Gıda Hattı

Bilim insanları, koronavirüsü ağır geçirmekle bağlantılı genleri buldu!

13 Kasım 2021, 19:07
Paylaş
Bilim insanları, koronavirüsü ağır geçirmekle bağlantılı genleri buldu!

Koronavirüse yakalananların çoğu hastanede bakıma ihtiyaç duymadan iyileşse de bazı kişiler hastalığı çok daha ağır geçiriyor. Bununla ilgili bazı genetik çalışmalar yapılmış, ancak tüm sorulara yanıt bulunamamıştı. Yeni bir bilimsel araştırma, COVID-19'un ağır geçmesine yol açan genlere ışık tutuyor...

Hastalığın İngiltere’de ilk yayıldığı dönemde bazı azınlık etnik grupların COVID-19’a nedeniyle ölme riskinin beyaz gruplara kıyasla çok daha yüksek olduğu belirlenmişti. Bu yüksek riskin bir kısmı, sosyo ekonomik unsurlarla açıklanıyor.

İngiltere’deki azınlık etnik gruplar, beyaz kişilere kıyasla daha kalabalık bölgelerde yaşıyor. Aynı zamanda kalabalık, farklı nesillerden üyeleri bulunan ailelerin bir arada yaşama oranı bu gruplarda daha fazla. Sonuç olarak, ailenin genç üyelerinin taşıdığı virüsler, yaşlıları daha kolay hasta ediyordu.

Riskin yüksek olmasının bir diğer sebebi de bu grupların bakım evlerinde ve sağlık hizmetlerinde çalışma oranının, dolayısıyla virüse maruz kalma ihtimalinin daha yüksek olması. Ancak bu unsurlar hikayenin tamamını açıklamıyordu.

Koronavirüs, farklı etnik grupları daha çok etkiledi!

The Lancet dergisinde yayınlanan büyük bir çalışma, İngiltere’de’ki ilk koronavirüs dalgasında Asyalı, Siyah ve karma etnik grupların COVID sebebiyle ölme, yoğun bakıma kaldırılma ve hastanede bakıma ihtiyaç duyma riskinin beyaz bireylere kıyasla daha yüksek olduğunu belirlemişti.

İkinci dalgada, Siyah ve karma etnik grupların riski düşmüş, güney Asyalıların riski artmıştı. Bu grup için ikinci dalgadak, hastaneye yatış veya koronavirüs sebebiyle ölme ihtimali, beyaz bireylere ve diğer azınlık etnik gruplarına göre daha fazlaydı.

Peki bu farkın sebebi ne? Azınlık etnik gruplar, sahip oldukları farklı genler nedeniyle COVID’i ağır geçirme riski taşıyor olabilir mi?

Hastalığın ağır geçme sebebi genetik hastalıklar mı?

2020 yılındaki ilk genetik araştırmalar, genetik farklılıkların COVID’i ağır geçirmeye sebep olduğun göstermişti. Binlerce koronavirüs hastasını inceleyen araştırmacılar, LZTFL1 ve SLC6A20 adlı 2 genden şüphelenmişti.

Peki bu genlerden hangisi COVID’i şiddetli geçirme riskini arttırıyor? Buna nasıl sebep oluyor?

Nature Genetics dergisinde yayınlanan yeni bir araştırma, bu 2 sorunun cevabını bulmuşa benziyor.

Oxford Üniversitesi’nden araştırmacılar, LZTFL1 geninin hastalığın ağır geçmesinde etkili olduğunu, SLC6A20 geninin etkili olmadığını belirledi.

Ağır hastalık riskini arttıran gen, bazı etnik gruplarda daha yaygın görülüyor

Asya kökenli insanların %60’ı, bu genin yüksek riskli versiyonunu taşıyor. Beyaz kişilerde bu risk %15. Afrikalı veya Afro-Karayip kökenli kişilerde ise %2.

Bulgular bununla da sınırlı değil. Söz konusu gen, solunum yolu ve akciğer yüzeyindeki hücrelerde oldukça aktif. Solunum epiteli adı verilen bu hücre katmadı, akciğerlere ulaşmadan önce havayı temizliyor ve ısıtıyor.

Aynı zamanda solunum sistemine gelen hava da solunum sistemi ile vücudun daha derinindeki dokular arasında bir bariyer görevi görüyor.

Çalışmadan elde edilen veriler, bu genin yüksek riskli varyantının akciğerlerdeki hücrelerin hasarlı dokuları tamir etmede ve ölü hücrelerin yenisini üretme kabiliyetini olumsuz etkilediğini, bu becerilerin ağır hastalığın üstesinden gelmekte etkili olduğunu gösteriyor.

Sözü edilen genetik farklılık aynı zamanda ACE2 ve TMPRSS2 adlı 2 proteini daha çok kopyalıyor. Bu proteinler SARS-CoV-2 virüsünün hücrelere girmesini sağlıyor.

Sonuç olarak, çalışmada incelenen genin yüksek riskli versiyonunu taşıyan bireylerin daha fazla hücresi enfekte oluyor, iyileşme kabiliyeti zayıflıyor ve sonuç olarak enfeksiyonu daha ağır geçiriyor.

İngiltere’deki Asya kökenli etnik grubun koronavirüsten daha fazla etkilenmesinin ne kadarlık bir bölümünün bu genetik farklılıkla açıklanabileceği henüz bilinmiyor. Aynı zamanda bu çalışma, sosyo-ekonomik faktörlerin etkili olmadığı anlamına gelmiyor.

Haber Etiketleri

Gıda Hattından güncel e-bülten almak için adresinizi girip kayıt olabilirsiniz.

.