AramaArama
Gıda Hattı
banner
AramaArama

"Ambalajlı su kullanın!"

"Ambalajlı su kullanın!"
27 Şubat 2011, 11:36

Adnan Çavuş - SUDER Başkanı

Ambalajlı su sektörü hızla büyüyor. Sektörün asıl sorunu olan kayıtdışı üretimde birincil çözüm ise tüketicide başlıyor.

Röportaj: Metin Ertunç

Günümüzün en önemli sorunlarından biri olan küresel ısınma ve kuraklık Türkiye’yi de yakından ilgilendiriyor. Bazı yerleşim bölgelerimizde içme-kullanma suyu ihtiyacının uygun şartlarda ve yeterli miktarlarda karşılanması için belediyelerin çözüm üretmeye çalıştığı sürede, sadece içme amacıyla kullandığımız damacana sular, yemek ve çay için de kullanılmaya başlandı. Bu durum 2008 yılında ambalajlı su pazarını 3 milyar YTL’ye ulaşan dev bir pazar yaptı. Ambalajlı su pazarındaki gelişmeyi gören büyüklü-küçüklü birçok firma, bu alana yatırım yapmaya başladı.

Kayıtdışı ve denetimsiz üretim, ambalajlı su üreticilerinin de en büyük derdi. Tabii bu durum halk sağlığını da tehdit ediyor. Şebeke suyu yerine damacana sularını tercih eden tüketici ise bu sularla ilgili bazı mecralarda yer alan asılsız iddialar karşısında gereksiz endişeye kapılıyor.

Röportaj konuğumuz olan Ambalajlı Su Üreticileri Derneği’nin (SUDER) başkanı Adnan Çavuş, tüketicinin endişe etmesine gerek olmadığını, özellikle iddiaların hedefinde bulunan ambalaj malzemesi polikarbonun, günümüzde sağlıklı suyun tüketiciye ulaştırılması için en uygun ve güvenli ambalaj malzemesi olduğunu vurguluyor. Kullanılan ambalajların, Türk Gıda Kodeksi’ne uygun olarak Tarım ve Köyişleri Bakanlığı tarafından gerekli analizleri yapıldıktan sonra yine bakanlığın izni ve denetimi altındaki ambalaj tesislerinde üretildiğine dikkat çekiyor.

SUDER’in önceliğinin tüketiciye sağlıklı ve güvenli suların sunulmasını sağlamak olduğunu belirten Başkan; daha çok damacana sularda rastlanan denetimsiz satışlara dikkat çekerek, ucuz olduğunu düşünerek alınan üretim izni olmayan, kayıtdışı ve markasız suların halk sağlığı üzerinde potansiyel tehlike oluşturabileceğini söylüyor. “İşletmelerimiz Sağlık Bakanlığı’nca ruhsatlandırılmakta ve tesislerimiz Bakanlık ve İl Sağlık Müdürlükleri tarafından düzenli olarak denetlenmektedir. Bu nedenle tüketicilerimiz, Sağlık Bakanlığı Yönetmeliklerine uygun olarak üretilen ambalajlı su ürünlerini güvenle tüketmeye devam edebilirler” diyen Adnan Çavuş; tüketiciyi, ambalajlı ürün kullanması konusunda uyarıyor.

SUDER’in faaliyetleri ve amacı hakkında bilgi verir misiniz?

SUDER, sağlıklı su üretimi ve tüketimi konusunda gerekli eğitim ve bilinçlendirme faaliyetlerine öncülük etmek amacıyla 2000 yılında kuruldu. Başlıca hedefimiz halkımızı, sağlıklı doğal kaynak suyu tüketimine teşvik etmektir. Bu hedefimiz doğrultusunda, sektörümüzde faaliyet gösteren üretici ve tedarikçi kuruluşların tüketici sağlığına ve tüketici haklarına saygılı biçimde üretim yapmalarına da öncülük ediyoruz.

Üretici ve tedarikçi kuruluşlarımızın yasal mevzuatlara ve rekabet kurallarına uygun üretim yapmalarını sağlamak, bununla birlikte sektörü ve tüketicileri ilgilendiren çeşitli konularda bilimsel kuruluşlarla ortak çalışmalara destek vermek de derneğimizin ana hedefleri arasındadır.

Sektörün pazar büyüklüğü ve cirosu ne kadar? Tüketim rakamları hakkında bilgi verebilir misiniz?  

2007 yılı su sektöründe en hareketli dönemlerden biri oldu. 2007 yılında damacana pazarında yıllık %5, PET su perakende pazarında %34, PET su ev dışı tüketim kanalında ise %20 oranında büyüme gerçekleşti. Geçen yıl pazarda 7,9 milyar litre ambalajlı su satıldı. Tonaj olarak damacana toplam cironun % 80’nini, diğer ambalajlı sular ise % 20’ sini oluşturdu. Sektördeki toplam ciro ise yaklaşık 2,5 milyar YTL’ye ulaştı. 2008 yılında su sektöründeki hızlı büyüme nispeten aynı ivmeyle devam etti. Yılın son günlerini yaşadığımız şu günlerde ambalajlı su pazarı hacminin 8,5 milyar litreye yaklaştığını ve bu hacmin 6,8 milyar litresinin %4’lük büyüme ile damacana satış kanalından, 1,7 milyar litresinin de %23’lük büyüme ile PET satış kanalından gelmesini bekliyoruz.

Sektörün 2008 yılı toplam cirosunun 3 milyar YTL civarında gerçekleşeceğini tahmin ediyorum. 2006 yılında ortalama 91 litre olan kişi başı ambalajlı su tüketiminin, 2007 yılında 26 litresi PET, 70 litresi damacana olmak üzere toplam 96 litreye ulaştığını görüyoruz. Bu veriler ambalajlı su tüketiminin artma potansiyeli olduğunu gösteriyor.

Ambalajlı su üretim ve pazarlama konusunda sıkıntılar var mı? Varsa çözüm önerileriniz nelerdir?

Şişelenmiş (PET) ve damacana pazarları diye su pazarını ikiye ayırdığımızda, PET su kısmında yani perakende kanalında bir sıkıntı olduğunu söyleyemeyiz ama asıl sorun, su sektöründeki kayıt dışı üretim. Bu durum özellikle damacana sektöründe ön plana çıkıyor. Kaçak üretim haksız rekabete ve daha da önemlisi gıda güvenliği şartlarından uzak , hijyenik olmayan suların tüketimi halkımızın sağlığını olumsuz yönde etkileyebilir.

Ayrıca, su sektörünü diğer sektörlerle karşılaştırdığımızda kâr marjının çok düşük olduğunu görüyoruz. Özellikle lojistik maliyetlerinin en önemli kalem olduğunu söyleyebiliriz. Örneğin Anadolu’da uzak bir şehre yapılan gönderimde çoğu zaman taşıma maliyeti ürünün kendi maliyetini geçebiliyor.

Son bir nokta ise, kâr marjının düşük olması nedeniyle diğer sektörlerde yapılan pazarlama desteğinin bu sektörde yeterince yapılamaması. Düşük kâr marjı nedeniyle yıl boyunca devamlılığı olan bir iletişim kampanyası yapabilmek çok zor.

Tüketicilerin ambalajlı su tüketiminde dikkat etmesi gereken hususlar nelerdir? Örneğin; Taklit doldurulmuş damacana nasıl anlaşılır?

İçme sularının özellikleri, Sağlık Bakanlığı’nın yayınladığı, İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkındaki Yönetmelik’te açıklanmıştır. Tüketicilerimizin Sağlık Bakanlığı’ndan izinli üretilmiş suları tüketmelerini tavsiye ediyorum. Sadece fiyatının uygunluğunu göz önüne alarak kaçak ürünleri tercih etmesinler.

Damacana suya ait marka, ambalajın 4 ayrı yerinde; etiketinde, gövdesinde kabartma yazıyla, kapağın üzerindeki emniyet bandında ve kapağında bulunmalıdır. Etiket üzerinde suyun cinsi, üretim adresi, suya uygulanan işlemler ve suyun sahip olduğu kimyasal parametreleri içeren bilgilerin, dolum ve son kullanma tarihleri ile üretim parti seri numarasının varlığını kontrol etmeyi ihmal etmesinler.

AB mevzuatı ile karşılaştırdığınızda mevzuatımızda bir eksik görüyor musunuz?

AB mevzuatına uyum kapsamında 98/83/EC sayılı İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Direktif ile uyumlu olarak hazırlanan “İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmelik” ve beraberinde “Doğal Mineralli Sular Hakkında Yönetmelik” Şubat 2005 tarihinde yürürlüğe girdi.  Yönetmelik kapsamında bugün, Sağlık Bakanlığı’ndan ruhsatlı olarak faaliyet gösteren bütün ambalajlı su üreticilerimizin ruhsatlarının uyumlaştırma işlemleri tamamlandı. Bu nedenle halihazırda ambalajlı su sektörünün AB mevzuatıyla birebir uyumlu hale geldiğini söyleyebilirim.

Yönetmelik, aynı kaynaktan birden fazla ticari isim ile su dolumunu yasaklıyor. Fason dolumlar da bu yönetmelikle yasaklandı. Ancak Sağlık Bakanlığının özel izni ile izinli sulardan üçüncü ülkelere ihraç amacı ile kendi adına veya başka firma adına farklı bir ticari isim ile dolum işlemi yapılabiliyor.

Ambalaj etiket bilgilerinde de yeni düzenlemeler getirildi. Örneğin; Suların ticari tanımında, suyun kaynağının isminin veya kaynağın bulunduğu yerin isminin yansıtılması zorunluluğu getirildi. Yansıtmadığı takdirde suyun kaynağının ismi veya suyun kaynağının bulunduğu yerin isminin ticari tanımlama için kullanılan harfin 1,5 kat büyüklüğünde yazılması zorunlu tutulmuştur.

 

Orijinal damacanalarda

- Damacananın gövdesindeki etikette yazılı olan marka ismi

- Damacananın gövdesinde kendinden kabartmalı harflerle yazılı olan marka ismi

- Damacananın kapağında kendinden kabartmalı harflerle yazılı olan marka ismi

- Damacananın emniyet bandında yazılı olan marka ismi

Yorumlar

Bir cevap yazın

Gıda Hattından güncel e-bülten almak için adresinizi girip kayıt olabilirsiniz.

.