Gıda Hattı

5 zincir markete cezanın gerekçeli kararı yayınlandı

19 Ocak 2022, 12:09
Paylaş
5 zincir markete cezanın gerekçeli kararı yayınlandı

Rekabet Kurulu’nun toplam 2,7 milyar lira ceza verdiği 5 zincir marketin, “topla-dağıt özelliği sergileyen kartel niteliğinde anlaşma sağladıklarına kanaat getirilmesine karşın” elde edilen satış gelirinin cirolarının küçük bir kısmını kapsamasının “hafifletici unsur” kabul edilerek ceza verdiği kaydedildi. Kararda, WhatsApp grubundaki “Zam yapacağız, hazırlanıyoruz” türünden yazışmalara da yer verildi.

Rekabet Kurumu tarafından aralarında A101, BİM, CarrefourSA, Migros'un da bulunduğu toplam 29 teşebbüs ve bir dernek hakkında Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 4. maddesinin ihlal edilip edilmediğinin tespiti amacıyla soruşturma başlatılmıştı.

Soruşturma heyetinin yaptığı inceleme ve tespitler sonucunda 5 zincir market arasında doğrudan veya ortak tedarikçiler aracılığıyla dolaylı temaslar yoluyla satış fiyatlarının ve fiyat artışlarının koordinasyonunun sağlandığı, piyasanın organize edildiği, artırılan fiyatların rakiplerle eş zamanlı raflara yansıtıldığı, söz konusu marketlerin ürünün satış fiyatlarının tespiti amacına sahip topla-dağıt karteli niteliğindeki anlaşmalar veya uyumlu eylemler yoluyla 4. maddeyi ihlal ettikleri iddiaları üzerine sözlü savunmaları alınmıştı. Toplam 16 saat süren sözlü savunmaların ardından 29 Ekim 2021’de Rekabet Kurumu soruşturmaya ilişkin nihai kararını vermişti.

5 zincir markete toplam 2,7 milyar liralık idari para cezası verildi

Karara göre BİM'e 958 milyon 129 bin 194 lira, CarrefourSA'ya 142 milyon 469 bin 772 lira, Migros'a 517 milyon 672 bin 762 lira ve A-101'e 646 milyon 582 bin 329 lira olmak üzere 5 zincir markete toplamda 2 milyar 649 milyon 223 bin 94 lira idari para cezası verilmişti.

Rekabet Kurumu Başkanı Birol Küle, 11 Ocak’ta 5 zincir markete verilen idari para cezasının gerekçeli kararının yayımlanacağını duyurmuştu. Rekabet Kurumu'nun resmi internet sitesinden “Perakende gıda ve temizlik ürünleri ticareti ile iştigal eden zincir marketler ile bunların tedarikçileri konumunda olan üretici ve toptancı seviyesindeki teşebbüslerin fiyatlama davranışlarının incelenmesi” konulu bir karar yayımlandı.

Cezaya nasıl hükmedildiğine ilişkin bilgi ve yazışmalar delil gösterildi

28 Ekim 2021’den 18 Ocak’a kadar olan 80 günlük süre içerisinde hazırlanan kararda, Mali Suçları Araştırma Kurulu’nun (MASAK) sunduğu zincir marketlerin geriye doğru fiyat hareketlerinin geometrik ortalamalarının yer aldığı Excel çalışmasından ve zincir marketlerin 2019 Aralık ayından itibaren Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığı (TÜİK) ile paylaştıkları verilerden faydalanıldı.

Gerekçeli kararda, Türkiye genelinde yaklaşık 10 bin mağazası bulunan A-101, 7 bin 600 mağazası ve ürün portföyünde 750 ürünü bulunan BİM, 52 ilde 647 mağazası bulunan CarrefourSA ve 2019 yılında 2 bin 153 mağazaya sahip Migros’un para cezasına nasıl çarptırıldığına dair bilgilerden ve yazışmalardan oluşan deliller yer alıyor.

Aralarındaki yazışmaların kartel niteliği taşımadığını savundular

Kararda, söz konusu 5 zincir marketin birbirleri ile mesajlaşarak satış fiyatlarının belirlenmesi ve bilgi alışverişinden doğan ihlallere ilişkin 26 tespite yer verildi. Rekabet Kurumu tarafından sunulan söz konusu 26 tespit, sözlü savunmada tartışıldı. Buna göre 5 zincir market tarafından idari para cezasına ilişkin yapılan savunmada, 26 tespitte ele alınan davranışların topla-dağıt gibi kartele işaret etmediği belirtilerek, yeniden satış fiyatlarının belirlenmesi olarak sınıflandırılabileceği ya da bilgi değişiminin söz konusu olabileceği ifade edildi.

5 zincir market, fiyatlarda anlaşılması ile elde edilen satış gelirinin toplam satış gelirinin küçük bir kısmını karşıladığı gerekçesiyle hafifletici unsur olarak ele alınmasını istedi. Savunmada, muhtemel ihlal iddialarının yalnızca sınırlı sayıda ürünle ilişkili olduğu savunularak, ilgili ürünlerden elde edilen satış gelirlerinin toplam satış gelirlerinin küçük bir kısmını karşıladığı öne sürüldü. Ayrıca savunmada bu durumun göz önüne alınması ile ceza tespiti yapılırken hafifletici unsur olarak ele alınması gerektiği vurgulandı.

Kurul, kartel niteliğinde anlaşma sağladıklarına kanaat getirdi

Rekabet Kurulu ise söz konusu savunmaya karşı 26 tespitte ele alınan eylemlerin satışa sunulan pek çok ürünün perakende satış fiyatlarının tespiti amacına sahip, topla-dağıt özelliği sergileyen kartel niteliğinde anlaşma veya uyumlu eylemler olduğunu belirtti. Bundan dolayı tespit edilen ihlallerin yeniden satış fiyatının belirlenmesi veya bilgi alışverişinden doğan diğer ihlaller başlığı altında belirlenmesi gerektiğini vurgulayarak yapılan savunmaya katılmayan Kurul, elde edilen satış gelirinin 5 zincir marketin cirolarının küçük bir kısmını kapsadığı gerekçesiyle davranışın hafifletici unsur olarak ele alınmasına kanaat getirdi.

Rekabet Kurulu, 5 zincir marketin kartel niteliğinde anlaşma sağlamasına karşın savunmada bahsedilen fiyatlarda anlaşma ile elde edilen satış gelirinin toplam satış gelirinin küçük bir kısmını karşıladığı gerekçesiyle hafifletici unsur olarak ele alınmasını istemesini dikkate alarak, söz konusu ürünlerin 5 zincir marketin cirolarının küçük bir bölümünü temsil etmesi gerekçesiyle hafifletici unsur olduğuna kanaat getirdi.

rekabet-kurumu-gidahatti

Hafifletici unsur değerlendirmesiyle ceza oranları belirlendi

Rekabet Kurulu’nun kararında 5 zincir marketin perakendecilerin geleceğe dönük fiyatları ve fiyat geçiş tarihleri gibi rekabete hassas bilgilerin paylaşımına aracılık etmesi yönüyle açıkça perakende satış fiyatlarının tespiti amacına sahip kartel görünümünde ortaya çıkan anlaşmalar veya uyumlu eylemler yoluyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine karar verildi. İdari para cezası, 5 zincir marketin yıllık gayri safi gelirlerinin yüzde 2’si ile yüzde 4’ü arasında verildi. Buna göre kararda 5 zincir markete verilen toplam 2 milyar 649 milyon 223 bin 94 lira idari para cezası, yıllık gayri safi gelirlerinin yüzde 2’si ile yüzde 4’ü arasında verildi.

Kararda, 5 zincir marketin toplam 2,7 milyar liralık idari para cezasına nasıl çarptırıldığına dair bilgilerden ve WhatsApp yazışmalarından oluşan delillere de yer verildi. Yazışmalarda, “3.45 ve 3.75 olmuş. Hemen geçiyoruz”, “Zam yapacağız, hazırlanıyoruz” gibi ifadeler dikkat çekiyor.

İHA

Haber Etiketleri

Gıda Hattından güncel e-bülten almak için adresinizi girip kayıt olabilirsiniz.

.