AramaArama
Gıda Hattı

Ahtapot ve Kalamar nedir? Ahtapot ve Kalamar yetiştiriciliği nasıl yapılır?

31 Ağustos 2021, 13:27
Paylaş
Ahtapot ve Kalamar nedir? Ahtapot ve Kalamar yetiştiriciliği nasıl yapılır?
Ahtapot ve Kalamar nedir? Ahtapot ve Kalamar yetiştiriciliği nasıl yapılır? Su ürünleri arasında bulunan Ahtapot ve Kalamar ile ilgili araştırmalar internet üzerinden yapılıyor. Peki Ahtapot ve Kalamar nedir? Ahtapot ve Kalamar yetiştiriciliği nasıl yapılır?

Ahtapot ve Kalamar nedir? Ahtapot ve Kalamar yetiştiriciliği nasıl yapılır? Su ürünleri arasında bulunan Ahtapot ve Kalamar ile ilgili araştırmalar internet üzerinden yapılıyor. Peki Ahtapot ve Kalamar nedir? Ahtapot ve Kalamar yetiştiriciliği nasıl yapılır?

Ahtapot ve Kalamar yetiştiriciliği nasıl yapılır?

Ahtapot, kalamar ve mürekkep balıkları yetiştiriciliği bu güne dek pek çok kişinin ilgisini çekmekle birlikte bu konu daki çalışmalar bir hayli kısıtlı ve yenidir. Yalnız yapılan çalışmalar bu konulardaki üreticilik uğraşılarının ileride artabileceğini göstermektedir. Çünkü bu konu da yapılan çalışmalardan olumlu sonuçlar alındığı bildirilmektedir. Örneğin bazı ahtapot türleri kolayca ortama uyabilmekte ve donmuş yemlerle beslenebilmektedirler. Yapılan besi çalışması ile elde edilen ürünlerin piyasada yüksek fiyatla pazarlanabilecek olması yetiştiriciliğine olan ilginin artabileceğini göstermektedir.

Yumurtadan ahtapot yetiştirilmesi konusunda başarılı neticeler elde edilmiş ise de yapılan çalışmaların çoğunluğu laboratuar şartlarında gerçekleştirilmiştir. Devahtapot (Octopus dofleiniı ticari açıdan da önemli bir tür olup 20-25 kg ağırlıktadır. Bu gibi iri türler yanında 2-3 gr ağırlıkta ahtapot türleri de vardır. Hatta okyanusların derinliğinde çok daha iri türler olduğu kaydedilmektedir. Yapıları sebebiyle insanların ilgisini sürekli olarak çekmiş olan ahtapotların özellikle deniz akvaryumlarında tutularak sergilenmesi sonucu bu canlıların yaşam şartları hakkında çeşitli bilgiler edinilmiştir

Hatta 40-50 sene evvel deniz akvaryumlarda ahtapot tutarak sergilemenin çok güç olduğu düşünülürken dünyanın ünlü akvaryumlarında bir çok ahtapot türü el altında tutulabilmektedir. Buralarda yapılan çalışmalar ahtapotların yem alım ve gelişmelerini anlama bakımından çok faydalı olmaktadır Burada yeri gelmişken belirtmekte gerekir ki deniz akvaryumları her ne kadar toplumun ilgisini çeken su canlılarını sergilemeye yönelik ise de yetiştiriciliğe alınacak canlılar konu sunda ilk temel araştırmaların ele alındığı tesisler olarak bilim dünyası içirı çok büyük önemleri vardır. Ülkemizde halen bu konu da büyük akvaryumların açılamamış olması gerçekten üzüntü vericidir. Bunca deniz kenarı şehir var iken Gaziantep 'de çok büyük bir akvaryum ünitesinin Belediye tarafından kurulmuş olması da gerçekten taktire şayan bir çalışmadır.

Akdeniz ve Asya ülkelerindeki ekonomik değerinden dolayı İspanya oşinografi enstitüsünde ahtapot ve kalamarlar konusunda ayrıntılı çalışmalar yapılabilmektedir. Bu çalışmalarda en önemli sorun genç larvaların yetiştirilmesi olmuştur. Özellikle el altında tutulan anaçlardan yumurta alımı üstünde daha geniş çalışmalar yapılması gerektiği belirtilmektedir. Yukarıda bahsi geçen oşirıografi enstitüsü İspanya 'nın Vigo merkezinde yer almaktadır. Bu enstitüde doğadan toplanan ahtapotlar üstünde yapılan besi denemelerinden olumlu sonuçlar alındığı kaydedilmekte ise de henüz üreticilik aşamasına geçilebilecek bilimsel birikime ulaşılamamıştır. Bir sene boyunca ahtapotlar %80'lik crustacea, %20 balık ve dondurulmuş kabuklu etleri ile beslenmişlerdir. Üretim için ayrılan dişileri daha rahat gözlemleyebilmek amacı ile PVC kutuların dip kısmı açık ve üst tarafına ise bir kapak konarak bir dişiye bir erkek olacak biçimde cinsel olgunluğa erişmiş olan ahtapotlar yerleştirilmiştir. Çalışmalarda yumurtlama dönemi başladığında her bir dişinin embriyonik gelişim süresi ve özellikle de yumurta sayısı ile dişinin uzunluğu arasındaki ilişkiler araştı-rılmıştır. 2.000 lt. Kapasiteli tanklara 20.000 adet yoğunluğunda paralarva konulmuştur. Kapalı devre çalışan sistemde her dört saatte bir toplam su hacminin dörtte biri yenilenmiş ve su sıcaklığı 18 ile 20°Cde sabit tutulmuştur. Tanklara mikro boyutlarda alg ve deniz yosunu eklenerek yemleme yapılmıştır. Ayrıca ilk haftadan itibaren artemia nauplii yem olarak verilmiştir. Kontrollü olarak yapılan üretimde paralarva dönemindeki ahtapotlar daimi olarak izlenmiştir Ahtapotların ticari satış boyları olan 300 gr'a erişmeleri ise takriben 4 ayı bulmaktadır.

Ahtapot larvalarının planktonik yaşam biçimleri sürdürdüğü düşünülmektedir. Zira okyanuslarda yaşamakta olan ahtapot türleri diplerde yaşamakta olan kafadan bacaklı yumuşakçalar grubundandır. Bilinen türlerin yarısından fazlası yumurtadan üreyen, planktonik beslenen ve bir tür jet itici güç benzeri bir yetenek ile yüzebilen canlılardır. Bugün bile hala bir bölgeye yerleşmeden önceki yüzme davranışı ve planktonik bir dönem sayılan gelişme döneminde geçirdiği süre tartışma konularındandır. İleri safhalarında ise plankton alanlarının tür bakımından çok az sayıda olması ve ahtapotların yaşını belirlemede kullanılacak olan statolithslerin veya diğer zor yöntemlerin kullanılma olasılığının olmaması sebebiyle doğa- dan yakalanan ahtapotların yaşını belirlemede zorluklarla karşılaşılmaktadır. Bugüne kadar ahtapotları belirli bir bölgeye yerleştirme ve gelişimlerini izlemeye yönelik yapılan çalışmalardan çok az sayıda başarılı neticeler alınabilmiştir. Bir deneme de kuzey-batı Pasifik okyanusunda görülen bir tür olan Octopus vulgaris formu kullanıldığında 33-43 güne kadar başarı ile yaşatılmıştır. Yaz süresirıce su sıcaklığının 21.1°C olduğu Kuzey Batı Akdeniz kıyılarında Akdeniz formundan (O.Oulgarisoes) yavru alınabilmiştir. Birinci gün ölçülen fertlerin total uzunluklarının 2,9 milimetre, ağırlıklarının 1,4 mg olduğu ve her birirıde üç adet vantuzu bulunan kısa kol- lar taşıdığı tespit edilmiştir. Bu tür çok kısa bir süre içinde (8,5 gün) gelişim göstererek hemen hemen ağırlığının iki katına ulaşır. 60. Güne ulaştığında bu oran 125 kata erişmiş olur. Her bir dişiden alınan yumurta sayısı 1-5x105 olmasına karşın planktonik dönemde ki ölüm oranının yüksek olduğu söylenmektedir. Bu çok kısa ömürlü türlerin bir hayli kritik bir safha olan gençlik zamanlarında etrafa dağılma bakımından çok yüksek bir kapasiteleri vardır. Yüzme stilleri incelendiğinde diğer yönlere nazaran geriye doğru jet hızıyla hareket edebildikleri ve bu yüzme biçimini büyüme oranlarının en yüksek seviyeye ulaştığı 30 günlük iken kazandıkları saptanmıştır. Bu geriye kaçış yetenekleri sayesinde plankton ağlarından ve türlerini tehdit eden diğer canlılardan korunurlar.

Planktonik yaşamlarının ikinci evresinde ise kollar orantısız bir şekilde uzamaya başlar. Bu dönem ise mürekkep balığı görünümünden bentik ahtapot görünümüne dönüşüm zamanıdır. Ahtapotların yetiştirme koşullarına alınabilmesi bu günkü bilgiler ışığında daha zaman alacağı anlaşılmaktadır. Bu kitapta konuyu ele almamızın amacı da bu konu da bize gelen sorulara bir dereceye kadar cevap verebilme amacıyladır.

MUREKKEP BALlĞI ve KALAMAR YETİŞTİRİCİLİGİ

1978'li senelerden bu yana Tayvan 'da mürekkep balığı ve kalamar yetiştiriciliği üstünde çeşitli çalışmalar yürütülmüştür Bugüne kadar denizlerinde bulunan 11 tür üstünde çalışılmış olmasına karşın üç türün üretimi üstünde yoğunlaşmışlardır. (Sepioteuthis lessoniana, Se- piella inermis, Sepia pbaraonis). 1990'dan itibaren aşağı yukarı 2 milyonu n üstünde üretilen kalamar yavrusu doğayı zenginleştirme amacı ile denizlere bırakıldığı bildirilmektedir. Yapılan çalışmaların çoğunluğu ismi geçen türlerin biyolojisi, davranışları ve yaşayabileceği su şartları üstünde yoğunlaşmıştır. Araştırmalar neticesinde genel itibari ile kafadan bacaklıların çok kısa yaşam süreleri bulunmasına karşın, büyüme hızı, doğurganlık beceriyi ve yumurtadan çıkış oranı bakımından olumlu bilgiler edinilmiştir.

Kafadan bacaklı yetiştiriciliği yapılmak istendiğinde başlangıç olarak yumurtalar mürekkep balığı için hazırlanan kapanıardan toplanmaktadır. Çünkü diğer avcılık metotları kullanıldığında yumurta kalitesinin düşük olduğu anlaşılmıştır. Septella inermis üstünde yapılan çalışmalarda %10-15 tuzlulukta yumurtalardan yavru çıkmadığı %20-30-35 tuzlulukta ise yavru elde edilebildiği ve gruplar arasında yumurtadan çıkış açısından bir fark olmadığı belirtilmiştir Mürekkep balıklarının yumurta bırakma şekilleri türlere göre farklı olmaktadır.

Avrupa mürekkep balığı Sepia officinalis özellikle medikal deneyler için kapalı sistem üretim ünitelerinde yetiştiriciliği yapılabilen bir türdür. Atlantik kıyılarından Akdeniz ve Afrika sahillerine kadar yaygındır. %032-35 tuzlulukta 15-27oCde yaşar. İdeal üretim sıcaklığı 21oCdir. Su sıcaklığına bağlı şekilde 6-16 ayda cinsel olgunluğa erişmektedir.

Bu sebeple doğadan yumurta sağlanması aşamasında türlere göre yumurtlama alışkanlıkları ve şekilleri bilinirse toplama işlemi daha emniyetli olarak yapılmış olur. Bazıları salkım halinde bazıları ise diziler halinde yumurta bırakabilmektedir. Kimileri ise dağınık olarak yumurta bırakırlar.

Yumurtalardan yavru alımı şu biçimde olmaktadır. Kuluçka tanklarında iyi bir havalandırma sistemi hazırlanır ve yumurtaların içerisinde açılabileceği plastik sepetler yerleştirilir. Sıcaklık sürekli olarak dikkatle izlenir ve ani ısı düşmelerine olanak verilmez. Alg sorununa karşı Işık şiddeti düşük tutulur veya bir perde ile muhakkak gölgelik uygulanır. Su sıcaklığı 280C olduğu takdirde Mürekkep balığı yumurtaları için inkübasyon süresi 2 hafta, büyük yüzgeçli mürekkep balıkları için 3 hafta yeterli olmaktadır. Yumurtadan çıkma oranı tüm türler için genelde %90'dan daha fazladır. Yumurtadan yeni çıkan büyük yüzgeçli mürekkep balığı planktonik yaşam sürer, erginleri ise nektoniks (serbest yüzen) dönem yaşar. Pharaoh mürekkep balığı ise hem genç kişileri hem de erginleri bentik yaşamlıdır. Spirıeless mürekkep balığı türünde ise yumurtadan çıktıktan sonra 3 gün planktonik dönem yaşanır, erginlik dönemindeyse bentik yaşama geçer. Görüleceği gibi farklı çeşitlerde farklı yaşam alışkanlıkları bulunur.

Yumurtadan yeni çıkan larvalar artemia ile beslenmektedir. Bu sebeple karides larvaları ve daha bir çok yem denenmiş ve bu çalışmaların sürmesi beklenmektedir. 20 gün sonra genç kafadan bacaklılar çok ince parçalanmış ve ezilmiş ölü fakat taze balık etiyle beslenmeye geçer.

Gıda Hattından güncel e-bülten almak için adresinizi girip kayıt olabilirsiniz.

.