
  • Kaşıntı, döküntü, yüzde şişkinlik gibi hafif alerjik reaksiyon belirtileri
Sayılan bu yan etkiler, BioNTech aşısı olan herkeste görülecek diye bir şart yoktur. Aşı uygulanan bir kişide hiçbir yan etki görülmezken diğer bir kişide ise listedeki yan etkilerden biri ya da birkaçı aynı anda görülebilir.
BioNTech aşısı yan etkileri ile ilgili merak edilen konulardan biri de aşının alerjik reaksiyona ve kalp iltihabına neden olup olmadığıdır. Pfizer/BioNTech aşısı, aşının uygulandığı kişilerde nadiren de olsa ciddi alerjik reaksiyona, miyokardite ve perikardite neden olabilir.
Aşıya karşı ciddi alerjik reaksiyon gösteren kişilerde şu belirtiler görülebilir:
  • Solunum güçlüğü
  • Yüzde ve boğazda şişme, ödem
  • Kalp hızında artış
  • Vücut geneline yayılmış döküntü
  • Baş dönmesi
  • Güçsüzlük
Kalp kasının iltihaplanması anlamına gelen miyokardit ve kalbin dışını saran zarın iltihaplanması anlamına gelen perikardit de Pfizer aşısına bağlı olarak gelişebilen durumlardandır. Bu iki rahatsızlık kişilerde şu semptomlara yol açabilir.
  • Nefes darlığı
  • Göğüs ağrısı
  • Kalp hızında artış, çarpıntı

Ankara Üniversitesi (AÜ) Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. İsmail Balık, Sağlık Bakanı Fahrettin Koca'nın vatandaşlara şu an iki aşıdan birini yaptırabileceklerine yönelik seçenek sunduğunu belirtti. Her iki aşı üzerine üniversitede yaptıkları klinik gözlemlere ilişkin değerlendirmelerde bulundu:

"Klinik gözlemlerimize göre, eğer alerjik bünyeniz varsa mRNA aşısı yerine tercihiniz varsa alerjik bünyelerde daha az yan etki yapan inaktif aşı olan Sinovac aşısını yaptırabilirsiniz. Çünkü, çalışmalarda sadece BioNTech değil diğer mRNA aşılarının daha çok reaksiyon yaptığı gözlendi. Ayrıca, mRNA aşıları, inaktif aşılara göre daha güçlü bağışıklık yanıtı yapıyor, immün sistem üzerine uyarıcı etkisi daha fazla olduğu için. Dolayısıyla, bağışıklık yanıtı zayıf olabilecek bünyeye sahip olanlar, mRNA aşısını tercih edebilir. Bunlar kim dersek, obezitesi bulunanlar, böbrek yetmezliği, şeker hastalığı olanlar, kanser tedavisi görenler veya çeşitli hastalıkları nedeniyle bağışıklık sistemini baskılayan ilaç kullananlar, eğer seçenekleri varsa mRNA aşısı olan BioNTech aşısını tercih edebilirler. Ancak yine onlarda da inaktif aşısının çalıştığını, işe yaradığını söylememiz lazım. mRNA aşıları tek dozdan bir hafta sonrasından itibaren bağışıklık oluşturmaya başlıyor, inaktif aşılar ise ancak ikinci dozdan 15 gün sonra belirgin bağışıklık oluşturuyor."

Balık, kanser tedavi tamamlanmış olanların tedavileri bittiğinden bağışıklık sistemlerinin toparlanmış olacağını belirterek, "Dolayısıyla bu kişiler için iki aşı arasında bir farklılık görülmez." dedi.

Prof. Dr. Balık, "İleri yaştaki kişilerde de mRNA aşıları, daha etkin görülüyor ama onlarda bazı yan etki ihtimali daha fazla oluyor." diye konuştu.

İki aşıyı yan etkileri açısından değerlendiren Balık, şunları söyledi:

"BioNTech aşısı, yan etki olarak daha fazla kendini gösteriyor. Bunlar, aşı yerinde ağrı, şişlik, ateş, vücut kırgınlığı gibi belirtiler BioNTech aşısında daha fazla görülüyor ama bunların hiçbiri risk oluşturmuyor, kişiyi ağır hastalık geçirme ve ölüm riskinden koruyor. İnaktif olan Sinovac aşısında ise bu tip yan etkiler ya olmuyor ya daha az gözüküyor."

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Doç. Dr. Ümit Savaşçı, aşıdan sonra oluşacak yan etkilere ilişkin DHA'ya değerlendirmede bulundu. Savaşçı, "Ben koronavirüs aşısı yaptırdım; bu Sinovac, BioNTech, Sputnik V de olabilir. Aşı yaptırdıktan sonra o gece akşamında hafif bir kol ağrısı, baş ağrısı, halsizlik, özellikle BioNTech aşısından sonra biraz daha yoğun kas, eklem ağrıları, bulantı halsizlik biraz fazla olmakta. Bazı kişilerde ilk dozdan sonra, bazılarında da genel olarak ikinci dozdan sonra biraz daha ağır belirtiler olabilir. Özellikle BioNTech aşısında mRNA aşısı olduğu için vücudun daha fazla antikor oluşturma çabası ile ne yazık ki yan etkiler biraz daha fazla görülüyor. Dolayısıyla kişi yan etkileri bilsin; ama bunun dışında özellikle 38 derecenin üstünde ateş, şiddetli boğaz ağrısı, öksürük, baş ağrısı geçmiyorsa, koku, tat kaybı, ishal geliştiyse, eklem ağrıları 2 güne rağmen geçmemişse bu kişi koronavirüs de kapmış olabilir. Çünkü bu kişiler aşı yaptırmak için sağlık ocaklarına, sağlık kuruluşlarına gidiyorlar, yoğun bir ortama giriyorlar. Burada ya da iş ortamında virüsü kapmış olabilirler. Aşının yan etkilerini iyi irdelemek lazım. Her aşı yan etkisi virüs olmayabilir; ama sorgulamak lazım" diye konuştu.

BioNTech Aşısının Yan Etkileri Ne Kadar Sürer?

Pfizer/BioNTech aşısının yan etkileri genellikle ikinci dozdan sonra daha belirgin bir şekilde ortaya çıkar. Hafif yan etki olarak adlandırılabilecek kol ağrısı, enfeksiyon yerinde şişkinlik/kızarıklık, hasta hissetme, baş ağrısı, kırgınlık ve benzeri semptomlar çoğunlukla birkaç gün içerisinde kendiliğinden geçer. Aşı sonrası baş ağrısı, ateş, kas ağrısı gibi yan etkileri hafifletmek için parasetamol etken maddesini içeren ağrı kesiciler kullanılabilir. Enjeksiyon bölgesindeki ağrı, kızarıklık veya şişknliği azaltmak için ise ilgili bölgeye soğuk uygulaması yapılabilir. Yine aşı yapılan kolu hareket ettirmek de yan etkilerin hafiflemesini sağlayabilir. Aşı yapılan kolu sıkacak dar kıyafetler yerine bol giysileri tercih etmek de enjeksiyon bölgesinde görülen belirtilerin hafiflemesine katkıda bulunur.
BioNTech aşısının nadir görülen yan etkilerinden olan miyokardit ve perikardit belirtileri ise genellikle ikinci dozu takiben birkaç gün içerisinde ortaya çıkar. BioNTech aşısı sonrası sonrası nefes darlığı, çarpıntı, göğüs ağrısı gibi kalp iltihabı düşündürecek belirtileri gösteren kişilerin vakit kaybetmeden en yakın sağlık kuruluşuna başvurması gerekir.
Pfizer aşısına bağlı ciddi alerjik reaksiyon, aşı uygulamasından sonraki dakikalar içerisinde gelişir. Ciddi alerjik reaksiyon acil müdahale edilmesi gereken bir durum olduğundan dolayı BioNTech aşısı yaptıranlar uygulama sonrası 20-30 dakika hastanede beklemelidir. Bu süre içerisinde aşı yapılan kişide görülebilecek herhangi bir belirti erken dönemde fark edilerek acil müdahaleye başlanabilir.

Yan Etkilerle Karşılaşıldığında Yapılacaklar

Aşı sonrasında sık olarak karşılaşılabilecek durumlar ve bu hafif durumlara yönelik destekleyici yaklaşımlar şunlardır:

• Aşı uygulanan bölgede ağrı/şişlik/kızarıklık
Aşı uygulanan kolunuza yüksekte olacak şekilde pozisyon veriniz. Soğuk uygulama yapınız. (Örnek: Soğuk suyla ıslatılmış bir havlunun aşı yapılan bölgeye uygulanması vb. Bu sırada cilde doğrudan buz temas ettirilmesinden kaçınılmalıdır.)
Parasetamol içeren ağrı kesiciler kullanılabilir.

• Yorgunluk 
İstirahat ediniz, yeterli sıvı aldığınızdan emin olunuz.

• Hafif ateş, titreme 
İstirahat ediniz, yeterli sıvı aldığınızdan emin olunuz, parasetamol içeren ağrı kesiciler kullanabilirsiniz.

• Baş ağrısı 
Parasetamol içeren ağrı kesiciler kullanabilirsiniz.

• Kas/eklem ağrısı 
İstirahat ediniz, yeterli sıvı aldığınızdan emin olunuz, parasetamol içeren ağrı kesiciler kullanabilirsiniz.

• Kusma, ishal 
Bol sıvı takviyesi yapabilirsiniz, beslenmenizi ishal diyetine uygun olarak düzenleyebilirsiniz. Ağızdan sıvı ve gıda alınamayacak kadar kusma olması durumunda sıvı kaybı olabileceğinden sağlık kuruluşuna başvurunuz.

COVID-19 aşısı uygulamasından sonra bunların dışında aşıyla ilişkili olabileceği düşünülen bir rahatsızlık hissedilmesi durumunda en yakın sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

'YAN ETKİLER 2 GÜNDEN FAZLA UZARSA TEST YAPTIRILMALI'

Doç .Dr. Savaşçı, aşıya bağlı koronavirüs kapmanın mümkün olmadığını belirterek, "Ne yazık ki bizim sahada gördüğümüz belirtiler aşı yaptırdıktan 3-5 gün sonra koronavirüs belirtileri gösterip testi pozitif çıkan vatandaşlarımız mevcut. Dolayısıyla kendi şikayetlerini iyi gözlemlemeleri gerekiyor. Şunun altını özellikle çizeyim; bu aşılar hiçbir şekilde canlı aşı olmadığı için aşıya bağlı koronavirüs kapma, hasta olma ihtimali yok. 'Ben aşı yaptırdım koronavirüs mü oldum' diye asla düşünmesinler. BioNTech aşısında biraz daha fazla yan etki görülüyor; ama kişi 2 gün üzerinde şikayetleri giderek artıyorsa ateş, halsizlik, eklem ağrıları daha belirgin oluyorsa koku, tat kaybı, sırt, göğüs ağrısı, ishal herhangi birisi bu tabloya ekleniyorsa o zaman mutlaka PCR testi yaptırması gerekiyor" ifadesini kullandı.

BioNTech 2. Doz Ne Zaman Olunmalı?

Üretici firma BioNTech aşısının iki dozunun 3 hafta arayla yapılması gerektiğini belirtmiştir. Ülkemizde aşı temini, antikor çalışmaları gibi farklı etkenlere bağlı olarak iki dozun arasındaki sürede zaman zaman değişiklikler olabilmektedir. Bu nedenle ikinci dozu ne zaman yaptırabileceğini merak eden kişilerin ‘Hayat Eve Sığar’ ya da ‘E-nabız’ gibi kanalları kullanması ve ikinci doz bilgisini bu kanallardan öğrenmesi daha doğru olacaktır.

BioNTech Aşısı Kaç Doz Olunmalıdır?

Uzmanlar BioNTech aşısının istenilen ölçüde koruyuculuk sağlayabilmesi için en az iki doz uygulanması gerektiğini belirtmektedir. Ülkemizde aşılamanın ilk başladığı dönemde sadece Sinovac aşısı bulunduğundan, bu dönem içerisinde aşılanan vatandaşlar 3. doz aşı hakkını ister tekrar Sinovac isterlerse de BioNTech şeklinde kullanabilmektedir. Tüm Dünya’da bulaşıcılığı artan yeni varyantlara karşı 3. doz BioNTech aşısının gerekli olup olmadığına dair çalışmalar devam etmektedir. Bu çalışmalardan elde edilecek veriler ışığında iki doz BioNTech aşısı olanlar ilerleyen dönemde 3. doza gerek duyabilir.

BİONTECH AŞISI YÜZDE KAÇ ETKİLİ?

ABD'li ilaç fırması Pfizer ile BioNTech'in aşısının üçüncü aşama klinik denemelerinin sonuçlarında yüzde 95 oranında koruma sağlandığını duyurdu.

65 YAŞ ÜSTÜ YETİŞLKİNLERDE ETKİNLİK YÜZDE 94

Dünya koronavirüs salgını ile mücadele ederken, bir yandan da aşı çalışmaları sürüyor. ABD'li ilaç firması Pfizer, yaptığı açıklamada, Covid-19 aşısının son aşamasının nihai sonuçlarının %95 etkili olduğunu gösterdiğini ve gerekli iki aylık güvenlik verilerine sahip olduklarını açıkladı.Pfizer tarafından yapılan açıklamada, Amerikan Gıda ve İlaç İdaresi (FDA) tarafından aşıya birkaç gün içinde acil kullanım onayı vereceği belirtildi.

İlaç üreticisi, Alman ortağı BioNTech ile geliştirilen aşının etkinliğinin yaş ve diğer veriler arasında tutarlı olduğunu ve önemli yan etkilerin olmadığını belirtti. Pfizer bu durumun aşılamanın dünya çapında yaygın olarak uygulanabileceğinin bir işareti olduğunu söyledi. Virüsten özellikle risk altında olan 65 yaş üstü yetişkinlerde etkililik % 94'ün üzerinde olduğu ifade edilmişti. Öte yandan, açıklamada aşının yan etkilerin çoğunlukla hafif ila orta derecede olduğunu ve hızla ortadan kalktığını söylendi. Aşılananların % 2'sinden fazlasını etkileyen tek ciddi yan etki, ikinci dozdan sonra alıcıların %3,7'sini etkileyen yorgunluk olduğu belirtildi.

BioNTech Aşısı Koruma Oranı Nedir?

Pfizer/BioNTech aşısı koruyuculuğu ile ilgili Dünya’nın farklı ülkelerinden gelen bilgilere göre, iki doz uygulanan kişilerde COVID-19’a karşı koruyuculuk %90’ların üzerinde bulunmuştur. Aşı, yoğun bakıma yatma ve ölüm gibi COVID-19 komplikasyonlarına karşı ise %100’e yakın bir koruma sağlamıştır. Aşının yeni varyantlara karşı, koruyuculuğunun bir miktar düşmekle birlikte, etkisinin devam ettiği gösteren çalışmalar vardır. Aşının güncel koruyuculuk oranı ile ilgili olarak ulusal ve uluslararası kaynakları takip etmek daha sağlıklı bilgi edinmek açısından önemlidir.
Koronavirüs aşıları kısa süre içerisinde geliştirmelerine rağmen oldukça etkili ve güvenlidir. Pfizer BioNTech aşısı, tüm Dünya’da kabul edilen bir otorite olan FDA (Food and Drug Administration, Amerikan Gıda ve İlaç Dairesi) tarafından onaylanmıştır. Pandemiyi sona erdirmek ve hem birey hem de toplum sağlığını korumak için aşı olmak bir gerekliliktir.

Haber Etiketleri

Gıda Hattından güncel e-bülten almak için adresinizi girip kayıt olabilirsiniz.

.