Landau: “Türkiye, AB’ye tam üye olmalıdır”

Bu haftaki sohbetimizi gerçekleştirdiğimiz Türk-Alman Ticaret ve Sanayi Odası (TATSO)Yönetim Kurulu Üyesi ve Genel Sekreteri Marc Landau; Türkiye’nin AB üyeliği ve uyum çalışmaları hakkındaki düşüncelerini sorduğumuzda, “Türkiye tüm üyelik şartlarını yerine getirdiği sürece, Avrupa Birliği’ne tam üye olmalıdır. Bizim odamızın görüşü bu yöndedir.” cevabını veriyor.

1994 yılında kuruldu

Türk-Alman Sanayi ve Ticaret Odası’nın kuruluşu 1994 yılına rastlıyor. Türkiye’de, Odalar ve Borsalar Kanunu uyarınca kurulmuş ilk ve şu ana kadar tek ikili oda olma özelliğini taşıyan AHK Türkiye (Alman Dış Ticaret Odası), Almanya ile Türkiye başbakanlarının teşvikleriyle oluşturulmuş bir oda. 400’den fazla üyesi bulunan Oda, hem Alman hem de Türk girişimcilere, iki ülke arasındaki ticari ilişkilerinde iletişim, danışmanlık ve kolaylıklar konusunda hizmet veriyor. Bugün 24 Milyar USD (2006) seviyesinde bulunan Türkiye-Almanya ticaret hacminde TATSO’nun büyük katkısı var.

Yeni gelişmeler

Almanya ile ilişkilerimizde bugünlerde yeni bir hareketlilik var. İlki bu ayın başında Alman Sanayi ve Ticaret Odaları Birliği binasında düzenlenen Türk Alman Ticaret ve Sanayi Odası'nın (TATSO) genel kurul toplantısı haberi. TATSO genel kurulunun açılışında konuşan TOBB Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu, Almanya ile ticaret hacminin geçen sene 24 milyar dolar olduğunu, rakamın bu yıl 30 milyar dolara ulaşmasını beklediklerini kaydederek, ''Önümüzdeki 5 yıl içinde ise bu hacmin, 50 milyar dolara ulaşmasını hedefliyoruz'' dedi. Türkiye'de faaliyet gösteren 3 bine yakın Alman firması bulunduğunu, Almanya'da ise 60 bin Türk kökenli girişimcinin faaliyet gösterdiğini belirten Hisarcıklıoğlu, bu girişimcilerin yaklaşık 350 bin kişiye istihdam sağladığını kaydetti. Hisarcıklıoğlu, Odanın bugün 400'den fazla üye ile Türk ve Alman ekonomileri arasında ''önemli bir köprü haline geldiğini'' ifade etti.

İkincisi ise, daha taze bir haber. İstanbul Ticaret Odası (İTO), dünyanın en büyük gıda fuarı olma özelliğini elinde bulunduran ve bu yıl 29.uncusu düzenlenen Uluslararası ANUGA Fuarı’na 2009 yılında ülkemizin “konuk ülke” olarak katılacağını duyurdu. Bu yıl 13-17 Ekim tarihlerinde Köln’de düzenlenen fuarın ilk konuk ülkesi ise Tayland seçildi.İTO’dan yapılan açıklamada Türkiye’nin, ANUGA 2009’da gıda ve içecek şirketlerinin en son inovasyon ürünlerini, gıda endüstrisindeki büyüme potansiyelini ve dünyaca ünlü otantik lezzetlerini dünyaya ‘konuk ülke’ ayrıcalığı ile sergileme imkanı bulacağı ifade edildi ve Türkiye’nin ANUGA Fuarı’na konuk ülke olmasının ilk kez 4 Haziran 2007’de Köln Anakent Belediye Başkanı Fritz Schramma’nın İTO’yu ziyaretinde gündeme geldiği anımsatıldı.

Her iki haberde, Türk-Alman ticari ilişkilerinde gelinen noktayı görmemiz açısından önemli bilgileri içeriyor.

Tarım ve Gıdada Durum

Tarımsal ürünler ve gıda sektöründe ise, toplam ticaret hacminin yaklaşık % 6’sı oranında bir değer karşımıza çıkıyor. Yaklaşık 1.5 milyar USD seviyesinde olan tarım ve gıda ürünleri hacmi de yıldan yıla artış göstermekte.

Almanya tarım ve gıda sektörümüzle bir başka açıdan da yakından ilgili. AB müktesebatına uyum projelerimiz çerçevesinde birçok projede eşbaşkanlık yapıyor. En son çalışma konusu ise; “Türkiye’de Gıda Güvenliği ve Kontrol Sisteminin Yeniden Yapılandırılması ve Güçlendirilmesi/Gıda Güvenliği ve Kontrol Sistemi”  AB Eşleştirme Projesi. Bu proje Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğü (KKGM) ile Almanya Tüketiciyi Koruma, Gıda ve Tarım Federal Bakanlığınca ortak yürütülüyor.Sektörümüzün bu yönüyle Almanya ile ortak yürüttüğü projeler, iki ülke ticari ilişkilerine de olumlu yansıyor.

Bu kısa bilgiden sonra dilerseniz Türk-Alman Sanayi ve Ticaret Odası Genel Sekreteri Marc Landau ile olan sohbetimize geçelim ve iki ülke ilişkileri, sermaye ve yatırımlar, AB vd. konularla ilgili açıklamalarını okuyalım…

1. Türkiye’ye yatırım yapan ülkelerin başında Almanya gelmektedir. Alman yatırımcılarının Türkiye’ye yatırım yapma ilgisi nereden kaynaklanmaktadır?

Alman firmalarının yatırım yapmak amacıyla Türkiye’yi seçmelerinin bir çok farklı nedeni var. Türkiye’nin 70 milyonu aşkın nüfusuyla büyük bir Pazar olması, nüfusun büyük oranda genç olması ve artan gelir dağılımı bu nedenlerin başında geliyor. Diğer firmalar ise Türkiye’yi global planlama veya bölgedeki üs olarak kullanıyorlar. Sadece düşük maaş gibi maliyet avantajları, artık Türkiye’ye yatırım yapmak için bir neden değil. Çünkü maaşlar birçok Doğu Avrupa ülkesinin seviyesine geldi. Tabii bu durum, Türk işçilerinin daha üretken ve hırslı olmasıyla telafi ediliyor.

2. Türkiye’ye 2006 - 2007 döneminde Alman sermaye girişi ne kadar oldu?

İstatistiklere göre yıllık ortalama Alman yatırımı 200- 300 milyon dolar seviyesinde. Tabii net rakam, birçok Alman firmasının uzun senelerdir burada olduğunu ve yatırımlarını yenilediklerini düşünürsek daha da artacaktır.

3. Bu sermaye girişinin ne kadarı gıda sektörüne yatırım yapmaktadır? Üyeniz olan Alman sermayeli, Türkiye’de yatırım yapan gıda şirketi var mı? Bunlar hangi firmalardır? Bunların yatırım tutarları ve istihdamları ne kadardır?

Alman yatırımı içerisinde gıda sektörünün ne kadarlık bir payı var bunu bilemiyoruz ama, birçok büyük Alman şirketi Türkiye’de yer almaktadır. Üyelerimiz arasında ilk aklıma gelen  şirketler; Dr. Oetker, Haribo, Carl Kühne ve biraz daha ekolojik gıda üretiminde  uzmanlaşmış olan Rapunzel.

4. Alman sermayenin yatırım esnasında (özellikle gıda sektöründe) karşılaştığı sorunlar var mı? Varsa nelerdir?

Bizim bildiğimiz kadarıyla, özellikle gıda sektöründe yatırıma yönelik çok büyük engeller yok.

5. Alman yatırımlarının Türkiye’nin üretim ve ihracatına yönelik etki ve katkıları nelerdir?

Çoğu Alman yatırımcı aynı zamanda ihracat için üretiyor. Örnek vermek gerekirse, Almanya’da şehirlerde kullanılan her üç otobüsten bir tanesi Türkiye’de üretiliyor. Dünyanın birçok otomobil üreticisine ihraç edilen yüksek teknolojide ekipmanlar, Bosch’un Bursa’daki fabrikasında üretiliyor. İzmir’de büyük bir fabrikası olan Hugo Boss, ihracat için yüksek kalitede ürünü Türkiye’de üretiyor.

6. Almanya ile Türkiye arasındaki gıda hacmi ne kadar? Almanya’nın genel ticaret hacmi içerisinde ne kadarlık bir yer tutmaktadır? Gıda ticaretinde ithalat ve ihracat kalemlerinde, işlenmiş ve işlenmemiş gıda maddeleri bazında hangi ürünler ön plandadır?

Türkiye ve Almanya arasındaki tarım ve gıda sektöründeki karşılıklı ticaret,  2005 yılı rakamlarıyla yaklaşık 1.5 milyar USD. Türkiye tarafında 1.2 milyar USD’ı aşan ve her yıl giderek artan bir ihracat var. Bu ihracatın 700 milyon dolardan fazlası kuruyemiş ve fındık, 140 milyon dolarını ise işlenmiş meyve ve sebze oluşturmaktadır. Öte yandan Almanya 300 milyon USD değerinde tarımsal ürün sağlamıştır.

7. Türkiye’nin AB üyeliğinde bir çok uyumun yapılmasında eşbaşkanlığı Almanya yapmaktadır. Bunlardan birisi de gıda sektörü. Türkiye’nin AB’ne üyeliği konusunda Alman dostlarımız Hükümetleri ile aynı düşüncedeler mi? Değilse ne gibi çalışmalar yapıyorlar?

Türkiye tüm üyelik şartlarını yerine getirdiği sürece, Avrupa Birliği’ne tam üye olmalıdır. Bizim odamızın görüşü bu yöndedir.

8. Anuga tarım ve gıda fuarı dünyanın en büyük fuarlarından birisi.  Bu konuda Türkiye ile Almanya arasında ne gibi işbirliği yapılabilir?

50 yılı aşkın bir süredir, gerek büyüklüğü ve sektörde uyandırdığı ilgi, gerekse sektördeki uzmanlığı ile ANUGA fuarı, dünya gıda sektörünün en önemli fuarı olma özelliğini koruyor. Türkiye’den de bu fuara giderek daha çok firmanın katılması, Almanya ile Türkiye’nin işbirliğini açıkça ortaya koyuyor. 2001 yılında 92, 2003 yılında 145 ve 2005 yılında da 168 Türk firması ANUGA fuarında yer aldı. Türkiye’nin Anuga Grup Katılımını iki yılda bir İstanbul Ticaret Odası düzenliyor. 2005 yılında fuarı 765 Türk firması ziyaret etti. Önümüzdeki Anuga’da bu rakamlarda önemli bir artış bekliyoruz.

9. Almanya, Türkiye’ye en çok Turist gönderen ülkelerin başında geliyor ve aynı zamanda Almanya’da 2,5 milyon Türk yaşıyor? Bu iki ülke arasındaki ticarete nasıl etki ediyor ve ülkeler arası kültür alışverişine etkileri nasıl?

Alman turistlerin karşılıklı ilişkiler açısından çok büyük oranda pozitif bir etkisi var. Çünkü bir çoğu ülkeniz hakkında çok güzel izlenimlerle geri dönüyorlar. Almanya’da yaşayan büyük orandaki Türk insanı da iki ülke arasındaki ilişkiyi yoğunlaştırmada çok etkili.

DİĞER SİTE KONUKLARI

Prof. Dr. Yaşar Kemal Erdem - H.Ü. Gıda Mühendisliği Bölümü

Salça İhracatçıları ve İmalatçıları Derneği Başkanı Murat Savaşkan

PAKDER Başkanı Mehmet Tevfik Dinçer

Prof. Dr. Nevzat ARTIK

Marsan Genel Müdürü Ahmet Karabulut

Türkiye Diyetisyenler Derneği (TDD) Başkanı Prof. Dr. Yasemin Beyhan

Türkiye Makarna Sanayicileri Derneği Başkanı Murat Bozkurt

Feyhan Yaşar Kalpaklıoğlu (Yaşar Holding Yönetim Kurulu Başkanı)

Prof. Dr. Nevzat ARTIK

GIDAKAT Yönetim Kurulu Başkanı Dr. E.Osman CABI

MEYVE SUYU ENDÜSTRİSİ DERNEĞİ (MEYED) BAŞKANI ALAADDİN GÜÇ

Diyetisyen Füsun ATAYATA (Sofra Yemek Üretim ve Hizmet A.Ş-Kalite Güvence ve Denetim Müdürü)

MEYED (MEYVE SUYU ENDÜSTRİSİ DERNEĞİ) BAŞKANI PROF. DR. AZİZ EKŞİ

TÜRKİYE GIDA SANAYİ İŞVERENLERİ SENDİKASI BAŞKANI NECDET BUZBAŞ

YASED GENEL SEKRETERİ MUSTAFA ALPER

SALÇA İHRACATÇILARI VE İMALATÇILARI DERNEĞİ BAŞKANI DUNCAN J . BLAKE

ÇEK CUMHURİYETİ GIDA VE İÇECEK FEDERASYONU BAŞKANI MİROSLAV KOBERNA

İSRAİL BÜYÜKELÇİLİĞİ KONSOLOS DORON ABRAHAMİ

TÜRK-ALMAN TİCARET VE SANAYİ ODASI (TATSO)YÖNETİM KURULU ÜYESİ VE GENEL SEKRETERİ MARC LANDAU

ARJANTİN BÜYÜKELÇİLİĞİ MÜSTEŞAR LUIS EDUARDO SUSMANN

BREZİLYA BÜYÜKELÇİLİĞİ TİCARİ ATAŞE OTAVIO MAIA CHELOTTI

HİNDİSTAN BÜYÜKELÇİLİĞİ KONSOLOS S K VERMA