AramaArama
Gıda Hattı

Avrupa, sağlık ve beslenmede bilgi kirliliğini tartışıyor

6 Ekim 2017, 14:29
Paylaş
Avrupa, sağlık ve beslenmede bilgi kirliliğini tartışıyor

Avrupa Gıda Bilgi Konseyi’nin (EUFIC) düzenlediği “Bilime Güvenmek: Kanıtlar Ötesi Dönem” başlıklı konferansta, sağlık ve beslenme konularında bilgi kirliliğinin toplum sağlığının geleceğini olumsuz etkilediğine dikkat çekildi. Sabri Ülker Vakfı da, Türkiye’de beslenme ve sağlık iletişimine dair bilgileri paylaştı.

Tüm dünyada sağlık ve beslenme konularında bilgiye ulaşım hızı, gelişen teknoloji paralelinde her geçen gün katlanarak büyüyor. Ancak bu durum, toplumu önemli bir sorunla da karşı karşıya bırakıyor: Bilgi kirliliği…

eufic-konferans-2017-gidahattiAvrupa Gıda Bilgi Konseyi (EUFIC) tarafından düzenlenen “Bilime Güvenmek: Kanıtlar Ötesi Dönem” başlıklı uluslararası konferans, 3 Ekim’de Brüksel’de yapıldı. Sağlık ve Bilim Haberciliği’nin mercek altına alındığı konferansta, uzman akademisyen ve iletişimciler, bilimsel bilginin iletişiminde ortaya çıkan engeller ve toplumun doğru bilgilendirilememesi sonucu ortaya çıkan sorunlar üzerinde durarak, çözüm yollarını tartıştı.

“Angry Chef” Anthony Warner da konferanstaydı

Alanında uzman isimlerin; haberlerin güvenirliği, sosyal medyanın algıyı şekillendirmesi gibi konuları irdeleyerek sorunları masaya yatırdığı konferansa, İngiltere’nin medya konusunda en önemli referans kurumlarından biri olan Science Media Centre’dan Fiona Lethbridge, Almanya Rhine-Waal Üniversitesi Bilim İletişimi Uzmanı Prof. Alexander Gerber, Maastricht Üniversitesi İletişim Uzmanı Prof. Bart Penders ve Bilkent Üniveristesi İletişim Bölümü’nden Prof. Bülent Çaplı katıldı.

angry-chef-anthony-warner-gidahattiKonferansın en renkli konuşmacısı ise dünyaca ünlü “Angry Chef” (Kızgın Şef) lakabıyla tanınan Anthony Warner oldu. Warner, gıda dünyasındaki doğru bilinen yanlışlara dair paylaştığı örnekler ile katılımcılara unutulmaz anlar yaşattı.

Sağlık Haberlerinde Kaynak Değerlendirmesi

Konferansta Türkiye’den iletişimcileri ağırlayan Sabri Ülker Vakfı, konferans ile eş zamanlı olarak bir basın toplantısı düzenledi. Türkiye’de beslenme ve sağlık iletişimine dair veriler içeren “Sağlık Haberlerinde Kaynak Değerlendirmesi 2017 raporunun açıklandığı toplantı, Sabri Ülker Vakfı Projeler Müdürü Selen Tokcan, EUFIC Direktörü Laura Fernandez Celemin ve Newcastle Üniversitesi Gıda Araştırmaları Bölümü’nden Dr. Beth Clark’ın katılımıyla gerçekleşti.

beth-clark-selen-tokcan-eufic-direktoru-laura-fernandez-celemin-gidahatti“Beslenme ve sağlık konularında bilimselliği kanıtlanmış, güvenilir bilginin iletişiminin hayati öneminin farkındayız” diyen Sabri Ülker Vakfı Projeler Müdürü Selen Tokcan, Vakıf olarak bu konuda yürüttükleri çalışmalara dikkat çekti. Türkiye’nin ilk uluslararası akredite beslenme ve sağlık iletişim eğitim programını hayata geçirdiklerini ifade eden Tokcan, “Bilgi kirliliği ile mücadelede iki tarafı ilk defa aynı masa etrafında buluşturduk. Bilim insanları ve iletişimciler İstanbul’da düzenlenen Beslenme ve Sağlıkta İletişim Programı’nda 2 gün boyunca bilimsel bilginin iletişiminde esasları konuştular ve ortak yol haritası belirlediler” dedi.

Toplantıda, Sabri Ülker Vakfı’nın “Bilim Bunu Konuşuyor” platformu ile beslenme alanındaki sıcak gündeme dair bilimsel referanslardan derlediği makaleler ile binlerce kişiye ulaştığı ve farkındalık yarattığı belirtildi.

Avrupa medyasındaki sağlık haberleri

EUFIC Direktörü Laura Fernandez Celemin ise Avrupa Gıda Bilgi Konseyi (EUFIC), East Anglia Üniversitesi (UEA) ile yürüttüğü “Avrupa gazetelerindeki beslenme sağlığı beyanlarının analizi ve kanıtları” araştırmasının sonuçlarını aktardı.

Araştırmada dört hafta süreyle AB üyesi ülkelerin sekizinde yayımlanan gazetelerdeki sağlıkla ilgili haberlerin incelendiğini belirten Celemin, “Bu araştırma, haberlerde konu edinen iddiaların sadece yüzde 27'sinin bilimsel kanıtlara, diğer bir deyişle, Avrupa Gıda Güvenliği Kurumu (EFSA) tarafından onaylanmış bilgilerle eşdeğer bilgilere dayandığını ortaya koydu” dedi.

EUFİC Direktörü, beslenme sağlığı beyanlarının yüzde 46'sında hiçbir kaynağın yer almadığına, haberlerdeki iddiaların yüzde 49’unun ise ispatlanmamış olduğuna dikkat çekti.

eufic-konferans-sabri-ulker-vakfi-basin-toplantisi-gidahatti“Çıkar amaçlı bilgi verilirse güven çok kolay kaybedilebilir”

Newcastle Üniversitesi Gıda Araştırmaları Bölümü’nden Dr. Beth Clark ise toplum sağlığı için iletişimciye düşen sorumlulukların öneminin altını çizdi. Clark, “Güven hissi iletişimin önemli unsurlarından biridir. Risk mesajlarına güvenmeyen insanların, verilen bilgiye inanmaları veya o bilgi doğrultusunda hareket etmeleri olası değildir. Bunun da çevre, sağlık, tarım ve gıda sektörü, ticaret ve ekonomi üzerinde ciddi sonuçları olabilir” dedi.

Sağlıklı beslenmeye ilgi artıyor

Google arama motoru sonuçları, Türkiye’de de sağlık ve beslenme konularındaki haberlere kamuoyu ilgisinin her geçen gün arttığını gösteriyor. Ağustos 2017 verilerine göre, Google’da “beslenme” anahtar kelimesi aratıldığında 32 saniyede yaklaşık 24.5 milyon sonuç yansıyor. 2015 yılında 15 milyon olan bu rakamın iki yılda yüzde 63 oranında artış göstermesi, toplumun beslenme ve sağlık alalarında bilgi edinmeye olan merakının her geçen gün ne derece arttığını ortaya koyuyor.

Beslenme anahtar kelimesi altında ise en fazla ziyaret edilen içeriklerde, “sağlıklı beslenme”, “dengeli beslenme” ve “gebelikte beslenme” konuları olarak öne çıkıyor. Sonuçlar beslenme ve sağlık alanlarında bilgi kirliliğiyle mücadelenin hayati önemine bir kez daha dikkat çekiyor.

eufic-konferans-bulent-capli-gidahattiİlgi çok, referans yok

Konferans konuşmacılardan Bilkent Üniversitesi İletişim Bölümü Öğretim Görevlisi Prof. Bülent Çaplı liderliğinde gerçekleştirilen Türk Medyasında Sağlık Haberlerinde Kaynak Değerlendirmesi 2017 Araştırması, çarpıcı sonuçlarıyla öne çıkıyor. Türkiye’de en fazla trafik alan haber portallarında yer alan sağlık ve beslenme içerikleri haberler incelenerek gerçekleştirilen araştırmadan bazı çarpıcı veriler şöyle:

Sağlık ve beslenme haberlerinin yüzde 94,7’si imzasız olarak yayınlanıyor.

Haberlerde referans kaynak belirtilmeme oranı yüzde 40,4.

Kaynak gösterilen haberlere bakıldığında; haberlerde gösterilen kaynakların türlerine göre ulusal kaynaklar yüzde 31,9, uluslararası kaynaklar ise yüzde 15,8 olarak çıkıyor.

Sağlık ve beslenme haberlerinde fotoğraflardan oluşan slider haberlerin oranı ise %59,4

Haberlerin değindiği farklı perspektifler ve açılara göre ise yüzde 98’inin farklı açılardan yoksun, sadece yüzde 2’sinin farklı açılara sahip olduğu belirlendi.

beslenme-saglik-gidahattiToplumun yarısından fazlasının kafası karışık!

Anadolu Üniversitesi İletişim Bilimleri Fakültesi'nin TÜBİTAK desteğiyle gerçekleştirdiği Türkiye'de Sağlık Konulu Yayıncılık İlkelerinin Belirlenmesi: Kaynak, İleti ve Hedef Kitle Bağlamında Sağlık Konulu Yayınların Analizi 2013 Araştırması da, toplumun iletişim kanallarından edindikleri bilgiye şüpheyle yaklaştığını ortaya koyuyor.

Türkiye’de yayın yapan 1.781 basın organı, 52 televizyon kanalı ve 551 internet portalından örneklem ile gerçekleştirilen araştırmanın sonuçlarına göre;

Sağlık profesyonellerinin yüzde 21'i, medya profesyonellerinin ise yüzde 12'si iletişim kanallarındaki sağlıkla ilgili bilgilerden şüphe duyuyor.

Sağlık profesyonellerinin yüzde 38'i ve medya profesyonellerinin ise yüzde 24'ü kamuoyunda konuşulan sağlıkla ilgili bilgilerin denetlenmediğini düşünüyor.

Vatandaşların ise yüzde 51'i gazete ya da dergilerdeki, yüzde 45'i televizyondaki, yüzde 48'i, internetteki sağlık konulu yayınların referans kaynağının kafa karıştırdığını düşünüyor.

Gazetelerdeki sağlık konulu haber ve yazıların sayısını “Az, yetersiz” bulanların oranı yüzde 41 iken, televizyonda bu oran yüzde 37, internette ise yüzde 22 oldu.

Gıda Hattından güncel e-bülten almak için adresinizi girip kayıt olabilirsiniz.

.