AramaArama
Gıda Hattı

AB’nin Sınırda Karbon Düzenlemesi, Türkiye’yi de etkileyecek

25 Temmuz 2021, 13:24
Paylaş
AB’nin Sınırda Karbon Düzenlemesi, Türkiye’yi de etkileyecek
AB'nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması’na (CBAM) en fazla maruz kalacak ülkeler arasında Türkiye de var.

AB’ye ithal edilen belirli ürün gruplarına uygulanacak olan Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması’na (CBAM) en fazla maruz kalacak ülkeler arasında Türkiye de var.

AB Komisyonu, “iklim nötr” hedefi içeren Avrupa Yeşil Mutabakatı kapsamında 2030’a kadar sera gazı salımını 1990 seviyesine göre yüzde 55 azaltım hedefine uyum için gerekli yasal çerçeveye ilişkin “55 Hedefine Uyum - Fit For 55-” Yasa Paketi önerilerini sundu.

AB ile aynı iklim hedeflerine ve emisyon azaltım mekanizmalarına sahip olmayan ülke ve bölgelerden AB’ye ithal edilen belirli ürün gruplarına (çimento, elektrik, gübre, demir ve çelik, alüminyum) uygulanacak olan Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (CBAM) ile ilgili yönetmelik taslağını da kapsayan paketin içeriğinde, enerji ve iklim alanlarında birbiriyle ilişkili yeni yasa ya da mevcut yasalar üzerinde değişiklik öngören öneri taslakları bulunuyor.

Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması-CBAM önerisi

  • Elde edilen gelirlerin büyük bir bölümü AB bütçesine aktarılacak. Yeni Nesil AB-AB Toparlanma Fonu kapsamında, AB Komisyonu’nun piyasalardan borçlanmasına izin verilmişti. Borcun geri ödenmesi için yeterli kaynağın güvence altına alınması bağlamında “özkaynak” ile ilgili yeni bir teklifin Komisyon tarafından CBAM gelirleri de dikkate alınarak hazırlanıp, 2021 içerisinde sunulacak.
  • Üçüncü bir ülke veya bölgenin AB’ye entegre elektrik piyasası varsa ve bu ülke ya da bölge elektrik yasalarında AB müktesebatına uyum, 2050’ye kadar iklim nötr olma hedefi, AB gerekliliklerine uymayan üçüncü ülkelerden AB’ye dolaylı elektrik ithalatını önleyen bir mekanizmanın varlığı gibi gerekli kıstasları karşılıyorsa, buradan AB’ye elektrik ithalatı vergiden muaf tutulacak.

Her yıl için beyanda bulunulacak

  • Taslağın CBAM uygulamasına ilişkin olan ikinci bölümünde her yıl 31 Mayıs’a kadar her yetkilinin önceki takvim yılı için beyan (CBAM beyanı) sunması gerekeceği belirtiliyor.
  • Yönetmelik uyarınca hesaplanan, megawatt-saat elektrik veya diğer mallar için her bir ton CO2 emisyonu başına toplam gömülü emisyonlar beyannamede belirtilecek. Toplam sertifika adedi ve toplam gömülü emisyonların karşılaştırması yapılacak.
  • Her AB ülkesinin yetkili makamı, CBAM sertifikalarını o üye ülkede yetkilendirilmiş beyan sahiplerine hesaplanan fiyattan satacak.
  • AB Komisyonu CBAM sertifikalarının fiyatını her takvim haftası için 1031/201026 sayılı Yönetmelikte belirtilen prosedürlere uygun olarak ortak müzayede platformundaki AB ETS tahsisatlarının kapanış fiyatlarının ortalamasını alarak hesaplayacak.
  • CBAM Yönetmelik tasarısının yasalaşması için Avrupa Parlamentosu ve AB Konseyi’nde görüşülmesi süreci yürütülecek.

Uzlaşı ve onaylanma süreçlerinden sonra Yönetmelik, AB Resmi Gazetesi’nde yayımlanmasını takip eden 20. Gün yürürlüğe girecek. (Hedeflenen tarih 1 Ocak 2023).

CBAM’a en fazla maruz kalacak ülkelerden biri de Türkiye

  • CBAM kapsamındaki ürünlerin listesine taslak ekinde yer veriliyor: Çimento, elektrik, gübre, demir ve çelik, alüminyum.
  • CBAM uygulamasından muaf tutulan ülkeler: İzlanda, Liechtenstein, Norveç, İsviçre
  • AB Komisyonu’nun çalışma belgesinde (Commission Staff Working Document) Türkiye’yi ilgilendiren bazı tespitlere yer veriliyor. Mevcut ticaret akışlarının basit düzeyde analizine dayalı olarak CBAM'a potansiyel olarak en fazla maruz kalacak ülkeler arasında Rusya, Ukrayna, Türkiye’den sonra Belarus, Arnavutluk ve Kuzey Afrika ülkeleri (Mısır, Cezayir ve Fas) sıralanıyor.

Türkiye, AB’nin alüminyum ithalatında 9. sırada

  • Alüminyum ile ilgili olarak AB'ye yapılan toplam ithalatın yaklaşık %85'ini oluşturan ilk 10 ihracatçı ülke sıralanıyor: Norveç (%19), Rusya (%17), Birleşik Arap Emirlikleri (%8), Çin (%7), İzlanda (%7), Mozambik (%7), Birleşik Krallık (%6), İsviçre (%5), Türkiye (%5) ve Bahreyn (%3).
  • Çimentoda ise sektörün toplam ithalatının %35'ini oluşturan ana ihracatçının Türkiye olduğu belirtiliyor.

CBAM ile ilgili olarak AB Komisyonu’nun hazırladığı “Sorular ve Yanıtlar” belgesine erişim için 55 Hedefine Uyum - Fit For 55 –” Yasa Paketi’nde yer alan diğer yasa önerileri de şöyle:

AB Emisyon Ticareti Sistemi (ETS)

AB Komisyonu, genel emisyon üst sınırını düşürmeyi ve yıllık düzeyde azaltım oranını yükseltmeyi öneriyor. Komisyon ayrıca, havacılık sektörü için bedelsiz emisyon tahsisatlarının aşamalı olarak kaldırılmasını, Uluslararası Havacılık için Küresel Karbon Dengeleme ve Azaltım Planı’na (CORSIA) uyum sağlanmasını ve ulaştırmadan kaynaklanan emisyonları ETS'ye dahil etmeyi teklif ediyor. Karayolu taşımacılığı ve binalara yönelik olarak da yakıt dağıtımı için mevcut ETS’den ayrı bir emisyon ticareti sistemi kurulması planlanıyor.

İklim nötr dönüşümü için hızlandıran etkiye yol açacak teknolojinin gelişmesini desteklemek üzere İnovasyon ve Modernizasyon Fonlarının kapasitesinin artırılması ve AB ülkelerinin ETS gelirlerinin tamamını iklim ve enerji ile ilgili projelere harcamaları öneriliyor.

Çaba Paylaşımı Yönetmeliği (Effort Sharing Regulation): Binalar, karayolu ve yerel deniz taşımacılığı, tarım, atıklar ve küçük sanayiye ilişkin olarak AB ülkelerine kişi başına düşen GSYİH'ya dayanılarak atanan emisyon azaltım hedeflerinin artırılmasını kapsıyor.

AB, tarım ve orman sektörlerinde iklim nötr olmayı hedefliyor

Arazi Kullanımı, Orman ve Tarım Yönetmeliği: Doğal karbon yutakları yoluyla 2030 yılına kadar 310 milyon ton CO2 emisyonuna eşdeğer karbon giderimi için AB düzeyini kapsayan bir hedef belirliyor. AB ülkelerinin bu hedefe ulaşmak için karbon yutaklarını önemsemeleri ve genişletmeleri gerekeceği belirtiliyor.

2035 yılına kadar AB’nin gübre kullanımı ve hayvancılıktan kaynaklanan CO2 dışı tarımsal emisyonlar da dahil olmak üzere arazi kullanımı, ormancılık ve tarım sektörlerinde iklim nötrlüğüne ulaşması hedefleniyor. AB Orman Stratejisi kapsamında 2030 yılına kadar Avrupa'da 3 milyar ağaç dikilmesi planlanıyor.

Yenilenebilir Enerji Yönergesi (Renewable Energy Directive): Yönerge üzerinde değişiklik yapılmasına ilişkin öneri ile 2030 yılına ulaşıldığında toplam enerjinin %40'ının yenilenebilir kaynaklardan üretiliyor olmasını sağlamak için hedef artışı belirleniyor. Tüm üye ülkelerin bu amaca katkıda bulunmasını sağlamak üzere ısıtma ve soğutma, ulaşım, binalar ve sanayide yenilenebilir enerji kullanımı için özel hedefler öneriliyor.

Her yıl kamu binalarının %3’ü yenilenecek

Enerji Verimliliği Yönergesi (Energy Efficiency Directive): AB düzeyinde enerji kullanımını azaltmak için bağlayıcılığı olan bir yıllık hedef belirleniyor. Ayrıca enerji verimliliğine katkı ve yenileme dalgasına hız kazandırmak üzere kamu binalarının her yıl %3'ünün yenilenmesi (renovasyon) gerekliliği getiriliyor.

Otomobil ve kamyonetler için CO2 Emisyon Standartlarını Belirleyen Yönetmelikte Değişiklik (Amendment of the Regulation setting CO2 emission standards for cars and vans): ETS’yi tamamlayıcı bir unsur olarak karayolu taşımacılığında emisyon artışıyla mücadele için yeni üretilen araçların ortalama emisyonlarının 2021 seviyelerine kıyasla 2030'da %55; 2035'de ise %100 azalması gerekliliği getiriliyor. Bir başka deyişle 2035 itibariyle kayıtlı tüm yeni arabaların sıfır emisyonlu olması öneriliyor.

elektrikli-arac-araba-gidahatti (1)

 

Şarj kapasitesi genişletilecek

Gözden Geçirilmiş Alternatif Yakıtlar Altyapı Yönetmeliği (Revision of the Directive on deployment of the alternative fuels infrastructure) Sürücülerin araçlarını Avrupa çapında güvenilir bir ağ üzerinden şarj edebilmelerini veya yakıt ikmali yapabilmelerini sağlamak için AB ülkelerinin sıfır emisyonlu araç hedefiyle uyumlu olarak şarj kapasitesini genişletmesi gerekiyor.

Bunun için de her 60 km’de elektrik şarj ikmali ve her 150 km’de hidrojen yakıt ikmali kapasitesi öngörülüyor. Ayrıca uçak ve gemilerin büyük limanlarda ve havaalanlarında temiz elektrik kaynağına erişimi olması gerekliliği getiriliyor.

Deniz ve havayolu için gereklilikler

ReFuelEU Havacılık Girişimi (ReFuelEU Aviation Initiative): Yakıt tedarikçilerinin “e-yakıtlar” olarak bilinen sentetik düşük karbonlu yakıtlar da dahil olmak üzere AB havalimanlarında uçaklara ikmal edilen jet yakıtlarına sürdürülebilir havacılık yakıtlarının artan seviyelerde dahil edilmesi gerekliliği getirilecek.

FuelEU Denizcilik Girişimi (FuelEU Maritime Initiative): Avrupa limanlarına uğrayan gemilerin kullandığı enerjinin sera gazı içeriğine azami sınır koyularak, sürdürülebilir deniz yakıtları ve sıfır emisyon teknolojilerinin kullanımı teşvik edilecek.

Enerji Vergilendirme Yönergesi Revizyonu (Revision of the Energy Taxation Directive): Fosil yakıtların kullanımını teşvik eden halihazırda mevcut muafiyet ve indirimli oranların kaldırılması ve enerji ürünlerinin vergilendirilmesinin AB enerji ve iklim politikalarıyla uyumlu hale getirilerek, temiz teknolojilerin teşvik edilmesini sağlayacak öneriler içeriyor.

Haber Etiketleri

Gıda Hattından güncel e-bülten almak için adresinizi girip kayıt olabilirsiniz.

.