AramaArama
Gıda Hattı
banner
AramaArama

ALS hastalığı nedir? Bu belirtilere DİKKAT!

ALS hastalığı nedir? Bu belirtilere DİKKAT!
19 Haziran 2016, 14:45

Ünlü bir sporcu olan Lou Gehrig adıyla da bilinen Amiyotrofik Lateral Skleroz (ALS),  hızlı ilerleyen ve genellikle ölümcül olabilen nörolojik bir hastalık. Nöroloji Uzmanı Dr. Hale Gökmen “Kabaca bir tahmin ile Türkiye'de her yıl 1500 - 4500 civarı hastanın ALS tanısı aldığını, toplam 8000-10000 civarında hastası olduğunu söyleyebiliriz” diyerek ALS hastalığı hakkında şu bilgileri verdi:

lou-gehrig-gidahatti

ALS hastalığı nedir?

“İstemli hareketlerimizi yaparken kullandığımız kaslara emir götüren motor nöron denilen hücrelerin henüz bilmediğimiz bir nedenle dejenere olmaları yani ölmelerine bağlı gelişir. Bu hastalık başladığında öncelikle genellikle ellerde güçsüzlük ve incelmeler fark edilir. Bunun yanında belirgin olarak tüm vücutta olabilen seğirmeler de dikkati çeker.

ALS hastalığında öncelikle eller sonra kollar gibi vücuttaki tüm kaslar, hareket yeteneğini yitirmeye ve incelmeye başlar. Hasta yürüyemez bir süre sonra da boynunu tutamaz olur. En son olarak yüzdeki çiğneme kasları ve daha sonra da solunum kasları tutulduğunda bu hastalar en sık olarak solunum yetmezliği nedeni ile kaybedilirler.

stephen-hawking-gidahatti

ALS tanısı alan hastalar sıklıkla 3-5 yıl içinde kaybedilir fakat yaklaşık hastaların yüzde 10 kadarı 10 yıl ya da daha fazla yaşayabilir. Bunlardan biri ise Stephen Hawking‘dir. Uygun solunum desteği ve iyi bakımla yıllardır yaşamaktadır. (Evde yoğun bakım ortamı oluşturmak, tıbbi cihaz, kesintisiz güç kaynağı, bakım veren sorunları, havalı yatak, vs.) Bu hastada da belli olduğu şekilde son zamanlarına kadar ALS hastaları zeka kabiliyetlerinden bir şey yitirmezler.

ALS hastalığı belirtileri neler?

Semptomların sıklıkla ellerde başlar. Vuttaki tüm kaslar tutulabilir. Bazen hastalar yazı yazmada, giyinirken düğme iliklemek gibi ince işlerde sorunlar yaşadıklarında ya da bacaklarından birinde güçsüzlük şeklinde fark edip doktora başvurabilirler.

Nadiren ise hastalık yutma ve konuşma kaslarında başlar ve hasta konuşmada zorlanma ya da seste değişme ile gelebilir. Bazen peltek konuşma ya da kaslarda güçsüzlükle birlikte sertlik, kasılma hissi ile de gelebilirler. Nadiren ilk fark edilen, ellerde ve kaslarda incelme olabilir. Fasikülasyon denilen kaslarda atmalar da hastaları çok endişelendirir.

als-hastaligi-gidahatti

Tabii fasikülasyon normal kişilerde de yorulunca olabilir fakat diğer bulgularla birlikte özellikle de dilde olması tanı koydurucu olur. Bu hastalığın çok az bir kısmı (%5-10) genetik (ailesel ALS).

Hastaların çoğunluğunun aile öyküsü olmaz. En sık 60- 70 yaş arası daha çok da erkeklerde görülür. Nedeni tam olarak bilinmiyor. Bu, vücudun kendi hücrelerine karşı oluşturduğu bir tepki ve bilinen, kaçınılması gereken nedenler yok elimizde.

Bazı çalışmalar sigara içenlerde, kurşun zehirlenmesine maruz kalanlarda ve askerlerde daha sık olduğunu gösteriyor.

ALS hastalığı tedavisi

Kabaca bir tahmin ile Türkiye'de her yıl 1500 - 4500 civarı hastanın ALS tanısı aldığını, toplamda da 8000-10000 civarında hastası olduğunu söyleyebiliriz.  Tedavi için araştırmalar sürüyor. Şimdilik elimizde süreci yavaşlatan ilaçlar mevcut.

Bunun dışında destek tedavisi önemli. Hastanın solunumunun izlenmesi enfeksiyonların kontrol altına alınması, yutma zorluğu olduğunda erkenden PEG açılarak beslenmesi önemli noktalar.

Bu şekilde akciğerine besinlerin kaçması önlenerek enfeksiyonlar geciktirilebilir. Fizik tedavi de önemli bir konu tabii. Yatakta bakım hastası olanlara ise diğer hastalarda olan bakımda önemli noktalara, özellikle de yaralar açılmamasına yönelik önlemler alınmalı.

Son zamanlarına kadar etraflarındaki her şeyi anlayan ve iletişim kurabilen hastalar olduklarını unutmamak gerek.”

GIDAHATTI DERGİSİNİ ÜCRETSİZ İNDİRİN

android Apple

 

Yorumlar

Bir cevap yazın

Gıda Hattından güncel e-bülten almak için adresinizi girip kayıt olabilirsiniz.

.